İ̇fosfamid
• İfosfamide aşırı duyarlılığı bilinen hastalar.
• Şiddetli miyelosüpresyon öyküsü olan hastalar.
• İdrar çıkış yolu tıkanıklığı bulunan hastalar.
• Aktif hemorajik sistiti olan hastalar.
• Zorunlu salin diürezini tolere edemeyen hastalar (örn. şiddetli kalp hastalığı olanlar).
• İkincil üriner sistem enfeksiyonları (UTI) geçiren hastalarda klinik düzelme sağlansa dahi ifosfamid (veya siklofosfamid) kesinlikle tekrar kullanılmamalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Lenfoma ve sarkomların ek (adjunctive) tedavisi (Etiket dışı / extra-label):
1. Protokol a: İfosfamid uygulamasından önce salin diürezi zorunludur. %0.9 sodyum klorür IV, idame dozunun 6 katı hızda 30 dakikada verilir. Hemen ardından ifosfamid öncesi 75 mg/m² (mg/kg DEĞİL) mesna uygulanır. İfosfamid 375 mg/m² (mg/kg DEĞİL) dozunda 20 mg/mL veya daha düşük bir konsantrasyona seyreltilerek 20 dakikada IV verilir; bunu 5 saat boyunca idame dozunun 6 katı hızında %0.9 sodyum klorür IV diürez izler. Mesna dozu, ifosfamid sonrasındaki 2. ve 5. saatlerde tekrarlanır. Bu tedavi 21 günde bir yinelenebilir.
2. Protokol b: %0.9 sodyum klorür IV, 18.3 mL/kg/saat hızında 6 saat boyunca verilir. Salin infüzyonunun 30. dakikasından sonra; 10 kg altındaki hastalar için 350 mg/m², 10 kg üzerindeki hastalar için 375 mg/m² (mg/kg DEĞİL) ifosfamid 30 dakikada IV uygulanır. İfosfamid infüzyonunun başında ve infüzyonun tamamlanmasından 2 saat ile 5 saat sonra mesna (%20 ifosfamid dozu) IV bolus olarak uygulanır. Tedavi rejimi her 3 haftada bir tekrarlanır.
KEDİLER:
• Lenfoma ve sarkomların ek (adjunctive) tedavisi (Etiket dışı / extra-label):
1. Protokol a: Aşılama ile ilişkili sarkomlar için Faz I güvenlik ve Faz II klinik çalışma verilerine dayanarak, yazarlar her 3 haftada bir IV 900 mg/m² (mg/kg DEĞİL) ifosfamid önermektedir. İfosfamid uygulamasından önce mesna bolusu (%20 ifosfamid dozu) verilir ve ifosfamid uygulamasından 30 dakika önce başlayıp ifosfamid tamamlandıktan sonra 5 saat devam edecek şekilde %0.9 sodyum klorür 18.3 mL/kg/saat hızında IV CRI diürez uygulanır.
2. Protokol b: %0.9 sodyum klorür IV, idame dozunun 6 katı hızda 30 dakikada verilir, ardından 20 mg/mL veya daha düşük konsantrasyonda seyreltilmiş 900 mg/m² (mg/kg DEĞİL) ifosfamid 20 dakikada IV verilir, bunu 5 saat boyunca idame dozunun 6 katı hızında %0.9 sodyum klorür ile diürez takip eder. Mesna (%20 ifosfamid dozu) ifosfamid uygulamasından hemen önce verilir ve ifosfamid sonrasındaki 2. ve 5. saatlerde tekrarlanır. Bu rejim her 21 günde bir tekrarlanabilir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Küçük hayvan türlerinde çeşitli neoplazmalar için kombinasyon kemoterapi protokollerinin bir parçası olarak faydalı olabilir.
• Köpeklerde ve kedilerde lenfomalar ve yumuşak doku sarkomlarının tedavisinde sınırlı etkinlik gösterilmiştir.
• Kedilerde aşı ile ilişkili sarkom tedavisinde faz II çalışmada ölçülebilir yanıt gösterilmiştir.
• Yumuşak doku sarkomu ve hemanjiyosarkomlu köpeklerde doksorubisin ile alternatif sikllarda değerlendirilmiştir.
• Metastatik köpek osteosarkomuna karşı minör anti-tümör aktivite belgelenmiştir.
• Beşeri tıp alanında idrar kesesi, serviks, yumurtalık neoplazmları ve bazı lenfoma türlerinde kullanılmaktadır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
İfosfamid bir alkilleyici antineoplastik ajandır.
• Kimyasal reaktivitesi spesifik değildir, ancak primer sitotoksik etkisi kanser hücresi DNA zincirlerinin alkillenmesi, çapraz bağlanma (cross-linking) oluşumu ve tümör büyümesi, DNA replikasyonu, RNA transkripsiyonu ile protein sentezinin inhibisyonu yoluyla gerçekleştiği düşünülmektedir.
Farmakokinetiği karmaşıktır.
• Normalde IV yolla verilmesine rağmen SC enjeksiyon veya oral uygulamadan sonra iyi emilir; bu yollarla biyoyararlanım %90 veya üzerindedir.
• İfosfamid ve metabolitleri yaygın olarak dağılır; kemik ve merkezi sinir sistemine (CNS) terapeutik konsantrasyonlarda olmasa da geçer.
• Bir ön ilaç (prodrug) olan ifosfamid, başta karaciğerde ve daha az ölçüde akciğerlerde bulunan oksidatif yollarla metabolize olur.
• Birincil aktif alkilleyici ajan olan ifosfamid hardalına (ifosfamid mustard) katalize edilir.
• İnsanlarda yarı ömrü ve atılımı doza bağımlıdır; metabolitleri öncelikle böbrekler yoluyla idrarla atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• İfosfamide aşırı duyarlılığı bilinen hastalar.
• Şiddetli miyelosüpresyon öyküsü olan hastalar.
• İdrar çıkış yolu tıkanıklığı bulunan hastalar.
• Aktif hemorajik sistiti olan hastalar.
• Zorunlu salin diürezini tolere edemeyen hastalar (örn. şiddetli kalp hastalığı olanlar).
• İkincil üriner sistem enfeksiyonları (UTI) geçiren hastalarda klinik düzelme sağlansa dahi ifosfamid (veya siklofosfamid) kesinlikle tekrar kullanılmamalıdır.
İnsanlarda ve laboratuvar hayvanlarında olağan dozlarda teratojenik ve fetotoksik etkiler gösterilmiştir; gebelik döneminde tedavi önerilmez.
• Cinsel olarak aktif/intakt hastalarda uygulama öncesi gebelik durumu doğrulanmalıdır.
• İfosfamid anne sütüne geçer; emziren annelerde kullanılıyorsa süt ikame ürünlerinin (mama) kullanılması düşünülmelidir.
Köpeklerde IV uygulama sonrası bildirilen en düşük ölümcül doz (LD), akut pulmoner ödem ve hemorajiye yol açan 66 mg/kg'dır.
• İlaç diyaliz edilebilirdir, ancak aşırı doz durumunda kullanımına ilişkin veri yoktur.
• Spesifik bir antidotu bilinmemektedir ve tedavi destekleyicidir.
• İnsanlarda ifosfamid kaynaklı ensefalopatinin tedavisinde metilen mavisi (1%-2% sulu solüsyonda 5 dakikada IV 50 mg) önerilmiştir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Küçük hayvanlarda çeşitli neoplazmalar için kombinasyon kemoterapi protokollerinde diğer antineoplastik ajanlar ile birlikte sinerjik veya tamamlayıcı yaklaşımlarla kullanılabilir.
Azol Antifungal İlaçlar (örn. ketokonazol): Eş zamanlı kullanım, ifosfamid metabolizmasını aktif metabolitlerine dönüştürecek şekilde azaltabilir ve ifosfamid etkinliğinde düşüşe neden olabilir.
• Sisplatin: İfosfamid, sisplatin kaynaklı ototoksisiteyi ve nefrotoksisiteyi şiddetlendirebilir.
• Maropitant: İnsanlarda maropitant benzeri NK1 reseptör antagonistlerinin ifosfamid toksik metabolitlerinin konsantrasyonunu artırdığı düşünülmektedir; ifosfamid nörotoksisite klinik belirtileri açısından izlenmelidir.
• Miyelosüpresif Ajanlar (örn. antineoplastikler, immünosüpresanlar, demir şelatörleri): Diğer kemik iliği baskılayıcı ilaçlarla eş zamanlı kullanım ek miyelosüpresyona yol açabilir; mümkünse kombinasyondan kaçınılmalıdır.
• Aşılar (canlı ve inaktive): İfosfamid aşı etkinliğini azaltabilir ve aşıların advers etkilerini artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Başlangıçta ve her dozdan önce periyodik olarak trombosit sayımı içeren tam kan sayımı (CBC)
• Serum kimya paneli ve elektrolitler
• İdrar tahlili (Urinalysis)
• Advers etkiler: hacim yüklenmesi / pulmoner ödem, nörotoksisite, GI toksisite
• Tedavinin etkinliği
Enjeksiyon için sulandırılmış ilaç; steril enjeksiyonluk su veya bakteriyostatik enjeksiyonluk su ile sulandırıldığında buzdolabında (2°C-8°C) 24 saat stabildir.
• Sulandırılmış ilaç %5 dekstroz, %0.9 sodyum klorür veya laktatlı Ringer solüsyonu ile seyreltilmeye uygundur ve buzdolabında 24 saate kadar stabildir.
• İfosfamid, %5 dekstroz veya laktatlı Ringer içerisinde mesna ile karıştırıldığında uyumlu ve stabildir.
Enjeksiyonluk ifosfamid tozu 20°C ile 25°C arasında saklanmalıdır.
• 30°C'nin üzerindeki sıcaklıklardan korunmalıdır; ilaç 35°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda sıvılaşabilir.
• Steril enjeksiyonluk su veya bakteriyostatik su ile sulandırıldığında buzdolabında (2°C-8°C) 24 saat stabildir.
İfosfamid bir kemoterapi (kanser tedariki) ilacıdır; temas eden diğer hayvanlar ve insanlar için tehlikeli olabilir.
• Hayvanınızın bu ilacı aldığı gün ve sonrasındaki birkaç gün boyunca tüm vücut atıkları (idrar, dışkı, altlık), kan veya kusmuk yalnızca tek kullanımlık eldiven giyilerek temizlenmelidir.
• Atıklar plastik bir torbada mühürlenmeli, ardından hem torba hem de eldivenler normal çöpe atılmalıdır.
• Kemik iliği baskılanması meydana gelebilir; en büyük etkiler genellikle tedaviden sonraki 1 veya 2 hafta içinde görülür ve veteriner hekiminiz bunu izlemek için kan testi yapacaktır, bu randevuları aksatmayın.
• Kanama, morarma, ateş (enfeksiyon belirtisi), nefes darlığı görürseniz veya hayvanınız kolayca yorulursa derhal veteriner hekiminizle iletişime geçin.
• Bu ilaç NIOSH tarafından tehlikeli bir ilaç olarak sınıflandırılmıştır; ilacı tutarken kişisel koruyucu ekipman kullanımı hakkında veteriner hekiminizle görüşün.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 3 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
İ̇fosfamid
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.