Alprazolam

• İlacın bilinen aşırı duyarlılığı (hipersensitivite) olan hastalarda kontrendikedir.
• Bazı klinisyenler, kaygının hayvanı agresif eğilimlerden alıkoyabileceği gerekçesiyle benzodiazepinlerin agresif köpeklerde kontrendike olduğuna inanmaktadır (tartışmalıdır).
• Dar açılı glokomu olan, debilite veya geriatrik hastalarda, karaciğer veya böbrek hastalığı olan bireylerde dikkatle kullanılmalıdır.
• Çalışma hayvanlarının yeteneklerini bozabilir.

Diazepam ve diğer benzodiazepinlerin, gebeliğin ilk üç ayında uygulandıklarında insanlarda konjenital anormalliklere neden olduğu bildirilmiştir.
• Doğumdan kısa süre önce büyük dozlarda benzodiazepin alan annelerden doğan bebeklerde apne, soğuk stresine bozulmuş metabolik yanıt, beslenme zorluğu, hiperbiluribinemi ve hipotoni rapor edilmiştir.
• Anneleri gebelik sırasında kronik olarak benzodiazepin kullanan bebeklerde yoksunluk semptomları görülmüştür.
• Alprazolam insan anne sütüne geçer; emzirme döneminde uyuşukluk, depresyon ve yoksunluk belirtileri bildirilmiştir. İnsanlarda emzirme döneminde önerilmez.
• Hayvanlarda güvenliği kesin olarak kanıtlanmadığı için, maternal yararlar yavrulara yönelik potansiyel risklerden açıkça fazla olduğunda kullanılmalıdır.

Doz aşımı genellikle MSS bulgularıyla sınırlıdır. MSS depresyonu görülebilir ve ciddiyet genellikle doza bağımlıdır.
• İnsanlarda hipotansiyon, solunum depresyonu ve kardiyak arrest bildirilmiştir ancak görünüşe göre nadirdir.
• Sıçanlarda akut LD50 değeri 330 mg/kg'dan büyüktür. Küçük hayvanlarda yaşamı tehdit eden bulgular nadirdir.
• Bazı hayvanlarda paradoksal tipte reaksiyon (örn. deoryantasyon, vokalisasyon, ajitasyon) görülebilir, bazen bu bulguları MSS depresyonu takip edebilir.
• Köpeklerde görülen yaygın klinik bulgular: Ataksi, hiperaktivite/ajitasyon, letarji/sedasyon ve kusma.
• Kedilerde görülen yaygın klinik bulgular: Ataksi, vokalisasyon, ajitasyon, polifaji ve letarji.
• Dezenformasyon/Yönetim: Mide dekontaminasyonu düşünülebilir. Aktif kömür verme kararı dikkatlice tartılmalıdır, çünkü uyuşmuş bir hastada aspirasyon pnömonisi riski vardır. Analeptik ajanların (örn. kafein, doksapram) kullanımı genellikle önerilmez.
• Flumazenil, solunum depresyonunu veya şiddetli MSS depresyonunu tersine çevirmek için kullanılabilir. Flumazenilin yarı ömrü kısadır ve hayvan birden fazla doz gerektirebilir.

Anksiyolitik tedavilerde uzun süreli ilaçlarla (örn. SSRI'lar) kombine edilerek başlangıç dönemindeki anksiyete yönetiminde sinerjik klinik fayda sağlanır.

Amiodaron: Eşzamanlı kullanım benzodiazepinlerin biyoyararlanımını ve farmakolojik etkilerini artırabilir. Sedasyon seviyeleri izlenmeli ve dozlar buna göre ayarlanmalıdır.
• Antiasitler (Alüminyum-, Kalsiyum- ve Magnezyum İçeren): Oral emilimin derecesini değil ama hızını yavaşlatabilir; antiasitlerin alprazolamdan 2 saat arayla uygulanması bu potansiyel etkileşimin önlenmesine yardımcı olabilir.
• Hipertansif Ajanlar (örn. amlodipin, enalapril, telmisartan): Hipotansiyon ve ortostaz riskini artırabilir. Kan basıncı izlemesi gereklidir.
• Azol Antifungaller (örn. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol): Alprazolamin metabolizması azalabilir ve aşırı sedasyon meydana gelebilir. Bu kombinasyon insanlarda kontrendikedir.
• Karbonik Anhidraz İnhibitörleri (CAI'ler) (örn. asetazolamid, metazolamid): Benzodiazepinler, hipoksiye solunumsal yanıtları inhibe ederek CAI'lerin faydalı etkilerine müdahale edebilir; kombinasyondan kaçınılmalıdır.
• Merkezi Sinir Sistemi Depresan Ajanları (örn. anestezik ajanlar, antihistaminikler [birinci nesil], barbitüratlar, kannabidiol, narkotikler): Kombinasyon MSS ve/veya solunum depresyonu riskini artırabilir. Sedasyon seviyeleri izlenmeli ve dozlar buna göre ayarlanmalıdır.
• Digoksin: Serum digoksin konsantrasyonları yükselebilir; serum digoksin konsantrasyonları ve digoksin toksisitesi ile ilişkili klinik bulgular (örn. aritmiler, kusma, ishal, iştahsızlık) açısından izlenmelidir.
• Fluksetin, Fluvoksamin: Alprazolamin metabolizması azalabilir ve aşırı sedasyona neden olabilir.
• Karaciğer Enzim İndükleyicileri (örn. deksametazon, mitotan): Eşzamanlı kullanım benzodiazepin konsantrasyonlarını düşürebilir. Klinik yanıt izlenmeli ve dozlar buna göre ayarlanmalıdır.
• Karaciğer Enzim İnhibitörleri (örn. simetidin, diltiazem, greyfurt suyu, izoniazid): Alprazolamin metabolizması azalabilir ve aşırı sedasyona neden olabilir.
• İfosfamid: Eşzamanlı kullanım ifosfamid kaynaklı nörotoksik etkiler riskini artırabilir. Sedasyon seviyesinin dikkatli bir şekilde izlenmesi önerilir ve ensefalopati belirtileri görülürse her iki ilaç da kesilmelidir.
• Makrolid Antibiyotikler (örn. klaritromisin, eritromisin): Alprazolamin metabolizması azalabilir ve aşırı sedasyon meydana gelebilir.
• Makrosiklik Laktonlar (örn. ivermektin, milbemisin oksim): Benzodiazepin etkileri eşzamanlı makrosiklik lakton kullanımı ile potansiyalize olabilir.
• Maropitant: Benzodiazepinlerin eşzamanlı uygulanması, CYP3A4 inhibisyonu yoluyla benzodiazepin maruziyetini artırabilir.
• Depolarizan Olmayan Nöromüsküler Blokerler (örn. atrakuryum, pankuronyum): Eşzamanlı kullanım potansiyalize edebilir, zayıflatabilir veya etki etmeyebilir. Solunum durumu izlenmelidir.
• Opioidler (örn. buprenorfin, hidromorfon, tramadol): Kardiyorespiratuar ve MSS depresyonu riskini artırabilir.
• Fenobarbital: Fenobarbital ve benzodiazepinlerin eşzamanlı kullanımı solunum depresyonu riskini artırabilir.
• Propofol: Kardiyorespiratuar depresyon riskini artırabilir.
• Rifampin: Karaciğer mikrozomal enzimlerini indükleyebilir ve benzodiazepinlerin farmakolojik etkilerini azaltabilir.
• Teofilin/Aminofilin: Eşzamanlı kullanım benzodiazepinlerin seviyelerini ve etkinliğini azaltabilir. Stabil bir hastadan teofilinin çekilmesi benzodiazepin toksisitesi riskini artırabilir. Sedasyon seviyeleri izlenmeli ve dozlar buna göre ayarlanmalıdır.
• Trisiklik Antidepresanlar (örn. amitriptilin, klomipramin, imipramin): Alprazolam bu ilaçların konsantrasyonlarını artırabilir; eşzamanlı kullanım MSS ve/veya solunum depresyonu riskini artırabilir. Antikolinerjik etkiler eklenebilir.
• Yohimbin: Sınırlı veriler yohimbinin anksiyolitik ilaçların terapötik etkilerini azaltabileceğini göstermektedir.

Klinik etkinlik
• Advers etkiler
• Özellikle kronik tedavide karaciğer enzimleri izlenmelidir.

Kompoze oral süspansiyon: Ticari olarak temin edilebilir tabletlerden hazırlanan alprazolam oral süspansiyonu yayınlanmıştır. Altmış (60) adet 2 mg alprazolam tabletinin 60 mL Ora-Plus® ile triturasyonu ve Ora-Sweet® (veya Ora-Sweet® SF) ile 120 mL'ye tamamlanmasıyla elde edilen 1 mg/mL oral süspansiyon, 5°C (41°F) ve 25°C (77°F)'de saklandığında 60 gün boyunca %90'dan fazla potansiyelini korur. Işıktan korunmalıdır.

Alprazolam tabletleri oda sıcaklığında sıkı, ışığa dayanıklı kaplarda saklanmalıdır.
• Ağızda dağılan tabletler oda sıcaklığında saklanmalı ve nemden korunmalıdır.
• Oral solüsyon oda sıcaklığında, ışıktan korunarak saklanmalı ve açıldıktan 90 gün sonra atılmalıdır.
• C-IV kontrollü madde olduğundan güvenli ve kilitli bir alanda saklanmalı, yerel yasalara göre imha edilmelidir.

Alprazolam, köpeklerde ve kedilerde korku ve kaygıları tedavi etmek veya önlemek için sıklıkla kullanılır.
• Fırtına fobileri veya diğer tetikleyiciler (örn. ayrılık kaygısı) için kullanılacaksa, tetikleyici olaydan yaklaşık 30 ila 60 dakika önce verilmelidir.
• Bu ilaç aç karnına veya tok karnına verilebilir. İlaç boş mideye verildikten sonra kusarsa veya hasta gibi davranırsa, bir sonraki dozu yiyecek veya küçük bir ödülle vermeyi deneyin. Kusma devam ederse veterinerinize başvurun.
• Hayvanınızın göz aklarında sararma veya diş etlerinde sarımsı bir ton fark ederseniz derhal veterinerinize başvurun.
• Uyku hali en yaygın yan etkidir, ancak bazen ilaç davranışı değiştirebilir veya beklenenin aksine (örn. hiperaktif davranışa neden olarak) çalışabilir.
• Bu ilaç, özellikle kedilerde iştahı artırabilir.
• Alprazolam federal uyuşturucu yasalarına göre C-IV kontrollü maddedir; reçete edildiği hayvanlar/kişiler dışında kullanımı yasadışıdır.