Fomepizol
• Fomepizolün onaylanmış (ruhsatlı) bir kontrendikasyonu bulunmamaktadır.
• Azotemi gelişmiş vakalarda tedavinin başarısı düşer ve prognoz kötüdür (ancak diyaliz ve destekleyici terapi ile bazı köpekler kurtulabileceği için 36 saate kadar değerlendirilebilir).
• Kedilerde etilen glikol yutulduktan 4 saat sonra başlanan tedaviler %100 mortalite ile sonuçlanmaktadır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
NOTLAR:
1. Fomepizolü flakondan çekmek için polikarbonat olmayan bir şırınga kullanılmalıdır.
2. İlaç en az 100 mL %0.9 sodyum klorür veya %5 dekstroz içinde seyreltilmeli ve 30 dakika boyunca infüze edilmelidir.
KÖPEKLER:
• Etilen glikol toksikozu (etiket dışı): Başlangıçta 20 mg/kg IV; ilk dozdan 12 saat sonra 15 mg/kg IV; 24 saat sonra 15 mg/kg IV; 36 saat sonra 5 mg/kg IV verilir. İhtiyaç duyulması halinde (örneğin hayvan iyileşmediyse veya kanında ek etilen glikol varsa) ek 5 mg/kg IV dozlar uygulanabilir.
KEDİLER:
• Etilen glikol toksikozu (etiket dışı): Başlangıçta 125 mg/kg yavaş IV; ardından ilk dozdan 12, 24 ve 36 saat sonra 31.25 mg/kg IV uygulanır. Ek olarak destekleyici IV sıvı tedavisi ile tedavi edilmelidir. Kediler yutulmasından sonraki 3 saat içinde tedavi edilmelidir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Köpeklerde etilen glikol (antifriz) zehirlenmesinin bilinen veya şüphelenilen vakalarında (yutulmasından sonraki 8 saat içinde verilirse).
• Kedilerde yüksek dozlarda, etilen glikolün yakın zamanda (3 saat içinde) yutulması durumunda.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Etilen glikol, öncelikle alkol dehidrojenaz enzimi tarafından glikoaldehita metabolize olur, bu da sırasıyla glikolat, glioksilik asit ve oksalik asit oluşturur. Bu bileşiklerin neden olduğu metabolik asidoz ve renal tübüler nekroz ölümcül olabilir.
• Fomepizol, alkol dehidrojenazın rekabetçi bir inhibitörüdür; etilen glikolün idrarla büyük ölçüde değişmeden atılmasını sağlar ve etilen glikol alımıyla ilişkili morbidite ve mortaliteyi azaltır.
Fomepizol, doyurulabilir eliminasyon nedeniyle zamanla doza bağlı bir birikim sergiler; bu nedenle takip eden dozlarda azaltılmaya gidilebilir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Fomepizolün onaylanmış (ruhsatlı) bir kontrendikasyonu bulunmamaktadır.
• Azotemi gelişmiş vakalarda tedavinin başarısı düşer ve prognoz kötüdür (ancak diyaliz ve destekleyici terapi ile bazı köpekler kurtulabileceği için 36 saate kadar değerlendirilebilir).
• Kedilerde etilen glikol yutulduktan 4 saat sonra başlanan tedaviler %100 mortalite ile sonuçlanmaktadır.
Gebelik, laktasyon veya damızlık hayvanlarda güvenli kullanımı kanıtlanmamıştır.
• Etilen glikol toksikozu ile ilişkili morbidite ve mortalite nedeniyle, fomepizolün faydaları genellikle risklerinden ağır basmaktadır.
• Sütün içine geçip geçmediği bilinmemektedir; hayvanda güvenlik kanıtlanmadığı sürece sadece maternal faydalar yavrulara potansiyel risklerden ağır bastığında kullanılmalıdır.
Aşırı dozlar belirgin merkezi sinir sistemi (CNS) depresyonuna neden olabilir.
• Yakından izlenmeli ve destekleyici tedavi uygulanmalıdır.
• Fomepizol diyalize edilebilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Etilen glikol zehirlenmesinde IV sıvı tedavisi, bikarbonat ve destekleyici bakımlarla birlikte kullanıldığında sinerjik olarak yaşam kurtarıcı destek sağlar.
Etanol: Fomepizol alkol dehidrojenazı inhibe eder; etanol metabolizması önemli ölçüde azalır ve alkol zehirlenmesi (örn. CNS depresyonu, koma, ölüm) meydana gelebilir. Birlikte kullanımı genellikle önerilmez, ancak her iki ilaç da kullanılacaksa etanol kan konsantrasyonunun izlenmesi zorunludur.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Tanıyı belgelemek için başlangıç kan etilen glikol konsantrasyonu ve 36 saatlik tedaviden sonra terapinin kesilip kesilemeyeceğini belirlemek için aralıklı testler
• Hidratasyon durumu
• İdrar çıkışı
• Renal fonksiyon testleri (örn. BUN, serum kreatinin, idrar tahlili)
• Kan gazları ve serum elektrolitleri
• Kediler için: Vücut ısısı
%5 dekstroz veya %0.9 sodyum klorür enjeksiyonunda seyreltilen fomepizol, oda sıcaklığında veya buzdolabında saklandığında en az 24 saat stabildir.
Ticari olarak temin edilebilen solüsyonlar oda sıcaklığında saklanmalıdır.
• Enjeksiyon konsantresi 25°C'nin altındaki sıcaklıklarda katılaşabilir; bu durumda flakonun üzerine ılık su akıtılarak tekrar çözündürülebilir (katılaşma veya çözünme ilaç etkenliğini veya stabilitesini etkilemez).
• Sulandırılmış flakonlar oda sıcaklığında saklanmalı ve 72 saat sonra atılmalıdır.
Ciddi etilen glikol zehirlenmesi tedavisi yoğun bakım yatışı gerektirir ve uygun izleme ve terapi, özellikle büyük köpeklerde fomepizol kullanıldığında oldukça pahalı olabilir.
• Zaman kritik olduğundan, hasta sahiplerinin hızlı bir şekilde bilinçli bir karar vermesi gerekecektir.
• Yutulmasından sonraki 8 saat içinde tedavi edilen köpeklerin prognozu, 10-12 saatten sonra tedavi edilenlere göre önemli ölçüde daha iyidir.
• Kediler yutulmasından sonraki 3 saat içinde tedavi edilmelidir.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 3 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Fomepizol
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.