Askorbik Asit (Vit C)

KÖPEKLER VE KEDİLER:
- Toksin kaynaklı (örneğin asetaminofen, fenazopiridin) methemoglobineminin ek tedavisinde antioksidan olarak (endikasyon dışı): 30 – 33 mg/kg oral yolla (PO) her 6 saatte bir. (Etkinliği tartışmalıdır, çünkü oral dozajla yüksek plazma konsantrasyonlarına muhtemelen ulaşılamaz).

• ATLAR:
- Eritrosit oksidatif hasarının ek tedavisi (örneğin kırmızı akçaağaç zehirlenmesi; endikasyon dışı):
1. 10 – 20 g/at (g/kg DEĞİL) oral yolla (PO) günde bir kez.
2. 30 – 50 mg/kg intravenöz (IV) günde iki kez, 5 – 10 L kristaloid sıvı içerisinde sulandırılarak.
- Üriner asidifikatör (endikasyon dışı): 1 – 2 g/kg oral yolla (PO) günlük.
- Taylarda perinatal asfiksi sendromu için ek tedavi olarak (endikasyon dışı): 100 mg/kg gün aşırı/günlük intravenöz (IV).

• SIĞIRLAR:
- Buzağılarda C vitamini duyarlı dermatit (endikasyon dışı): 3 g/buzağı (g/kg DEĞİL) derialtı (SC) bir veya iki kez.

• TAVŞANLAR:
- Dışkı yumuşatıcı (endikasyon dışı): 100 mg/kg oral yolla (PO) her 12 saatte bir; çekal endotoksinlerin emilimini azaltabilir.

• GİNEPİGLER:
- Skorbüt önlenmesi (endikasyon dışı): NOT: Günlük askorbik asit gereksinimi 15 – 30 mg/kg/gündür (yetişkin, üremeyen ginekip için günlük gereksinim 10 mg/kg/gün iken, üreyen/büyüyen hayvanlar 30 mg/kg/gün gerektirir; gebe dişi ginepigler 30-45 mg/kg/gün gerektirebilir).
1. 10 – 30 mg/kg/gün oral yolla (PO), derialtı (SC) veya kas içi (IM).
2. 200 mg askorbik asit 1 L klorsuz suya eklenerek içme suyu şişesine konur; yeterli askorbik asit konsantrasyonunu sağlamak için su günlük olarak değiştirilmelidir. Su takviyesi ginepigin yeterince su içmemesine neden olabileceğinden bu uygulama yolu dikkatle kullanılmalıdır.
- Skorbüt tedavisi (endikasyon dışı): Eksiklik durumları, gebelik, stres ve hastalık sırasında 100 mg/kg/gün oral yolla (PO) veya derialtı (SC).

Ginepiglerde skorbüt (C vitamini eksikliği) hastalığının önlenmesi ve tedavisi.
• Methemoglobinemiye (örn. asetaminofen, fenazopiridin, monometilhidrazin içeren mantarlar) veya hepatotoksisiteye neden olan toksinlerin alımının tedavisinde ek bir antioksidan olarak kullanımı.
• Küçük hayvan türlerinde idrar asidifikatörü olarak (etkinliği tartışmalıdır, bu amaçla nadiren kullanılır).
• Atklarda eritrosit oksidatif hasarı (örn. kırmızı akçaağaç zehirlenmesi) ve taylarda perinatal asfiksi sendromu ek tedavisi.
• Buzağılarda C vitamini duyarlı dermatit vakalarının tedavisi.
• Tavşanlarda dışkı yumuşatıcı olarak (çekal klostridyal endotoksin emilimini azaltmak amacıyla).

Dışarıdan sağlanan askorbik asit bazı egzotik türler (gökkuşağı alabalığı, coho somonu), ginepigler ve primatlar için diyetle alınması zorunlu bir gereksinimdir. Evcil türler beslenme ihtiyaçlarını karşılamak için in vivo olarak askorbik asit sentezler.
• Askorbik asit doku onarımı ve kolajen oluşumunda kullanılır; ayrıca kan damarı bütünlüğünü ve bağışıklık fonksiyonunu korumak için önemlidir.
• Bazı oksidasyon-redüksiyon reaksiyonları ve substrat metabolizması (demir, folik asit, norepinefrin, histamin, fenilalanin, tirozin, bazı ilaç enzim sistemleri) askorbik asit içerir.
• Demir emilimi ve depolanması askorbik asit gerektirir.
• Protein, lipit ve karnitin sentezi askorbik asit gerektirebilir.
• Methemoglobinemiye ve/lub hepatotoksisiteye neden olan toksinlerin ek tedavisi için bir antioksidan olarak askorbik asit, reaktif oksijen bileşiklerini (hidrojen peroksit gibi) nötralize eden bir indirgeyici ajan görevi görür, methemoglobinin oksihemoglobine dönüşümünü artırabilir ve antioksidan enzim askorbat peroksidaz için bir substrat olarak hareket edebilir.