İ̇zofluran

GENEL BİLGİLER VE NOTLAR:
1. İnhalanlar kullanılarak genel anestezi, yeterli izlem ve destek ekipmanlarıyla yapılmalı, saf ders kitabı yaklaşımıyla dozlanmamalıdır.
2. Minimum Alveoler Konsantrasyon (MAC) birçok değişkenden etkilenir: Uyaranın tipi ve konumu, MAC düşürücü ilaçların eşzamanlı uygulanması, ventilasyon tipi, solunum sistemi tipi, hayvanın yaşı (genç kedilerde daha yüksek MAC değerleri görülmüştür).
3. İzofluran, personelin anestezik buharlara maruz kalmasını önlemek için uygun gaz süpürme ekipmanına sahip, iyi bakım yapılan anestezi makineleriyle ve yeterli havalandırmaya sahip alanlarda kullanılmalıdır.

• KÖPEKLER:
1. Genel Anestezi (Ruhsatlı dozaj / FDA onaylı):
• İndüksiyon: Enjektabl bir anestezi indüksiyon maddesini takiben, genellikle oksijen ile birlikte tek başına %2 – %2.5 izofluran kullanılır.
• NOT: Maske ile anestezi indüksiyonu, oluşturduğu stres ve heyecan düzeyi ile gaz anesteziklerine olası personel maruziyeti nedeniyle şiddetle tavsiye edilmez.
• İdame: Cerrahi anestezi düzeyleri, oksijen içinde %1.5 – %1.8 izofluran konsantrasyonu ile sürdürülebilir.
2. Genel Anestezi (Ruhsat dışı / Extra-label):
• İndüksiyon: Nispeten yüksek oksijen akış hızları (dakikada 3 ila 4 L) ve rebreathing (geri solumasız) devre kullanılarak %3 – %5 izofluran.
• İdame: İstenen anestezi derinliğine göre ayarlanmış oksijen içinde %1 – %3 (tipik olarak %1 – %1.5) izofluran; buharlaştırıcı ayarları hastanın durumuna, kullanılan solunum devre tipine ve taze gaz akış hızına göre değişecektir.

• KEDİLER:
1. Genel Anestezi (Ruhsat dışı / Extra-label):
• İzofluran için MAC değerleri %1.20 ± 0.13 ile %2.22 ± 0.35 arasında değişmiş olup, ortalama MAC %1.71 ± 0.07 olarak bildirilmiştir.

• ATLAR:
1. Genel Anestezi (Ruhsatlı dozaj / FDA onaylı):
• İndüksiyon: Enjektabl bir anestezi indüksiyon maddesini takiben, oksijen ile birlikte tek başına %3 – %5 izofluran kullanılır.
• NOT: Maske ile indüksiyon, stres/heyecan ve personel maruziyeti nedeniyle şiddetle tavsiye edilmez.
• İdame: Cerrahi anestezi seviyeleri oksijen içerisinde %1.5 – %1.8 izofluran konsantrasyonu ile sürdürülebilir.

• KÜÇÜK GEVİŞ GETİRENLER:
1. Genel Anestezi (Ruhsat dışı / Extra-label):
• Sahada inhalasyon anestezisi nadiren uygulanabilir olsa da, küçük geviş getirenler için uygun koşullar (örn. steril saha, hasta pozisyonlandırma) sağlanabilen durumlarda geçerli bir seçenektir.
• İzofluran; debilite, gebe, çok genç veya yaşlı hayvanlar veya uzun süreli (1 saatten fazla) ve karmaşık cerrahi prosedürler için tercih edilen bir ajandır.
• İdame sırasında vaporizer (buharlaştırıcı) %1 – %3 arasında ayarlanmalıdır.
• İdame anestezisi sırasında oksijen akış hızı dakikada 10 ila 20 mL/kg olmalıdır.

• KUŞLAR:
1. Genel Anestezi (Ruhsat dışı / Extra-label):
• Maske ile verilen %3 – %5'lik konsantrasyonda 1 ila 2 dakika içinde indüksiyon gerçekleşir.
• Entübasyondan sonra, çoğu kuş için %1.5 – %2 oranında idame yeterlidir.
• Derlenme hızlıdır; çoğu hasta anestezi kesildikten sonra 5 dakika içinde ayakta durur ve kafes güvenliğine ulaşır, ancak anestezi süresi ile derlenme süresi arasında doğrudan bir ilişki vardır.

• GELDİNCİK / KÜÇÜK MEMELİLER:
1. Fareler, sıçanlar, gerbiller, hamsterler, kobaylar, çinçillalar, gelincikler, tavşanlar, çayır köpeği genel anestezisi (Ruhsat dışı / Extra-label):
• Genel anestezi indüksiyonundan önce enjektabl ilaçlarla premedikasyon önerilir.
• Çoğu durumda IV veya IM enjektabl indüksiyon ajanları tercih edilir; ancak yeterli sedasyon sağlandıktan sonra izofluran ile yüz maskesi indüksiyonu kullanılabilir.
• Çoğu durumda, sıkı oturan bir yüz maskesi vasıtasıyla verilen oksijen içerisinde %2 – %3 izofluran yeterlidir.
• Anestezinin idamesi, uygulanan eşzamanlı ilaçlara ve işlemin türüne bağlı olarak %1 – %2 izofluran verilerek sağlanabilir.

• SÜRÜNGENLER:
1. Genel Anestezi (Ruhsat dışı / Extra-label):
• Sürüngenlerin enjektabl ajanlarla indüklenmesi ve ardından anestezinin inhalan gazlarla sürdürülmesi tercih edilir.
• Genel anestezinin idamesi için çoğu sürüngen %2 – %3 oranında izofluran gerektirir.

Geniş bir veteriner türü yelpazesinde yaygın olarak kullanılan inhalan genel anestezik ajandır.
• Köpeklerde benzodiazepin boluslarına dirençli olan refrakter status epileptikus vakalarında oksijen ile birlikte kullanılabilir (ancak intrakraniyal basıncı artırabileceği unutulmamalıdır).

İnhalan anesteziklerin genel anestezi etkilerini nasıl ürettiğinin kesin mekanizması tam olarak bilinmemektedir.
• Beyindeki sinir hücrelerinin işleyişine GABAA reseptörleri ve voltaj kapılı kanallar üzerinden etki ederek müdahale edebilirler.
• İzofluran ile gözlenen bazı temel farmakolojik etkiler şunlardır:
- Merkezi sinir sistemi (CNS) depresyonu
- Vücut ısısı düzenleme merkezlerinin depresyonu
- Artmış serebral kan akımı
- Solunum depresyonu
- Vazodilatasyon (hipotansiyon)
- Miyokard depresyonu (halothane'e göre daha az)
- Kas gevşemesi
• Çeşitli türlerde oksijen içerisinde bildirilen Minimum Alveoler Konsantrasyon (MAC; %) değerleri şunlardır:
- Köpek: %1.3 - 1.4 (veya 1.5)
- Kedi: %1.3 - 1.9 (veya 1.2)
- At: %1.3 - 1.6 (veya 1.31)
- Sığır (İnek): %1.1
- Keçi: %1.2 - 1.5
- Koyun: %1.6 (veya 1.5)
- Domuz: %1.5 - 2
- Tavşan: %2 - 2.1 (veya 1.92)
- İnsan: %1.2
• MAC, birkaç faktör tarafından değiştirilebilir: Metabolik asidoz, hipo- ve hipernatremi, hipo- ve hipertermi, diğer CNS depresanları ve uyarıcıları, yaş, şiddetli hipotansiyon/hipoksemi/hiperkarbi ve gebelik.