Diltiazem
• Etken maddeye veya diğer kalsiyum kanal blokerlerine karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivite) olanlarda kontrendikedir.
• Şiddetli hipotansiyonu (sistolik <90 mm Hg) olan hastalarda kontrendikedir.
• Sinüs düğümü disfonksiyonu (hasta sinüs sendromu) olan hastalarda kontrendikedir.
• Yüksek dereceli atriyoventriküler (AV) bloğu olan hastalarda (işleyen bir yapay kalp pili yoksa) kontrendikedir.
• Radyografik olarak belgelenmiş pulmoner konjesyon veya ödemi olan hastalarda kontrendikedir.
• Akut miyokard enfarktüsü geçiren hastalarda kontrendikedir.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Supraventriküler taşiaritmiler (endike dışı):
• Akut tedavi: a) 0.05 – 0.1 mg/kg IV (2 dakikada, 5 dk arayla 2 kez tekrarlanabilir), b) 0.25 – 0.5 mg/kg IV (2-5 dakikada), c) 2 – 6 µg/kg/dakika IV CRI, d) 0.5 mg/kg PO ardından her saat başı 0.25 mg/kg PO (toplam 1.5 - 2 mg/kg olana dek).
• Kronik tedavi: Başlangıçta 1 mg/kg PO her 8 saatte bir, maksimum 3 mg/kg PO her 8 saatte bir olacak şekilde yukarı titre edilir. Ciddi miyokardiyal yetmezliği olanlarda doz 2.5 mg/kg her 8 saatte birin üzerine çıkarılmamalıdır.
- Atriyal fibrilasyona eşlik eden ventriküler hızın düşürülmesi (endike dışı):
• Normal salımlı tabletler: Başlangıçta 0.5 – 2 mg/kg PO günde 3 kez. Günlük toplam 7 – 9 mg/kg gerekebilir.
• Uzatılmış salımlı ürünler: Başlangıçta 2 – 4 mg/kg PO günde 2 kez.
• Kombinasyon tedavisi: Uzatılmış salım 3 mg/kg PO her 12 saatte bir VEYA normal salım 1 mg/kg PO her 8 saatte bir + Digoksin (0.003 – 0.006 mg/kg PO her 12 saatte bir).
• KEDİLER:
- Akut supraventriküler taşiaritmiler (endike dışı): 0.125 – 0.25 mg/kg IV (2 dakikada), kümülatif 0.75 mg/kg doza kadar 15 dakikalık aralarla bolus.
- Hipertrofik kardiyomiyopati / SVT ek tedavisi (endike dışı): Normal salımlı tabletler 7.5 – 15 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO günde 2-3 kez; Uzatılmış salımlı ürünler 30 – 45 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO günde bir kez.
• ATLAR:
- Atriyal fibrilasyonda ventriküler hız kontrolü ve nod bağımlı SVT'lerin kesilmesi (endike dışı): 0.125 mg/kg IV (2 dakikada), etki görülene kadar her 10 dakikada bir kümülatif 1.25 mg/kg doza kadar tekrarlanır.
• GELİNCİKLER:
- Hipertrofik kardiyomiyopati (endike dışı): 1.5 – 7.5 mg/kg PO her 12 saatte bir.
• KÜÇÜK MEMELİLER (TAVŞANLAR, KEMİRGENLER):
- Supraventriküler taşiaritmiler (endike dışı): 0.5 – 1 mg/kg PO her 12 - 24 saatte bir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Köpeklerde atriyoventriküler (AV) düğüm üstü kökenli taşiaritmiler (fokal atriyal taşikardi, fokal bileşkesel taşikardi, atriyal flutter, atriyal fibrilasyon veya AV geri dönüştüren taşikardi) gibi supraventriküler taşikardilerin (SVT) tedavisinde ventriküler yanıt hızını kontrol etmek ve yavaşlatmak amacıyla kullanılır.
• Digoksin ile birlikte kullanıldığında sekonder atriyal fibrilasyonu olan köpeklerde daha etkili ventriküler hız azaltılması sağlar.
• Kedilerde tarihsel olarak felin hipertrofik kardiyomiyopati tedavisinde kullanılmıştır (ancak güncel uzman panel konsensüsleri rutin kullanımını önermemektedir).
• Sistemik arteriyel hipertansiyon veya pulmoner arteriyel hipertansiyon için üçüncü basamak tedavi olarak potansiyel kullanım alanı bulunur.
• Enjeksiyon formu, hemodinamik olarak stabil olmayan SVT'lerin akut tedavisinde kullanılır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Diltiazem, bir benzotiyazepin sınıfı kalsiyum kanal blokeridir ve sınıf IV antiaritmiktir.
• Hücre zarından kardiyovasküler ve vasküler düz kas hücrelerine extracellular kalsiyum iyonu geçişini engeller.
• Dihidropiridinler öncelikle damar düz kaslarına etki ederek vazodilatasyon sağlarken; diltiazem gibi dihidropiridin dışı ajanlar ağırlıklı olarak düğüm (nodal) hücrelerine etki ederek refrakter periyodu uzatır ve iletiyi yavaşlatır.
• Zayıf negatif inotropik etkilere sahiptir.
• Kalp iletimini etkiler; AV düğüm iletimini yavaşlatır, PQ aralığını ve refrakter süreleri uzatır.
• Plazma renin, aldosteron, glikoz veya insülin konsantrasyonlarını etkilemez.
Köpekler: Tablet formlarının biyoyararlanımı yaklaşık %25'tir. Dağılım hacmi yaklaşık 8 L/kg'dır. Serum proteinlerine bağlanma oranı %97'dir. Eliminasyon yarı ömrü 2 ila 4 saat (8 saate kadar rapor edilmiştir). Oral normal salımlı tabletlerden sonra plazma pik konsantrasyonuna ulaşma süresi yaklaşık 3 saattir.
• Kediler: Normal salımlı tabletlerin biyoyararlanımı %50 - %80 arasında değişir, pik konsantrasyon ~45 dakikada görülür. Protein bağlanması ~%50'dir. Yarı ömür ~1-2 saattir.
• Kedilerde uzun salımlı ürün (Cardizem® CD) 10 mg/kg PO: Biyoyararlanım %22-%59, pik konsantrasyon 4-8 saat, protein bağlanması ~%40, yarı ömür ~7 saattir.
• Atlar: Eliminasyon yarı ömrü ~90 dakikadır. IV uygulama sonrası dağılım yarı ömrü 12 dakika, toplam plazma klerensi 14.4 mL/kg/dakika, kararlı durum dağılım hacmi 1.84 L/kg'dır.
• Metabolizma: Karaciğerde hızla ve neredeyse tamamen aktif olanlar dahil birkaç metabolitine metabolize olur. İnsanlarda oral dozun %80'i emilir ancak ilk geçiş etkisi nedeniyle sistemik dolaşıma yarısı ulaşır; yarı ömür 3-9 saattir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Etken maddeye veya diğer kalsiyum kanal blokerlerine karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivite) olanlarda kontrendikedir.
• Şiddetli hipotansiyonu (sistolik <90 mm Hg) olan hastalarda kontrendikedir.
• Sinüs düğümü disfonksiyonu (hasta sinüs sendromu) olan hastalarda kontrendikedir.
• Yüksek dereceli atriyoventriküler (AV) bloğu olan hastalarda (işleyen bir yapay kalp pili yoksa) kontrendikedir.
• Radyografik olarak belgelenmiş pulmoner konjesyon veya ödemi olan hastalarda kontrendikedir.
• Akut miyokard enfarktüsü geçiren hastalarda kontrendikedir.
Kemirgenlerde yüksek dozlarda artmış embriyoletalite, fetal ölümler ve iskelet anomalileri bildirilmiştir. Gebelikte sadece potansiyel yararlar risklerden fazla ise kullanılmalıdır.
• Süte geçer ve süt konsantrasyonları plazmadakine yakın olabilir; emziren hayvanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
Aşırı doz belirtgeleri: Gastrointestinal bulgular (iştahsızlık, kusma, ishal), atriyoventriküler (AV) blok, bradikardi, hipotansiyon ve kalp yetmezliğidir.
• Köpeklerde oral LD50 50 mg/kg'dan büyüktür.
• Tedavi / Müdahale: Subklinik vakalarda (özellikle 2 saatten kısa süreli maruziyette) kusma veya aktif kömür gibi sindirim sistemi dekontaminasyonu düşünülmelidir. IV sıvı tedavisi ve IV kalsiyum takviyesi uygulanır. Bradikardi ve AV blok için atropin verilebilir; yanıt alınamazsa glukagon, dobutamin, dopamin gibi inotropik ajanlar ve vazopressörler, geçici kalp pili (pacemaker) gerekebilir. Şiddetli toksisitede intravenöz lipit emülsiyonu (ILE) ve yüksek doz insülin önerilebilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Digoksin ile birlikte kullanım: Köpeklerde sekonder atriyal fibrilasyonda ventriküler hızın düşürülmesinde digoksin ve diltiazem kombinasyonu tek başına kullanımlarına kıyasla sinerjik ve daha etkili sonuç vermektedir.
Amiodaron: Eşzamanlı kullanım bradikardi, AV blok veya sinüs arrestine neden olabilir.
• Genel Anestezikler (örn. isofluran, propofol): Diltiazem'in kardiyak depresan etkilerini artırabilir.
• Azol Antifungaller (örn. flukonazol, ketokonazol, itrakonazol): Diltiazem maruziyetini ve toksisite riskini artırabilir.
• Benzodiazepinler (örn. diazepam, midazolam): Diltiazem, benzodiazepin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Beta-Adrenerjik Antagonistleri (örn. atenolol, esmolol, propranolol, timolol): Bradikardi, AV blok veya konjestif kalp yetmezliği riskini artırır; propranolol biyoyararlanımını önemli ölçüde artırabilir.
• Buspiron: Diltiazem konsantrasyonları artırabilir.
• Kannabidiol: Kannabidiol konsantrasyonunu artırabilir.
• Klonidin: Bradikardi riskini artırır.
• Klopidogrel: Antiplatelet etkilerde azalış ve trombotik olay riskinde artış görülebilir.
• Simetidin / Ranitidin: Simetidin plazma diltiazem konsantrasyonunu artırabilir; ranitidin daha az oranda etkiler.
• Siklosporin: Serum siklosporin konsantrasyonlarını artırabilir, doz ayarlaması gerekebilir.
• Deksametazon / Metilprednizolon: Plazma kortikosteroid konsantrasyonlarında artış ve adrenal baskılayıcı etkilerde güçlenme görülebilir.
• Digoksin: Farmakokinetik etkileşim potansiyeli nedeniyle serum digoksin düzeylerinin yakından izlenmesi gerekir.
• Makrolid Antibiyotikler (örn. klaritromisin, eritromisin): Kardiyotoksisite riskini artırabilir.
• Opioidler: Opioid maruziyetini ve etkilerini uzatabilir.
• Kinidin: Serum kinidin konsantrasyonlarını artırabilir.
• Rifampin: Diltiazem konsantrasyonlarını düşürebilir.
• Takrolimus: Takrolimus çukur konsantrasyonlarını ve toksisite riskini artırabilir.
• Teofilin: Serum teofilin konsantrasyonlarını ve toksisite riskini artırabilir.
• Vinkristin: Plazma vinkristin konsantrasyonlarını artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Başlangıçta ve düzenli aralıklarla kalp hızı, Elektrokardiyografi (EKG) ve kan basıncı takibi
• Olası advers etkiler ve klinik tolerans
Diltiazem; Dekstroz %5 (D5W), %0.9 Sodyum Klorür, digoksin, bumetanid, dobutamin, dopamin, epinefrin, lidokain, morfin, nitrogliserin, potasyum klorür, sodyum nitroprussid ve vasopressin ile geçimlidir.
• Diazepam, furosemid, fenitoin ve tiyopental ile geçimsizdir.
Oral ürünler oda sıcaklığında, sıkı ve ışık geçirmeyen kaplarda saklanmalıdır.
• Enjeksiyon için toz 15°C - 30°C arasında saklanmalıdır; sulandırıldıktan sonra 24 saat içinde atılmalıdır.
• Enjeksiyon solüsyonu 2°C - 8°C arasında buzdolabında saklanmalıdır. Oda sıcaklığında 1 ay (30 gün) saklanabilir ancak bu sürenin sonunda atılmalıdır; dondurulmamalıdır.
Diltiazem, hayvanlarda kalp ritim bozukluklarını ve kedilerde/gelinciklerde kalp kası hastalıklarını tedavi etmek için kullanılır.
• Tüm dozların zamanında verilmesi, hiçbir tedavinin atlanmaması hayati önem taşır.
• Bu ilaç aç veya tok karnına verilebilir. Hayvan ilacı aç karnına aldıktan sonra kusarsa veya hasta gibi davranırsa mamayla veya küçük bir ödülle verin. Kusma devam ederse veterinerinize başvurun.
• Yaygın yan etkiler arasında kusma (kedilerde), iştahsızlık, ishal ve kalp hızında yavaşlama yer alır.
• Uzatılmış salımlı kapsüllerin açılması ve doz için kapsül içeriğinin yalnızca bir kısmının verilmesi gerekebilir; veterinerinizin talimatlarına sıkı sıkıya uyun.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 6 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Diltiazem
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.