Laktuloz
• Sindirim sistemi tıkanıklığı (intestinal obstrüksiyon) olan hastalara kesinlikle verilmemelidir.
• Önceden var olan sıvı ve elektrolit dengesizlikleri olan hastalarda, ishal yapması durumunda bu durumları şiddetlendirebileceğinden dikkatli kullanılmalıdır.
• Diyabetik hastalarda insülin gereksinimlerini değiştirebileceğinden dikkatle kullanılmalıdır.
• Bağırsak disbiyozu (antibiyotik kaynaklı disbiyoz dahil) olan hastalarda, laktulozun etkileri GI bakteriyel bozulmaya bağlı olduğundan etkinlikleri azalabilir.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Kristal solüsyon kullanılıyorsa: 1 gram kristal, 1.5 mL sıvıya eşdeğerdir.
• Hepatik ensefalopati (etiket dışı) - Oral: 1 – 3 mL/10 kg PO her 6 - 8 saatte bir; dozu günde 3 ila 4 yumuşak dışkı elde edecek şekilde ayarlayınız.
• Akut hepatik ensefalopati için retansiyon lavmanı: 1 – 10 mL/10 kg. Temizleme lavmanı uygulandıktan sonra, seyreltilmiş laktuloz solüsyonu (1 kısım laktuloz, 2 ila 3 kısım ılık su) 30 dakika süreyle retansiyon lavmanı olarak uygulanır.
• Kabızlık (etiket dışı): 0.25 – 0.5 mL/kg PO her 6 - 8 saatte bir. Alternatif olarak, 2.5 – 15 mL/köpek PO her 8 - 12 saatte bir. Dışkı kıvamına göre dozajı ayarlayınız.
KEDİLER:
• Kristal solüsyon kullanılıyorsa: 1 gram kristal, 1.5 mL sıvıya eşdeğerdir.
• Hepatik ensefalopati (etiket dışı) - Oral: 1 – 3 mL/10 kg PO her 6 - 8 saatte bir; dozu günde 3 ila 4 yumuşak dışkı elde edecek şekilde ayarlayınız.
• Akut hepatik ensefalopati için retansiyon lavmanı: 1 – 10 mL/10 kg. Temizleme lavmanı sonrasında, seyreltilmiş laktuloz solüsyonu (1 kısım laktuloz, 2 ila 3 kısım ılık su) 30 dakika süreyle retansiyon lavmanı olarak uygulanır.
• Kabızlık (etiket dışı) - Sıvı: 0.5 mL/kg (genellikle 2 – 3 mL/kedi) PO her 8 - 12 saatte bir; dışkı kalitesine göre dozajı ayarlayınız. Akut ve şiddetli kabızlık için yukarıda belirtildiği gibi lavman olarak da uygulanabilir.
• Kabızlık (etiket dışı) - Kristaller: Yemekle karıştırılarak günde iki kez ¼ – ½ çay kaşığı/kedi (≈1.25 – 2.5 mL/kedi) şeklinde yaygın olarak önerilir; dışkı kalitesine göre dozajı ayarlayınız.
ATLAR:
• Amonyağın azaltılması (etiket dışı): Sağlıklı atlar üzerinde yapılan bir çalışmada, 11 gün boyunca günde 3 kez 333 mg/kg PO verilmesi kan amonyağını önemli ölçüde azaltmıştır. (Bir atta laminitis gelişmiştir).
KUŞLAR:
• Hepatik ensefalopati; iştahı uyarmak, bağırsak florasını iyileştirmek için (etiket dışı):
- Sultan Papağanı (Cockatiel): 0.03 mL/kuş PO günde 2 ila 3 kez.
- Amazon Papağanı: 0.1 mL/kuş PO günde 2 ila 3 kez. İshal gelişirse dozu azaltın. Haftalarca kullanılabilir.
SÜRÜNGENLER:
• Laksatif (etiket dışı) - Yeşil İguanalar: 0.3 mL/kg PO her 12 saatte bir.
• Hepatik lipidoz (etiket dışı) - Sakallı ejderler, leopar gekoları, tosbağalar: 0.5 mL/kg PO her 24 saatte bir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Küçük evcil hayvan türlerinde, evcil kuşlarda ve potansiyel olarak atlarda hepatik ensefalopatinin (HE; portosistemik ensefalopati [PSE] olarak da bilinir) önlenmesi ve tedavisinde kan amonyak konsantrasyonlarını düşürmek için adjuvan (yardımcı) tedavi olarakincelenir ve kullanılır.
• Klinik bulgularda iyileşme sağlar ancak altta yatan hastalığı değiştirmez.
• Küçük evcil hayvan türlerinde laksatif (müshil) olarak kullanılır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Laktuloz, memelilerin ve potansiyel olarak kuşların bağırsak enzimleri tarafından hidrolize edilemeyen bir disakkarittir (galaktoz/fruktoz).
• Kolona ulaştığında laktuloz, yerleşik bakteriler tarafından metabolize edilir ve laktik, formik ve asetik asitler ile karbondioksit (CO2) oluşumuyla sonuçlanır.
• Bu serbest yağ asitlerinin üretimi bağırsaktaki ozmotik basıncı artırarak laksatif etki için su çeker ve kolon içeriğini asitlendirir.
• Bu asitlenme, amonyağın (NH3) kandan kolona göç etmesine neden olur; burada amonyum iyonu (NH4+) olarak hapsedilir ve dışkıyla atılır.
• Serbest yağ asitleri oluşturarak bir prebiyotik olarak da kabul edilebilir.
• Laktuloz uygulamasını takiben sağlıklı köpeklerde dışkı mikroflorasında geri dönüşümlü değişiklikler (Firmicutes ve Actinobacteria sayısında artış, Bacteroidetes ve Fusobacteria sayısında azalma) gösterilmiştir.
İnsanlarda oral laktuloz dozunun %3'ten azı ince bağırsakta emilir.
• Emilen ilacın metabolize olmadığı ve 24 saat içinde idrarla değişmeden atıldığı bildirilmiştir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Sindirim sistemi tıkanıklığı (intestinal obstrüksiyon) olan hastalara kesinlikle verilmemelidir.
• Önceden var olan sıvı ve elektrolit dengesizlikleri olan hastalarda, ishal yapması durumunda bu durumları şiddetlendirebileceğinden dikkatli kullanılmalıdır.
• Diyabetik hastalarda insülin gereksinimlerini değiştirebileceğinden dikkatle kullanılmalıdır.
• Bağırsak disbiyozu (antibiyotik kaynaklı disbiyoz dahil) olan hastalarda, laktulozun etkileri GI bakteriyel bozulmaya bağlı olduğundan etkinlikleri azalabilir.
Laboratuvar hayvanlarında fertilitesini bozmaz ve bilinen teratojenik veya mutajenik etkileri yoktur.
• Süte geçip geçmediği bilinmemektedir ancak beklenmemektedir.
Aşırı dozlar gaz (flatulans), ishal, kramp ve dehidrasyona neden olabilir.
• Gerekirse sıvı ve elektrolitler yerine konulmalıdır.
• Aşırı doz almış veya aldığından şüphelenilen hastalar için, veteriner hastalarına özel bilgi sağlama konusunda uzmanlaşmış 24 saatlik bir zehir danışma merkezine danışılması şiddetle tavsiye edilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Neomisin: Hepatik ensefalopati tedavisinde laktuloz neomisin ile birlikte kullanıldığında sinerjizm meydana gelebileceğini öne süren bazı veriler mevcuttur.
Oral Antiasitler (örn. alüminyum, kalsiyum, magnezyum): Emilemeyen antiasitler, laktulozun kolonik asitlenme etkilerini (ve dolayısıyla etkinliğini) azaltabilir.
• Antidiyareik Ajanlar (örn. kaolin/pektin, loperamid): Laksatif etkiyi ortadan kaldırabilir ve amonyak düşürücü etkiyi azaltabilir.
• Oral Anti-Enfektif Ajanlar (örn. amoksisilin, sefaleksin, klindamisin, tilosin): Teorik olarak, oral yoldan verilen antibiyotikler laktulozu metabolize etmekten sorumlu bakterileri ortadan kaldırarak etkinliğini azaltabilir.
• Diüretikler (örn. furosemid): Serum elektrolitleri üzerinde aditif (ek) etkilere sahip olabilir.
• Glutamin: Laktulozun amonyak düşürücü etkilerine antagonizma gösterebilir.
• Diğer Laksatifler (örn. polietilen glikol 3350, psyllium): Laksatif etkilerin yanlışlıkla laktuloza atfedilmesine ve hepatik ensefalopati için yetersiz tedaviye yol açabileceğinden, laktuloz diğer laksatiflerle birlikte kullanılmamalıdır.
• Neomisin: Teorik olarak neomisin, laktulozu metabolize eden bakterileri yok ederek etkinliği düşürebilir (ancak bazı veriler sinerji olabileceğini bildirir).
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Hepatik ensefalopati (HE) için kullanıldığında klinik etkinlik (günde 2 ila 3 yumuşak dışkı) ve serum amonyak konsantrasyonları izlenmelidir.
• Lavman sonrasında: Lavman atık sıvısının pH'ı ölçülmeli ve pH 6'dan yüksekse tekrarlanmalıdır.
• Uzun süreli kullanımlarda (yani aylarca) veya önceden sıvı/elektrolit sorunu olan hastalarda serum elektrolitleri periyodik olarak izlenmelidir.
• Ürün etiketine göre, diyabetik hastalarda glikoz kontrolü değerlendirilmelidir. Glikoz kontrolünün bozulması öncelikle teorik olsa bile, tedavinin ilk aşamalarında glikoz kontrolünün izlenmesi ihtiyatlı olacaktır.
Retansiyon lavmanı olarak kullanım için bazı beşeri referanslar, 300 mL laktuloz solüsyonunun 700 mL su veya fizyolojik salin ile karıştırılmasını önermektedir.
Laktuloz şurubu ışıktan korunarak sıkı kaplarda, tercihen oda sıcaklığında (20°C-25°C [68°F-77°F]) saklanmalıdır; dondurulmamalıdır.
• Çözeltide koyulaşma meydana gelebilir, ancak bu ilacın etkenliğini etkilemez.
• Isıya veya ışığa maruz kalma aşırı kararmaya veya bulanıklığa neden olabilir; bu tür solüsyonlar atılmalıdır.
• Laktuloz çözeltileri çökelebilir; kristaller hafifçe yeniden ısıtılarak çözülebilir.
Bu ilaç, karaciğer hastalığı olan küçük hayvan türlerinde ve kuşlarda kabızlığı tedavi etmek veya amonyak konsantrasyonlarını düşürmek için kullanılır.
• Laktuloz genellikle iyi tolere edilir, ancak özellikle tedavinin başlarında ishal, karın ağrısı veya kramp meydana gelebilir. Hayvanınızda ishal gelişirse veterinerinize başvurun.
• Laktuloz, lezzeti artırmak için yiyeceklerle veya diğer sıvılarla karıştırılabilir, ancak dozun tamamının tüketildiğinden emin olun.
• Laktuloz karaciğer hastalığı ile ilgili sorunlar (hepatik ensefalopati) için kullanıldığında, bulgular kötüleşirse veya her gün 2 ila 3'ten az yumuşak dışkı üretilirse veterinerinizle iletişime geçin.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 8 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Laktuloz
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.