Hipertonik Sodyum Klorür
• Belirgin hipernatremi, hiperosmolarite, hiperkloremi, hipokalemi veya intravasküler aşırı yüklenmesi (overload) olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Dehidre hastalarda aşırı dikkatle kullanılmalıdır.
• Hiponatremik hastalarda nörolojik travma amacıyla kullanılmamalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER / KEDİLER:
1. Düşük Hacimli Resüsitasyon (Tek Başına - Extra-label): %7 - %7.5 HTS kullanılarak dakikada 1 mL/kg hız aşılmaksızın 4 – 6 mL/kg IV infüzyon (2 – 8 mL/kg arası dozlar da bildirilmiştir). Kediler için doz aralığının alt sınırı tercih edilmelidir. Yeterli doku hidrasyonunu korumak için kristaloid tedavisi ile takip edilir.
2. Kolloid ile Düşük Hacimli Resüsitasyon (Extra-label): %23.4 konsantre sodyum klorür solüsyonu, hetastarch ile 1:2 oranında karıştırılır (1 kısım %23.4 sodyum klorür, 2 kısım %6 hetastarch); 5 dakika içinde 4 – 5 mL/kg IV uygulanır.
3. Nörolojik Travma (Extra-label): 15 ila 20 dakika içinde 3 – 5 mL/kg IV uygulanır. Hiponatremik hastalarda kullanılmaz, sodyum konsantrasyonları izlenir.
4. Semptomatik Hiponatremik Durumlar (Mannitol ve Furosemid tedavisine dirençli - Extra-label): Plazma sodyumu 120 mEq/L veya altında olan hastalar için sodyum düzeltmesi saatte 2 mEq/L'yi geçmemelidir (ilk 24 saatte maksimum 15 mEq/L artış). Sodyum açığı formülü: Sodyum Açığı = (Hedef Na+ - Hasta Na+) × (0.6 × Yağsız Vücut Ağırlığı kg). Hedef Na+, hastanın mevcut sodyumunun %10 ila %15'inden yüksek olmamalıdır. %3 HTS solüsyonu olarak uygulanır.
• ATLAR:
1. Küçük Hacimli Resüsitasyon (Endurans yarışı sonrası - Extra-label): Tedavi edilen atlara başlangıçta IV bolus olarak 2 litre/at (L/kg DEĞİL) %7.2 HTS ve 5 litre/at (L/kg DEĞİL) Laktatlı Ringer Solüsyonu (ayrıca 250 mL %23 kalsiyum glukonat içerir) verilmiş, ardından veteriner hekimin gerekli gördüğü şekilde ek LRS ile devam edilmiştir.
• SIĞIRLAR:
1. Buzağılarda Neonatal İshalin Ek Tedavisi (Extra-label): %7.2 HTS, 3 ila 10 dakika içinde 5 mL/kg IV ve buna ek olarak 60 mL izotonik elektrolit solüsyonu PO (8 ve 16. saatlerde iki kez tekrarlanır).
• KUŞLAR:
1. Küçük Hacimli Değişim / CPR Resüsitasyonu (Extra-label): Şoktaki ve zayıf düşmüş hastalar için hipertonik salin 5 dakika içinde 3 – 5 mL/kg, ardından 5 dakika içinde 3 – 5 mL/kg hetastarch verilir. Kristaloid uygulamasından önce bu kombinasyon sıvıların vasküler alanda kalmasını sağlar. Kan basıncı yakından izlenmelidir. Küçük kristaloid sıvı bolusları (LRS, Plasma-Lyte® 15 – 20 mL/kg) ve 15 dakika içinde 3 – 5 mL/kg hetastarch ile devam edilir; kuş her 15 dakikada bir yeniden değerlendirilir. Kristaloidler ve hetastarch aynı şırıngada veya torbada birleştirilebilir. Bu işlem sıcaklık normale dönene ve kan basıncı 120 mm Hg'nin üzerine çıkana kadar her 15 ila 20 dakikada bir tekrarlanır.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Normovolemik sağlıklı hastalarda intravasküler hipovolemik şokun resüsitasyonu için izotonik kristaloidlere alternatif olarak kullanılır.
• Yanıklar veya hipovolemik travmatik beyin yaralanması (TBI) geçiren hastaların tedavisinde endikedir.
• Büyük hacimli kristaloid sıvıların intersstityal ödem oluşturabileceği durumlarda (örn. travmatik beyin yaralanması, omurilik travması, pankreatit, yanıklar) oldukça faydalıdır.
• Travmatik beyin yaralanması (TBI) sonrası kafa içi basıncını düşürmek veya omurilik travması sonrası omurilik ödemini azaltmak için hiperosmolar ajan olarak kullanılır.
• Artmış kafa içi basıncı ve sistemik hipotansiyonu olan hastalarda, vücut içi sodyum yeniden dağılımı ve diüretik etkisi nedeniyle hipotansiyon olasılığı daha düşük olduğundan mannitol yerine tercih edilir.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Küçük bolus dozlarda hipertonik salin (HTS) hemen intravasküler hacim genişlemesine neden olur.
• Yüksek sodyum konsantrasyonu plazma ozmolaritesini artırarak suyun intersstityal alandan intravasküler alana geçişini sağlar.
• İntravasküler hacim genişlemesi, infüze edilen HTS miktarını aşabilir.
• İntravasküler ve intersstityal alanlar arasındaki denge, intrasellüler suyun intersstityal alana geçmesiyle yeniden sağlanır.
• Nötrofil-endotel etkileşimlerindeki değişiklikler, albümin sızıntısı ve endotel hücre şişmesinde azalma yoluyla olumlu immünomodülatör etkiler gösterir; kardiyak fonksiyonu ve mikro sirkülasyonu iyileştirir, ödem oluşumunu azaltır.
Hacim genişlemesi hemen gerçekleşir ve infüzyonun sonunda en yüksek seviyededir.
• Hacim genişletici etkiler nispeten geçicidir ve yalnızca 30 dakika ila 3 saat sürebilir.
• Bir kolloid (örn. dekstran veya hidroksietil nişasta) ile kombinasyon halinde verilirse etkiler 3 saatten uzun sürebilir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Belirgin hipernatremi, hiperosmolarite, hiperkloremi, hipokalemi veya intravasküler aşırı yüklenmesi (overload) olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Dehidre hastalarda aşırı dikkatle kullanılmalıdır.
• Hiponatremik hastalarda nörolojik travma amacıyla kullanılmamalıdır.
Kritik hastalarda uygun şekilde kullanıldığında, gebe hayvanlarda hipertonik salin (HTS) kullanımı klinik bir endişe oluşturmamalıdır.
İstem dışı aşırı doz, elektrolit dengesizliğine (örn. hipernatremi, hiperkloremi, hipokalemi), ödeme ve mevcut asidozun şiddetlenmesine neden olabilir.
• Aşırı doz yaşamış veya yaşamasından şüphelenilen hastalar için veteriner spesifik bilgi sağlamada uzmanlaşmış 24 saatlik bir zehir danışma merkezi ile konsültasyon önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Kolloidler (örn. dekstran, hidroksietil nişasta/hetastarch) ile kombinasyon, ekstravasküler genişleme süresini önemli ölçüde uzatabilir.
Belirli bir ilaç etkileşimi metinde bildirilmemiştir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Etkinlik takibi: Kan basıncı, merkezi venöz basınç (mümkünse) ve klinik parametreler (kalp hızı, nabız kalitesi, mukoza rengi, kılcal dolum süresi, mental keskinlik, vücut sıcaklığı).
• Serum elektrolitleri (sodyum, potasyum, klorür), serum ozmolaritesi, idrar çıkışı, hematokrit.
Uyumluluk pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan seyreltici gibi faktörlere bağlıdır; daha spesifik bilgi için uzman referanslarına veya hastane eczacısına danışılmalıdır.
• Veteriner etiketli %7.2'lik ürün koruyucu içermez ve yalnızca tek seferlik kullanım içindir.
• İV katkı maddesi kullanımı için konsantre sodyum klorür çözeltilerinin (%14.6 ve %23.4) hidroksietil nişasta bileşikleri ile uyumlu olduğu düşünülmektedir.
%7.2 sodyum klorür enjeksiyonu, 15°C ile 30°C arasında kontrollü oda sıcaklığında saklanmalıdır.
• Koruyucu içermez ve yalnızca tek kullanım içindir; kullanılmayan solüsyon atılmalıdır.
• %14.6 ve %23.4 sodyum klorür solüsyonları (katkı maddesi kullanımı için) kontrollü oda sıcaklığında saklanmalı, aşırı sıcaktan ve donmadan korunmalıdır.
Hipertonik salin yalnızca uygun izleme imkanlarına sahip bir yatan hasta (inpatient) ortamında kullanılmalıdır.
Veteriner İlaçlar 29 Preparat
Beşeri İlaçlar 48 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Hipertonik Sodyum Klorür
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.