Klorazepat
• Benzodiazepinlere karşı aşırı duyarlılığı olan hastalarda kontrendikedir.
• Akut dar açılı glokomu olan hastalarda kontrendikedir.
• Önemli karaciğer hastalığı olanlarda kontrendikedir.
• Agresif ve korkulu hastalarda (özellikle korku kaynaklı saldırganlığı olanlar) dikkatli kullanılmalı, hatta kaçınılmalıdır; çünkü bu hayvanlarda agresif davranışı önlemeye yardımcı olabilecek kaygıyı ortadan kaldırabilir.
• Miyastenia gravis durumunu şiddetlendirebildiği için dikkatli olunmalıdır.
• Renal veya hepatik disfonksiyonu olan hastalarda dozun azaltılması veya daha yakından izlenmesi gerekebilir.
• Solunum depresyonu riskini artırdığı için solunum hastalığı olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Epilepsinin ek tedavisi (etiket dışı): Önerilen dozlar değişmekle birlikte; 8 saatte bir 0,5 – 1,5 mg/kg PO veya 12 saatte bir 1 – 2,5 mg/kg PO; genellikle fenobarbital ile birlikte kullanılır.
• Korku ve fobilerin tedavisinde ek terapi (etiket dışı):
a) Fluoksetin 1 mg/kg günde bir kez PO ve davranış değiştirme terapisi ile kombinasyon halinde günde bir kez 1 mg/kg PO; klorazepat 4 hafta sonra kesilmiştir.
b) 8 saate kadar sıklıkta 0,55 – 2,2 mg/kg PO.
KEDİLER:
• Anksiyolitik veya kompulsif davranışların tedavisi (etiket dışı): 12 ila 24 saatte bir 0,2 – 0.5 mg/kg PO.
• Nöbetler için fenobarbital'e alternatif ilaç (etiket dışı): Günde bir veya iki kez 3,75 – 7,5 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) PO.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Köpeklerde fenobarbital ile birlikte genellikle ek antikonvülsan (epilepsi tedavisi) olarak.
• Köpeklerde ve kedilerde davranış bozukluklarının (özellikle anksiyete veya fobi ile ilgili olanlar) tedavisinde anksiyolitik olarak.
• Uzun süreli birincil tedavilerin (örn. nöbet kontrolü için fenobarbital veya bromidler, anksiyete için fluoksetin) kararlı duruma (steady state) ulaşmasına kadar kısa süreli köprüleme tedavisi olarak.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Klorazepat ve diğer benzodiazepinler, merkezi sinir sisteminin subkortikal seviyelerini (öncelikle limbik, talamik ve hipotalamik) baskılayarak anksiyolitik, sedatif, iskelet kası gevşetici ve antikonvülsan etkiler üretir. Kesin etki mekanizması bilinmemektedir, ancak öngörülen mekanizmalar arasında serotonin antagonizmi, gama-aminobütirik asit (GABA) aktivitesinin artması ve/veya kolaylaştırılması ve MSS'de asetilkolin salınımının veya dönüşümünün azalması yer alır. Memeli beyin, böbrek, karaciğer, akciğer ve kalbinde benzodiazepin spesifik reseptörler bulunmuştur. İncelenen tüm türlerde beyaz maddede reseptörler eksiktir.
Köpeklerde klorazepat pik serum konsantrasyonları genellikle 1 ila 2 saat içinde gerçekleşir.
• Oral dağılım hacmi birden fazla doza takiben yaklaşık 1,8 L/kg'dır.
• Klorazepat, insanlarda ve köpeklerde nordiazepama (diazepamın da bir metaboliti) ve diğer metabolitlere metabolize olur.
• Nordiazepamin aktif formu vardır ve çok uzun bir yarı ömre sahiptir (insanlarda 100 saate kadar), ancak diazepam uygulamasından sonraki nordiazepam yarı ömrü sadece 2 ila 10 saat arasındadır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Benzodiazepinlere karşı aşırı duyarlılığı olan hastalarda kontrendikedir.
• Akut dar açılı glokomu olan hastalarda kontrendikedir.
• Önemli karaciğer hastalığı olanlarda kontrendikedir.
• Agresif ve korkulu hastalarda (özellikle korku kaynaklı saldırganlığı olanlar) dikkatli kullanılmalı, hatta kaçınılmalıdır; çünkü bu hayvanlarda agresif davranışı önlemeye yardımcı olabilecek kaygıyı ortadan kaldırabilir.
• Miyastenia gravis durumunu şiddetlendirebildiği için dikkatli olunmalıdır.
• Renal veya hepatik disfonksiyonu olan hastalarda dozun azaltılması veya daha yakından izlenmesi gerekebilir.
• Solunum depresyonu riskini artırdığı için solunum hastalığı olanlarda dikkatli kullanılmalıdır.
Klorazepatın bir metaboliti olan nordiazepam plasentayı geçer.
• Sıçanlarda ve tavşanlarda benzer benzodiazepinlerin teratojenik etkileri kaydedilmiştir.
• Benzodiazepinler ve metabolitleri (nordiazepam dahil) süte geçer ve emzirilen yavrularda MSS etkilerine neden olabilir. Emziren veteriner hastalarında dikkatli kullanılmalıdır.
Sıçanlarda oral LD50 değeri 1320 mg/kg'dır. Köpekler 75 mg/kg'a varan dozları tolere etmiştir.
• Klorazepat tek başına kullanıldığında aşırı dozlar genellikle önemli MSS depresyonu (örn. konfüzyon, koma, azalmıs refleksler) ile sınırlıdır.
• Önemli oral yüksek dozların tedavisi, standart GI dekontaminasyon protokollerini ve destekleyici sistemik önlemleri içerir.
• Daha ciddi aşırı dozlar için flumazenil düşünülebilir; tekrarlanan flumazenil dozları gerekebilir.
• Analeptik ajanların (kafein, amfetaminler gibi MSS uyarıcıları) kullanımı genellikle önerilmez.
• Şüpheli veya gerçek zehirlenmelerde 24 saatlik veteriner zehir danışma merkezine başvurulması önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Fluoksetin ve davranış değiştirme terapisi ile kombinasyon halinde anksiyete bozukluğu olan agresif olmayan köpeklerin tedavisinde etkili olduğu gösterilmiştir.
Amiodaron: Eşzamanlı kullanım benzodiazepinlerin biyoyararlanımını ve farmakolojik etkilerini artırabilir. Advers etkiler açısından izleyin ve dozu buna göre ayarlayın.
• Antiasitler, Oral (örn. kalsiyum karbonat, alüminyum/magnezyum kombinasyonları): Oral absorpsiyonun hızını yavaşlatabilir ancak derecesini etkilemez; bu olası etkileşimden kaçınmak için 2 saat arayla uygulayın.
• Antihipertansif Ajanlar (örn. atenolol, amlodipin, lizinopril): Eşzamanlı kullanım hipotansiyon ve ortostaz riskini artırabilir. Kan basıncını izleyin.
• Karbonik Anhidraz İnhibitörleri (CAİ'ler; örn. diklorfenamid, metazolamid): Benzodiazepinler, hipoksiye verilen solunumsal yanıtları inhibe ederek CAİ'lerin faydalı etkilerine müdahale edebilir. Kombinasyondan kaçının.
• MSS Depresan Ajanlar (örn. acepromazin, anestezik ajanlar, kannabidiol): Kombinasyon MSS ve/or solunum depresyonu riskini artırabilir. Dozları izleyin ve buna göre ayarlayın.
• Digoksin: Eşzamanlı uygulamada serum digoksin konsantrasyonları artabilir; serum digoksin seviyelerini ve toksisite klinik belirtilerini izleyin.
• Flumazenil: Benzodiazepin reseptörleri için yarışarak klorazepatın etkilerini azaltır.
• Fluoksetin, Fluvoksamin: Klorazepat metabolizmasında yavaşlama mümkündür.
• Karaciğer Enzim İndükleyicileri (örn. deksametazon, karbamazepin, rifampin): Eşzamanlı kullanım benzodiazepin metabolizmasını artırabilir. Klinik yanıtı izleyin ve dozu ayarlayın.
• Karaciğer Enzim İnhibitörleri (örn. simetidin, eritromisin, izoniazid, ketokonazol, itrakonazol): Klorazepat metabolizması azalabilir ve aşırı sedasyon ortaya çıkabilir.
• İfosfamid: Eşzamanlı kullanım ifosfamid kaynaklı nörotoksik etki riskini artırabilir. Hastaları dikkatle izleyin ve ensefalopati belirtileri görülürse her iki ilacı da kesin.
• Depar Olamayan Nöromüsküler Blokerler (örn. atrakuryum, pankuronyum): Eşzamanlı kullanım benzodiazepinlerin etkisini potansiyelebilir, zayıflatabilir veya etkisiz kılabilir.
• Opioidler (örn. buprenorfin, fentanil, morfin, tramadol): Eşzamanlı kullanım solunum ve/veya MSS depresyonu riskini artırabilir.
• Fenobarbital: Eşzamanlı fenobarbital, klorazepatın aktif metaboliti olan nordiazepam konsantrasyonunu azaltabilir ve solunum/MSS depresyonu riskini artırabilir.
• Teofilin/Aminofilin: Eşzamanlı kullanım benzodiazepinlerin seviyelerini ve etkinliğini azaltabilir. Kararlı bir hastadan teofilin çekilmesi benzodiazepin toksisitesi riskini artırabilir.
• Trisiklik Antidepresanlar (TCA'lar; örn. amitriptilin, klomipramin, imipramin): Klorazepat bu ilaçların plazma konsantrasyonlarını artırabilir; eşzamanlı kullanım MSS ve/veya solunum depresyonu riskini artırabilir.
• Valproik Asit / Divalproex: Teratojenez riskini artırabilir, protein bağlanma yerlerinden benzodiazepinleri yerinden edebilir ve metabolizmasını inhibe edebilir. Gebelikte kombinasyondan kaçının.
• Yohimbin: Sınırlı veriler yohimbinin anksiyolitik ilaçların terapötik etkilerini azaltabileceğini göstermektedir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Kullanım endikasyonuna göre etkinlik (örn. nöbet kontrolü, istenen davranışta iyileşme).
• Advers etkiler (örn. sedasyon, ataksi).
• Kediler: Başlangıç ve periyodik (örn. tedaviden 1 hafta sonra ve bir ay içinde tekrar) karaciğer enzimi ölçümleri.
Özel bir bilgi belirtilmemiştir.
Klorazepat tabletlerini oda sıcaklığında (20°C - 25°C) ışıktan ve nemden koruyarak saklayın.
• Klorazepat dipotasyum su varlığında kararsızdır. Büyük miktarlarda tablet dispanserize edilirken orijinal kabına ve reçete şişesine kurutucu paket (desiccant) eklenmesi önerilir.
Bu ilaç köpeklerde ve kedilerde korku ve kaygıyı önlemek için kullanılabilir.
• Bu ilaç, özellikle kedilerde iştahı artırabilir.
• Gök gürültüsü fobileri veya hayvanınızı üzen diğer tetikleyiciler (örn. ayrılık kaygısı) için kullanırken, klorazepatı olaydan veya tetikleyiciden yaklaşık bir saat önce verin.
• Klorazepat yiyecekle birlikte veya yeksiz verilebilir. İlacı aç karnına aldıktan sonra hayvanınız kusarsa veya hasta gibi davranırsa, bir sonraki dozu yiyecek veya küçük bir ödülle vermeyi deneyin.
• Kediniz yemek yemeyi bırakırsa veya gözlerinin beyazında, diş etlerinde veya derisinde sararma (sarılık) görürseniz derhal veterinerinize başvurun.
• Uykululuk en yaygın yan etkidir, ancak bazen ilaç davranışı değiştirebilir.
• Klorazepat kontrollü bir maddedir; reçete edilenler dışındaki hayvan veya insanlarda kullanımı yasal değildir.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Klorazepat
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.