Daktinomisin
• İlacın etken maddesine veya bileşenlerine karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivite) bulunan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Gebelik durumunda kullanımı kontrendikedir (teratojeniktir).
• Önceden miyelosupresyonu, karaciğer disfonksiyonu veya enfeksiyonu olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
• P-glikoprotein pompasından aktif olarak taşındığı ve MDR1 mutasyonuna (ABCB1-1delta) duyarlı ırklar (örneğin Collies, Avustralya Çoban Köpekleri, Shetland Çoban Köpekleri, Uzun Tüylü Whippet'ler) yüksek toksisite riskine sahip olduğundan bu ırklarda dikkatle değerlendirilmeli, tedavi öncesi MDR1 gen mutasyon testi önerilmektedir.
• Perivasküler ekstravazasyon riskinden ötürü IM veya SC yolla kesinlikle uygulanmamalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
GENEL UYARI: İlacın hastaya, veteriner personeline ve hasta sahiplerine olan yüksek toksisite potansiyeli ve kemoterapi protokollerinin değişkenliği nedeniyle, aşağıdaki dozlar yalnızca genel bir rehber olarak kullanılmalıdır. Bir veteriner onkoloğa danışılması ve güncel veteriner onkoloji referanslarına başvurulması şiddetle tavsiye edilir.
• KÖPEKLER:
- Antineoplastik (etiket dışı): Protokole bağlı olarak, köpeklerde genel daktinomis dozları 0.5 – 1 mg/m² (mg/kg DEĞİL) aralığında 20 dakika süresince IV olarak uygulanır; dozlar her 1 ila 3 haftada bir yinelenebilir.
• KEDİLER:
- Antineoplastik (etiket dışı): Fedi lenfoması için bir kurtarma protokolünün (rescue protocol) parçası olarak her 2 haftada bir sürekli şekilde tekrarlanan 0.75 mg/m² (mg/kg DEĞİL) IV dozunda uygulanır.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Küçük hayvanlarda lenfoma, kemik ve yumuşak doku sarkomları ile karsinomların tedavisinde kullanılmıştır.
• Karsinomlarda sınırlı etkinlik gösterilmiştir.
• Nüks eden veya dirençli lenfomalarda tek başına kemoterapötik ajan olarak kullanımında karışık etkinlik sonuçları elde edilmiştir.
• Köpeklerde lenfoma tedavisinde 'CHOP' protokolünün bir parçası olarak kullanıldığında doksorubisinin daktinomisinden üstün olduğu gösterilmiştir.
• Kanatlı/küçük hayvan lenfoması kurtarma (rescue) protokollerinde daktinomisinin etkinliği gösterilmiş, ancak belirgin toksisite bildirilmiştir.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Daktinomis, çeşitli gram-negatif, gram-pozitif bakterilere ve bazı mantarlara karşı aktiviteye sahip bir antibiyotiktir, ancak sitotoksisitesi onun bir antimikrobiyal olarak klinik kullanımını engeller.
• DNA ile bir kompleks oluşturarak nihayetinde DNA'ya bağlanır ve RNA sentezini engeller.
• İmmünosüpresif ve bazı hipokalsemik aktivitelere de sahiptir.
Emilimi zayıf olduğu için IV (intravenöz) yolla verilmelidir.
• Hızla dağılır; kemik iliğinde ve çekirdekli hücrelerde yüksek konsantrasyonlarda bulunabilir ancak kan-beyin bariyerini geçmez.
• İnsanlarda yalnızca minimal düzeyde metabolize olur ve ilacın yaklaşık %30'u safra ve idrarda değişmeden atılır.
• Radyoaktivite için terminal yarı ömür (t1/2) 36 saattir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• İlacın etken maddesine veya bileşenlerine karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivite) bulunan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Gebelik durumunda kullanımı kontrendikedir (teratojeniktir).
• Önceden miyelosupresyonu, karaciğer disfonksiyonu veya enfeksiyonu olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
• P-glikoprotein pompasından aktif olarak taşındığı ve MDR1 mutasyonuna (ABCB1-1delta) duyarlı ırklar (örneğin Collies, Avustralya Çoban Köpekleri, Shetland Çoban Köpekleri, Uzun Tüylü Whippet'ler) yüksek toksisite riskine sahip olduğundan bu ırklarda dikkatle değerlendirilmeli, tedavi öncesi MDR1 gen mutasyon testi önerilmektedir.
• Perivasküler ekstravazasyon riskinden ötürü IM veya SC yolla kesinlikle uygulanmamalıdır.
Plasentayı geçer; sıçan, tavşan ve hamsterlarda klinik olarak kullanılan dozlardan yüksek dozlarda embriyotoksik ve teratojenik olduğu gösterilmiştir.
• Damızlık dişi hastalarda uygulama öncesinde gebelik durumu mutlaka doğrulanmalıdır.
• Daktinomisinin anne sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir, ancak ilacın mutajenisite ve karsinojenisite potansiyeli nedeniyle emziren annelerin tedavi sırasında emzirmeye devam etmesine izin verilirken aşırı dikkatli olunmalıdır.
• Hayvanlarda güvenliği tam olarak kanıtlanmadığı için, bu ilaç yalnızca anneye sağlayacağı potansiyel yararlar yavrulara olası risklerinden fazla olduğunda kullanılmalıdır.
Köpeklerde saptanabilir en düşük öldürücü doz 0.16 mg/kg IV'dir. Farelerde intravenöz LD50 değeri 1.025 mg/kg'dır.
• Doz aşımı toksisitesi potansiyeli yüksektir; aşırı dozdan kaçınmak için doz hesaplamaları titizlikle kontrol edilmelidir.
• Bilinen bir antidotu yoktur; aşırı doz tedavisi tamamen destekleyicidir.
• Doz aşımı durumunda veteriner hekimliğe özel bilgi sağlayan 24 saatlik zehirlenme danışma merkezi ile iletişime geçilmesi önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Belirli kombine kemoterapi protokollerinde (CHOP veya kurtarma protokolleri gibi) diğer antineoplastik ajanlarla sinerjik veya tamamlayıcı tümör önleyici etki sağlamak amacıyla kullanılır, ancak toksisite riski artar.
Miyelosupresif Ajanlar (örn. antineoplastikler, immünosüpresanlar, demir şelatörleri): Diğer kemik iliği baskılayıcı ilaçlarla eşzamanlı kullanım, ek miyelosupresyona neden olabilir; mümkün olduğunca kombinasyondan kaçınılmalıdır.
• Aşılar (canlı ve inaktive): Aşı etkinliğini azaltabilir ve aşıların advers etkilerini artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Potansiyel toksisiteyi izlemek için karaciğer ve böbrek fonksiyon testlerini içeren hemogram (CBC).
• Ağız mukoz membranlarının ülserasyon açısından kontrol edilmesi.
• Enjeksiyon bölgesinin ekstravazasyon belirtileri açısından izlenmesi.
Uyumluluk pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan çözücü gibi faktörlere bağlıdır.
• Koruyucu madde içeren steril suya eklendiğinde çökelti (presipitat) oluşabilir; koruyucu madde içermeyen steril enjeksiyonluk su ile sulandırılmalıdır.
• Seyreltme için %5 Dekstroz ve %0.9 Sodyum Klorür çözeltileri ile uyumludur.
• Selüloz ester membranlı IV sıvı içi (in-line) filtrelerin daktinomisi kısmen uzaklaştırabileceği bildirilmiştir.
• Y-seti uygulamalarında diazepam, filgrastim, indometasin, pantoprazol ve fenitoin ile geçimsizdir.
• Y-setinde granisetron ve ondansetron ile uyumludur.
Ticari olarak temin edilebilir toz form ışıktan korunmalı ve 25°C'de saklanmalıdır; 15°C ile 30°C arasındaki sıcaklık dalgalanmalarına izin verilir.
• Sulandırma işleminde, presipitasyona neden olabilecekleri için koruyucu içermeyen steril enjeksiyonluk su kullanılmalıdır.
• Üretici, sulandırıldıktan sonra solüsyonun derhal kullanılmasını ve kullanılmayan kısmın atılmasını tavsiye etmektedir.
Daktinomis bir kemoterapi (kanser) ilacıdır; bu ilaç temas ettiği diğer hayvanlar ve insanlar için tehlikeli olabilir.
• Hayvanınızın bu ilacı aldığı gün ve sonrasındaki birkaç tüm vücut atığı (idrar, dışkı, kedi kumu), kan veya kusmuk yalnızca tek kullanımlık eldiven giyilerek temizlenmeli ve işleme alınmalıdır. Atıkları plastik bir torbada mühürleyin ve hem torbayı hem de eldivenleri normal çöp kutusuna atın.
• Ülserler ve ishal gibi gastrointestinal toksisite ortaya çıkabilir. İshal şiddetli veya devamlı olursa veteriner hekiminizle iletişime geçin.
• Hayvanınızı enfeksiyon riskine sokabilecek kemik iliği baskılanması meydana gelebilir. Kemik iliği üzerindeki en büyük etkiler genellikle tedaviden birkaç hafta sonra ortaya çıkar. Veteriner hekiminiz bunu takip etmek için kan testleri yapacaktır; ancak kanama, morarma, ateş (enfeksiyon belirtisi) görürseniz veya hayvanınız çok çabuk yorulursa derhal veterinerinizle iletişime geçin ve bu takip vizyonlarını aksatmayın.
• Bu ilaç, NIOSH tarafından tehlikeli bir ilaç olarak kabul edilmektedir; bu ilacı tutarken kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanımı hakkında veteriner hekiminiz veya eczacınızla görüşün.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Daktinomisin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.