İ̇trakonazol
• İtrakonazole veya diğer azol antifungallere karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) olan hastalarda kullanılmamalıdır.
• Karaciğer veya böbrek yetmezliği olan hayvanlarda kullanılmamalıdır (yalnızca potansiyel yararlar risklerden fazlaysa dikkatli kullanılmalıdır).
• Gebelik durumunda kullanılmamalıdır.
• Azaltılmış kardiyak fonksiyonu (kalp yetmezliği) olan hayvanlarda negatif inotropik etkisi nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Duyarlı sistemik mikozlar (etiket dışı): Genellikle 5 – 10 mg/kg PO günde bir kez (veya ikiye bölünerek her 12 saatte bir) mama ile birlikte verilir. Sistemik mikozlar için tedavi, klinik iyileşmeden sonra en az 30 ila 60 gün sürdürülmelidir. Pythiosis, lagenidiosis, zigomikoz, phaeohyphomycosis veya hyalohyphomycosis gibi enfeksiyonlar aylarca 10 – 15 mg/kg PO günde bir kez uygulanmasını, ayrıca cerrahi rezeksiyon ve ek antifungal ajanların (örn. terbinafin) kullanılmasını gerektirebilir.
• Blastomikoz (etiket dışı): Klinik bulguların düzelmesinden sonra 1 ay boyunca günde bir kez 5 mg/kg PO. Günde 10 mg/kg'a kadar dozlar kullanılabilir ancak yüksek dozlarda advers etki riski artar.
• Histoplazmoz (etiket dışı): Medyan doz 10 mg/kg/gün PO (aralık: 4.3 – 33.8 mg/kg/gün).
• Dermatofitoz, onikomikoz (etiket dışı): Günde bir kez 5 – 10 mg/kg PO; mikolojik kür sağlanana kadar (2 hafta arayla alınan 2 negatif deri kültürü) tedaviye devam edilmelidir.
• Malassezia spp dermatiti (etiket dışı): a) Günlük: Her 24 saatte bir 5 mg/kg PO, klinik belirtilerin tamamen kaybolmasından sonra 1 hafta süreyle devam edilir. b) Puls tedavi: Haftada ardışık 2 gün boyunca her 24 saatte bir 5 mg/kg PO.
• Trypanosoma cruzi enfeksiyonu (Amerikan tripanosomiyazı [Chagas hastalığı]) (etiket dışı): Amiodaron 7.5 mg/kg PO günde bir kez ile kombinasyon halinde günde bir kez 10 mg/kg PO.
• Pythiosis (etiket dışı): Terbinafin 6 – 12 mg/kg PO günde bir kez ile kombinasyon halinde günde bir kez 5 – 10 mg/kg PO.
• KEDİLER:
• Microsporum canis kaynaklı dermatofitoz (ruhsatlı/FDA onaylı doz): Alternatif haftalarda 3 tedavi döngüsü boyunca her 7 günde bir günde bir kez 5 mg/kg PO (mama ile veya mamasız). Kediler 1, 3 ve 5. haftalarda tedavi edilmeli, 2 ve 4. haftalarda tedavi edilmemelidir.
• Barınak kedilerinde yaygın dermatofitoz (etiket dışı): Eş zamanlı haftada iki kez kireç-kükürt banyosu ile 21 gün boyunca günde bir kez 5 mg/kg PO.
• Malassezia spp dermatiti (etiket dışı): a) Günlük: Klinik belirtilerin tamamen kaybolmasından sonra 1 hafta süreyle günde bir kez 5 – 10 mg/kg PO. b) Puls tedavi: Haftada ardışık 2 gün boyunca günde bir kez 5 mg/kg PO.
• Duyarlı sistemik mikozlar (etiket dışı): a) Mama ile günde bir kez 5 – 10 mg/kg PO (veya her 12 saatte bir bölünmüş olarak). Tedavi süresi aylar sürebilir ve klinik iyileşmeden sonra en az 30 ila 60 gün devam edilmesi önerilir. b) Bir farmakokinetik çalışmada, her 48 saatte bir 100 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO güvenli ve etkili serum konsantrasyonları sağlamıştır.
• Fungal osteomiyelit: 1 kedi en az 5 hafta boyunca her 12 saatte bir 10 mg/kg PO almış; ikinci kedi her 12 saatte bir 12.8 mg/kg PO itrakonazol ve haftada iki kez SC infüzyon olarak 0.55 mg/kg amfoterisin B almıştır.
• Kriptokokkoz: Günde bir kez 50 – 100 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO.
• Sporotrikoz (etiket dışı): a) Monoterapi: Her 24 saatte bir 10 mg/kg PO (2-3 ay veya klinik kürden 1 ay sonra) veya her 24 saatte bir mama ile 50 – 100 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO. b) Kombinasyon terapisi: İtrakonazol 100 mg/kedi/gün PO (mg/kg DEĞİL) potasyum iyodür ile kombinasyon halinde.
• ATLAR:
• Guttural kese mikozu, mikotik rinit veya osteomiyelit (etiket dışı): Oral solüsyon kullanılarak, her 24 saatte bir 5 mg/kg PO.
• KUŞLAR:
• Tüm dozlar etiket dışıdır: Her 12 ila 24 saatte bir 5 – 10 mg/kg PO. Gri papağanlarda dikkatle kullanılmalıdır.
• Aspergilloz: Amazon papağanlarında günde bir kez 5 – 10 mg/kg PO; Gri papağanlarda günde bir kez 2.5 – 5 mg/kg PO.
• TAVŞANLAR, KEMİRGENLER, KÜÇÜK MEMELİLER:
• Fareler (Blastomikoz): Her 24 saatte bir 50 – 150 mg/kg.
• Kirpiler (Dermatofitoz): Ticari oral solüsyon kullanarak günde iki kez 10 mg/kg PO.
• Sıçanlar (Vajinal kandidiyaz): Her 24 saatte bir 2.5 – 10 mg/kg.
• Ginepirgiler (Sistemik kandidiyaz): Her 24 saatte bir 5 mg/kg.
• Tavşanlar (Dermatofitoz): Günde bir kez 5 – 10 mg/kg PO.
• SÜRÜNGENLER:
• Duyarlı fungal hastalıklar (etiket dışı): a) Her 24 saatte bir 10 – 20 mg/kg PO. b) 14 gün boyunca her 48 saatte bir 10 mg/kg PO veya 7 gün boyunca her 24 saatte bir ardından 7 gün boyunca her 48 saatte bir 10 mg/kg PO.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Kedilerde Microsporum canis kaynaklı dermatofitozun tedavisi
• Köpekler ve kedilerde MSS'yi tutmayan, yaşamı tehdit etmeyen sistemik mikozların tedavisi (aspergilloz, kriptokokal menenjit, blastomikoz, koksidioidomikoz, sporotrikoz ve histoplazmoz)
• Pythiosis, lagenidiosis, zigomikoz, phaeohyphomycosis ve hyalohyphomycosis için adjuvan (ek) tedavi
• Fungal osteomiyelit, onikomikoz ve Malassezia spp dermatiti tedavisi
• Atlarda sporotrikoz ve Coccidioides immitis osteomiyelitinin tedavisi
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
İtrakonazol, mantar hücre zarındaki ergosterolü üreten mantar CYP450 bağımlı demetilasyon enzimini inhibe eden fungistatik bir triazol bileşiğidir.
• Hücre zarının geçirgenliğini artırır, hücre içeriğinin sızmasına neden olur ve pürin ile pirimidin öncüllerinin alımını engeller.
• Maya ve dermatofitler dahil çeşitli patojenik mantarlara karşı etkilidir.
• T-lenfosit proliferasyonunun baskılanması, nötrofillerin kalsiyum bağımlı proinflamatuar aktivitelerinin inhibisyonu ve lökotrien B4 inhibisyonu yoluyla anti-inflamatuar aktivitelere sahiptir.
• Hücresel bir tip I kedi koronavirüs enfeksiyonu modelinde antiviral aktivite göstermiştir.
İtrakonazolün emilimi büyük ölçüde mide pH'ına ve gıdanın varlığına bağlıdır.
• Kedilerde ticari oral solüsyonun biyoyararlanımı %78'dir.
• Kapsüller yağlı gıdalarla verildiğinde biyoyararlanım %100'e yaklaşabilirken, aç karnına düşüktür.
• Plazma proteinlerine yüksek oranda bağlanır (kedilerde ve insanlarda %99).
• Köpeklerde dağılım hacmi 17 L/kg'dır.
• Deri, sebum, dişi üreme sistemi ve irin, serumdakinden daha yüksek konsantrasyonlara sahiptir. BOS, idrar ve salivada minimum konsantrasyon bulunur.
• Karaciğerde aktif bir metabolit olan hidroksitrakonazol dahil birçok metabolite metabolize olur.
• Eliminasyon yarı ömrü kedilerde tek dozdan sonra 12 saat, 7 gün boyunca günlük uygulamadan sonra 36 saattir; köpeklerde 33 - 58 saattir.
• Esas olarak dışkıyla ve daha az ölçüde idrarla atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• İtrakonazole veya diğer azol antifungallere karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) olan hastalarda kullanılmamalıdır.
• Karaciğer veya böbrek yetmezliği olan hayvanlarda kullanılmamalıdır (yalnızca potansiyel yararlar risklerden fazlaysa dikkatli kullanılmalıdır).
• Gebelik durumunda kullanılmamalıdır.
• Azaltılmış kardiyak fonksiyonu (kalp yetmezliği) olan hayvanlarda negatif inotropik etkisi nedeniyle dikkatli kullanılmalıdır.
İtrakonazol sıçanlarda fertiliteyi bozmamıştır.
• Laboratuvar hayvanlarında yüksek dozlarda (etiket dozunun 5 ila 20 katı) maternal toksisite, fetotoksisite ve teratojenisiteye neden olmuştur.
• Gebelik veya emzirme döneminde itrakonazol alan gebelerde yüksek sıklıkta fetal resorpsiyon, anormal fetüsler ve anormal maternal davranışlar görülmüştür.
• Anne sütüne geçer; emziren hayvanlarda dikkatle kullanılmalıdır, süt ikame ürünleri düşünülmelidir.
Sağlıklı kedilere alternatif haftalarda verilen 25 mg/kg/gün'e kadar olan dozlar aşırı salivasyon ve karaciğer enzim aktivitesinde artışa neden olmuştur. Akciğer ve böbreklerde enflamatuar lezyonlar görülmüştür.
• Oral antiasitlerin uygulanması emilimin azaltılmasına yardımcı olabilir.
• Büyük bir aşırı doza maruz kalınırsa gastrik dekontaminasyon düşünülmeli ve destekleyici tedavi sağlanmalıdır.
• İtrakonazol diyalizle uzaklaştırılmaz, ancak oral solüsyon yutulduğu durumlarda diyaliz taşıyıcı maddeyi (HP-beta-CD) uzaklaştırabilir.
• İtrakonazol etkileri IV lipid emülsiyon tedavisi ile tersine çevrilebilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
İtrakonazol ve terbinafin kombinasyon tedavisi, Candida albicans'a karşı sinerjik antifungal etkilere sahip olabilir.
Amfoterisin B: Laboratuvar hayvanı çalışmalarında, amfoterisin B ile birlikte kullanılan itrakonazolün Aspergillus veya Candida türlerine karşı antagonist olabileceği gösterilmiştir.
• Antiasitler (Oral - alüminyum, kalsiyum, magnezyum içeren): İtrakonazolün oral emilimini azaltabilir; antiasitlerden en az 1 saat önce veya 2 saat sonra verilmelidir.
• Histamin H2-Blokörleri (famotidin, ranitidin): Artmış mide pH'ı itrakonazol emilimini azaltabilir.
• Yüksek Oranda Proteine Bağımlı İlaçlar (NSAİİ, fenitoin, salisilatlar, sülfonamidler, varfarin): İtrakonazol plazma proteinlerine yüksek oranda bağlandığı için teorik olarak diğer ilaçları yerinden edebilir.
• İsoniyazid: İtrakonazol konsantrasyonlarını azaltabilir.
• Makrolid Antibiyotikler (klaritromisin, eritromisin): İtrakonazol konsantrasyonlarını artırabilir; itrakonazol makrolid konsantrasyonlarını artırabilir.
• Meloksikam: İtrakonazol, pik meloksikam konsantrasyonlarını ve maruziyetini azaltabilir.
• Fenobarbital, Primidon: İtrakonazol konsantrasyonlarını azaltabilir.
• Proton Pompası İnhibitörleri (PPI - omeprazol, pantoprazol): Artmış mide pH'ı itrakonazol emilimini azaltabilir.
• Rifampin: İtrakonazol konsantrasyonlarını azaltabilir; eşzamanlı kullanım veya itrakonazol kesildikten sonraki 2 hafta içinde kullanım kontrendikedir.
• Sukralfat: İtrakonazol emilimini azaltabilir.
• Tokseranib: Tokseranib veya itrakonazol konsantrasyonları artabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Klinik etkinlik
• Uzun süreli tedavide renal ve hepatik belirteçlerin periyodik laboratuvar takibi
• Dermatofitoz için mantar kültürleri (DTM)
• Sistemik mikozlar için idrar antijen testi
• Uzun süreli sistemik enfeksiyon tedavisinde itrakonazol serum çukur (trough) konsantrasyonlarının izlenmesi
• GI belirtiler (iştahsızlık, kusma, ishal)
• Önceden kalp hastalığı olan hayvanlarda kardiyak fonksiyonun izlenmesi
• Köpeklerde ülseratif deri lezyonları için fiziksel değerlendirme
Dökme kimyasallardan veya tozlardan hazırlanan kapsüller veya solüsyonlar emilen dozaj formları sağlamayacaktır.
• İtrakonazolün oral biyoyararlanımı ve çözünürlüğü, asitlendirilmiş yüksek moleküler ağırlıklı polietilen glikol (PEG) veya siklodekstrin molekülleri ile kompleksleşmeye bağlıdır.
• FDA onaylı ticari kapsüllerden veya belgelenmiş biyoyararlanım ve stabilite verilerinden hazırlanmadığı sürece kompoze (bileşik) ürünler KULLANILMAMALIDIR.
Kapsüller 15°C ile 25°C arasında saklanmalı, ışıktan ve nemden korunmalıdır.
• Veteriner etiketli oral solüsyon 20°C ila 25°C arasında dik konumda saklanmalıdır.
• Beşeri etiketli oral solüsyon 25°C'nin altındaki sıcaklıklarda saklanmalı ve dondurulmaktan korunmalıdır.
Bu ilacı veteriner hekiminizin talimatlarına göre verin.
• Kediler için FDA onaylı oral solüsyonla birlikte verilen şırıngayı kullanın. Solüsyonu çekerken şişeyi ters çevirmeyin.
• Bu ilaç diğer birçok ilaçla etkileşime girer; veteriner hekiminize danışmadan başka ilaç vermeyin.
• Kusma ve iştah kaybı köpek ve kedilerde görülen en yaygın yan etkilerdendir. Karaciğer toksisitesi ve ciddi cilt etkileri de mümkündür.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 6 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
İ̇trakonazol
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.