Aminofilin
• Ksantinlere (aminofilin, teobromin, kafein dahil) aşırı duyarlılığı olan hastalarda kontrendikedir.
• Epileptiform nöbet öyküsü olan köpeklerde kullanımı kontrendikedir.
• Şiddetli kalp hastalığı, nöbet bozuklukları, mide ülserleri, hipertiroidizm, böbrek veya karaciğer hastalığı, şiddetli hipoksi veya şiddetli hipertansiyonu olan hastalarda dikkatli uygulanmalıdır.
• Karaciğer hastalığı veya konjestif kalp yetmezliği (KKY) olan hastalarda klirens %50 oranında azalır; karaciğer yetmezliğindeki hastalar için dozda %50 azalma önerilmiştir.
• Önceden var olan aritmilere neden olabileceğinden veya bunları kötüleştirebileceğinden, kardiyak taşiarritmisi olan hastalar aminofilinleri yalnızca dikkatli ve gelişmiş izleme ile almalıdır.
• Yenidoğan ve geriatrik hastalarda aminofilin klirensi azalmış olabilir ve ilacın toksik etkilerine karşı daha duyarlı olabilirler.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
TEOFİLİN / AMİNOFİLİN GENEL NOTLAR:
1. Teofilinler nispeten düşük bir terapötik indekse sahiptir; dozları dikkatlice belirleyin.
2. Dozları yalın vücut ağırlığına (lean body weight) göre hesaplayın.
3. Aminofilin ve teofilin arasındaki doz dönüşümleri kimya bölümündeki oranlar kullanılarak yapılabilir.
• KÖPEKLER / KEDİLER:
- Bronkodilatör (etiket dışı): 3 – 11 mg/kg IV veya IM her 6 ila 12 saatte bir.
- Köpekler doz aralığının üst sınırına ihtiyaç duyabilir ve her 6 ila 8 saatte bir dozlanabilir.
- Kediler için doz aralığının alt sınırı kullanılır ve her 12 saatte bir verilir.
- Etkili olursa mümkün olan en kısa sürede oral tedaviye (teofilin) geçin.
- IV verirken hızlı püskürtmeyin (hızlı enjeksiyon yapmayın). Tercihen en az birkaç dakika içinde veya infüzyon şeklinde uygulayın.
• ATLAR:
- Şiddetli at astımının (SEA; eski adıyla tekrarlayan hava yolu obstrüksiyonu [RAO]) ek tedavisi (etiket dışı): 5 – 14 mg/kg IV her 8 ila 12 saatte bir.
- IV infüzyon, yaklaşık 1 litre IV sıvı içinde 20 ila 60 dakika içinde verilmelidir.
- Dar terapötik indeks nedeniyle nadiren önerilir. Serum aminofilin konsantrasyonlarının izlenmesi düşünülmelidir.
• SIĞIRLAR:
- Duman solunmasına ikincil bronkokonstriksiyon (etiket dışı): 6 – 10 mg/kg IV veya PO günde üç kez
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Özellikle öksürüğü olan hayvanlarda öncelikle bronkodilatör etkileri için kullanılır.
• Havayolu kollapsı ile ilişkili trakeit ve bronşitin neden olduğu kronik öksürük için ek tedavi olarak kullanılır.
• Konjestif kalp yetmezliğinin yönetimini karmaşıklaştıran solunum hastalığı olan hastalarda öksürüğü hafifletmek için de kullanılabilir.
• Hasta sinüs sendromu ve diğer bradiarritmileri yönetmek için kullanılabilir.
• Altta yatan neden kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) ise pulmoner arteriyel hipertansiyonu olan köpeklerde faydalı olabilir.
• Duman solunmasına ikincil bronkokonstriksiyon vakalarında sığırlarda kullanılır.
• Şiddetli at astımının (SEA / RAO) ek tedavisinde atlarda kullanılır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Aminofilin, fosfodiesteraz (PDE) III'ü (ve daha az ölçüde PDE IV'ü) yarışmalı olarak inhibe eder, böylece endojen epinefrin salınımını artıran siklik AMP (cAMP) miktarını artırır.
• Artan cAMP konsantrasyonları ayrıca histamin salınımını ve anafilaksinin yavaş reaksiyon gösteren maddesini (SRS-A) inhibe edebilir.
• Miyokardiyal ve nöromüsküler iletim efektleri, hücre içi iyonize kalsiyumun yer değiştirmesinin bir sonucu olabilir.
• Adenozin antagonizmi, merkezi sinir sistemi (MSS) uyarıcı etkilerine katkıda bulunabilir.
• Metilksantinler antiinflamatuar etkilere sahiptir, mukosiliyer klirensi artırır, kortikosteroid aktivitesini artırır ve solunum kaslarını destekler.
• Aminofilin, bronşlardaki ve pulmoner vaskülatürdeki düz kasları doğrudan gevşetir; düz kas gevşetici etkiler ayrıca uterus ile biliyer ve GI kanalında da meydana gelir.
• Ek olarak, aminofilin diürez indükleyebilir, arteriyolleri ve venleri genişletebilir, mide asidi salgısını artırabilir ve mast hücre salınımını inhibe edebilir.
• Zayıf kronotropik ve inotropik etkiye sahiptir, diyafram kontraktilitesini iyileştirir, MSS'yi uyarır ve solunum stimülasyonuna (merkezi aracılı) neden olabilir.
Teofilin hücre dışı sıvılara ve vücut dokularına dağılır.
• Plasentayı geçer ve süt içinde dağılır (serum konsantrasyonlarının %70'i).
• Köpeklerde, terapötik serum konsantrasyonlarında, sadece yaklaşık %7 ila %14'ü plazma proteinlerine bağlanır.
• Greyhoundlara IV aminofilin uygulamasından sonra ortalama teofilin Vdss 0.72 L/kg'dır.
• Kedilerde dağılım hacmi 0.46 L/kg ve atlarda 0.85 ila 1.6 L/kg olarak bildirilmiştir.
• Düşük dağılım hacimleri ve düşük lipid çözünürlüğü nedeniyle, obez hastalar yalın vücut ağırlığı (lean body weight) bazında dozlandırılmalıdır.
• Geviş getiren buzağılarda oral biyoyararlanım %93, dağılım hacmi 0.8 L/kg ve eliminasyon yarı ömrü 6.4 saattir.
• Yetişkin develerde protein bağlanması yaklaşık %33, dağılım hacmi yaklaşık 0.8 L/kg ve eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 11 saattir.
• Keçi ve develerde oral biyoyararlanım %90'dır. Keçilerde dağılım hacmi 1.4 L/kg ve eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 2 saattir.
• Teofilin öncelikle karaciğerde (insanlarda) zayıf bronkodilatör aktiviteye sahip 3-metilksantin'e metabolize olur.
• Renal klirens, teofilin plazma klirensine sadece yaklaşık %10 oranında katkıda bulunur.
• Bildirilen eliminasyon yarı ömürleri (ortalama değerler) köpeklerde yaklaşık 9 saat, kedilerde yaklaşık 7.8 saat, domuzlarda yaklaşık 11 saat ve atlarda yaklaşık 12 ila 17 saattir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Ksantinlere (aminofilin, teobromin, kafein dahil) aşırı duyarlılığı olan hastalarda kontrendikedir.
• Epileptiform nöbet öyküsü olan köpeklerde kullanımı kontrendikedir.
• Şiddetli kalp hastalığı, nöbet bozuklukları, mide ülserleri, hipertiroidizm, böbrek veya karaciğer hastalığı, şiddetli hipoksi veya şiddetli hipertansiyonu olan hastalarda dikkatli uygulanmalıdır.
• Karaciğer hastalığı veya konjestif kalp yetmezliği (KKY) olan hastalarda klirens %50 oranında azalır; karaciğer yetmezliğindeki hastalar için dozda %50 azalma önerilmiştir.
• Önceden var olan aritmilere neden olabileceğinden veya bunları kötüleştirebileceğinden, kardiyak taşiarritmisi olan hastalar aminofilinleri yalnızca dikkatli ve gelişmiş izleme ile almalıdır.
• Yenidoğan ve geriatrik hastalarda aminofilin klirensi azalmış olabilir ve ilacın toksik etkilerine karşı daha duyarlı olabilirler.
Aminofilin uterus kasılmalarını azalttığı gösterilmiştir; plasentayı geçer ancak farelerde veya sıçanlarda teratojenik olduğu gösterilmemiştir.
• Teofilin süt içine dağılır (serum konsantrasyonlarının %70'i). Emziren hastalarda dikkatli kullanın.
• Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmadığından, bu ilaç yalnızca anneye sağlanan fayda yavrulara olan olası risklerden ağır bastığında kullanılmalıdır.
İnsanlarda toksisite klinik bulguları genellikle 20 µg/mL'den büyük serum ilaç konsantrasyonlarıyla ilişkilidir. Taşikardi, aritmi ve MSS etkileri (nöbetler, hipertermi) toksisitenin en ölümcül yönleridir. Hipokalemi ve asit-baz bozuklukları da meydana gelebilir.
• Köpekler ve kediler 20 µg/mL'den yüksek serum konsantrasyonlarını daha iyi tolere edebilir görünmektedir.
• ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi (APCC), 2009-2013 yılları arasında 86 teofilin maruziyeti bildirmiştir; maruz kalan 75 köpeğin 27'sinde klinik bulgular görülmüş olup en yaygın olarak taşikardi (%48) bildirilmiştir.
• Tedavi destekleyicidir. Teofilin emilimini bloke eden aktif kömür ile GI dekontaminasyonu düşünülebilir ve kusma indüklemekten daha etkilidir.
• Nöbet geçiren hastaların yeterli hava yolu korunmalı ve IV bir benzodiazepin (diazepam, midazolam) ile tedavi edilmelidir.
• Hastalar kardiyak aritmiler ve taşikardi açısından sürekli izlenmelidir. Sıvı ve elektrolitler izlenmeli ve gerektiği gibi düzeltilmelidir.
• Hipertermi fenotiyazinler ile, taşikardi ise yaşamı tehdit edici kabul edilirse propranolol ile tedavi edilebilir.
• Teofilin hemodiyaliz ile uzaklaştırılabilir; bu durum aktif kömürün uygulanamadığı durumlarda bir seçenek olabilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Metilksantinlerin antiinflamatuar etkileri, artırılmış mukosiliyer klirensi, kortikosteroid aktivitesini güçlendirmesi ve solunum kaslarını desteklemesi olumlu sinerjik veya destekleyici etkiler sağlar.
Ketamin: Teofilin ile ketamin birlikte kullanımı nöbet ve kardiyak aritmi insidansında artışa neden olabilir.
• Sempatomimetikler (örn. beta agonistler [albuterol], efedrin, isoproterenol, fenilpropanolamin): Teofilin sempatomimetiklerle (özellikle efedrin) veya muhtemelen isoproterenol ile aynı anda kullanılırsa toksik sinerjizm (örn. MSS uyarılması, aritmiler) oluşabilir. UK ürün etiketine göre beta sempatomimetiklerle eşzamanlı kullanım kontrendikedir.
• İzoniyazid: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir veya azaltabilir.
• Kıvrım Diüretikleri (örn. furosemid): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir veya azaltabilir.
• Albendazol: Teofilin konsantrasyonlarını düşürebilir.
• Barbitüratlar (örn. fenobarbital): CYP enzimatik indüksiyonu yaparak köpeklerde (kedilerde değil) teofilin metabolizmasını artırabilir ve konsantrasyonu düşürebilir.
• Aktif Kömür: Teofilin konsantrasyonunu düşürür.
• Bitkisel Ajanlar (örn. çemen otu, bahçe tere): Teofilin konsantrasyonunu düşürebilir.
• Ketokonazol: Teofilin konsantrasyonunu düşürebilir.
• Rifampin: Teofilin konsantrasyonunu düşürebilir.
• Allopurinol: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Non-Selektif Beta-Blokerler (örn. propranolol): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Kalsiyum Kanal Blokerleri (örn. diltiazem, verapamil): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Kloramfenikol: Teofilin dozunun %30 ila %50 oranında azaltılması veya doz aralığının uzatılması düşünülmelidir.
• Simetidin: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Kortikosteroidler (örn. deksametazon, prednizolon): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Östrojen: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Flukonazol: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Florokinolonlar (örn. enrofloksasin, siprofloksasin): Teofilin dozunun %30 oranında azaltılması veya doz aralığının uzatılması düşünülmelidir. Marbofloksasin köpeklerde teofilin klirensini azaltır ancak böbrek yetmezliği olan hayvanlarda klinik olarak anlamlı bir şekilde teofilin metabolizmasına müdahale edebilir.
• İnterferon Alfa: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Makrolidler (örn. klaritromisin, eritromisin): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Metotreksat: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Meksiletin: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI; örn. fluoksetin): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Tiabendazol: Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Tiroid Hormonları (hipotiroid hastalarında): Teofilin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Benzodiazepinler (örn. diazepam, midazolam): Teofilin bu ilaçların etkilerini azaltabilir.
• Lityum: Teofilin etkisini azaltabilir.
• Pankuronyum: Teofilin etkisini azaltabilir.
• Propofol: Teofilin etkisini azaltabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Terapötik etkinlik
• Toksisitenin klinik belirtileri: taşikardi, kusma, diyare, nöbetler
• Tedaviye yanıt vermeyen veya toksisite klinik belirtileri gösteren hastalar için serum teofilin konsantrasyonlarının ölçülmesi düşünülmelidir. Küçük hayvanlarda çukur (trough) konsantrasyonu ölçülerek izlenebilir; konsantrasyon 8 – 10 µg/mL'den yüksek olmalıdır.
• Atlar için bazı klinisyenler 15 µg/mL'nin aşılmamasını önermektedir.
Uyumluluk pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan seyreltici gibi faktörlere bağlıdır.
• Enjeksiyon için aminofilin yaygın olarak kullanılan IV solüsyonlarla uyumlu olduğu bildirilmiştir, ancak %10 fruktoz veya invert şeker solüsyonları ile uyumsuz olabilir.
• Uyumlu olduğu bilinenler: kalsiyum glukonat, kloramfenikol sodyum süksinat, deksametazon sodyum fosfat, dopamin HCl, eritromisin laktobiyonat, heparin sodyum, hidrokortizon sodyum süksinat, lidokain HCl, sodyum bikarbonatlı metronidazol, fenobarbital sodyum, potasyum klorür, sodyum bikarbonat, sodyum iyodür, terbutalin sülfat ve verapamil HCl.
• Uyumsuz olduğu (veya verilerin çeliştiği) bilinenler: amikasin sülfat, askorbik asit enjeksiyonu, bleomisin sülfat, klindamisin fosfat, kortikotropin, dimenhidrinat, dobutamin HCl, doksorubisin HCl, epinefrin HCl, eritromisin gluseptat, hidralazin HCl, hidroksizin HCl, insülin (regüler), isoproterenol HCl, meperidin HCl, metadon HCl, metilprednizolon sodyum süksinat, morfin sülfat, norepinefrin bitartrat, oksitetrasiklin, penisilin G potasyum, pentazosin laktat, prokain HCl, proklorperazin, promazin HCl, prometazin HCl, vankomisin HCl ve C vitaminli B kompleks.
Enjeksiyon için aminofilin, karbondioksitin uzaklaştırıldığı tek kullanımlık kaplarda saklanmalıdır.
• 20°C ila 25°C sıcaklıkta saklanmalı, dondan ve ışıktan korunmalıdır.
• Havaya (karbondioksit) maruz kaldığında karbondioksiti emer, etilendiamini kaybeder ve solüsyondan çökelebilen serbest teofilin açığa çıkarır.
• Çökelek veya görünür kristaller içeren aminofilin solüsyonlarını asla enjekte etmeyin.
Enjektabl aminofilin sadece yatan hasta ortamında veya bir veteriner hekimin doğrudan gözetimi altında kullanılmalıdır.
• Hayvan sahibine olası yan etkiler (kusma, huzursuzluk, taşikardi) konusunda bilgi verilmelidir.
• Doz atlanmamalı ve veteriner hekimin belirttiği doz aralıklarına kesinlikle uyulmalıdır.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 3 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Aminofilin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.