Linezolid
• Oksazolidinon antibiyotiklerine karşı aşırı duyarlılık öyküsü olan hastalarda kontrendikedir.
• Son 14 gün içinde monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOİ) almış olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Şeker hastalığı (diyabet), kontrolsüz hipertansiyon, kontrolsüz hipertiroidizm, feokromositoma ve nöbet bozukluğu (epilepsi vb.) olan hastalarda dikkatle kullanılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER VE KEDİLER:
• Not: Köpeklerdeki farmakokinetik bilgilere dayanarak linezolid aynı dozlarda IV yolla da verilebilir.
• Çoklu ilaca dirençli bakteriyel enfeksiyonlar (etiket dışı): 10 mg/kg PO her 8 - 12 saatte bir.
• Standart tedavilere yanıt vermeyen nokardiyozis (etiket dışı): 8 – 20 mg/kg PO her 12 saatte bir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Diğer antibiyotiklere direnci belgelenmiş ve linezolide duyarlı olan gram-pozitif enfeksiyonların tedavisinde.
• Metisiline dirençli Staphylococcus aureus (MRSA), metisiline dirençli S. pseudintermedius (MRSP) ve vankomisine dirençli Enterococcus dahil çoklu ilaca dirençli Enterococcus türleri (VRE).
• Veteriner hekimlikte kullanım alanı, kültür ve duyarlılık testlerinin enfeksiyonun diğer tüm seçeneklere dirençli olduğunu ve tedavi edilebilir nitelikte olduğunu gösterdiği, ayrıca bir enfeksiyon hastalıkları uzmanı ile konsültasyon sonucunda uygun ve makul bulunduğumuz vakalarla sınırlandırılmalıdır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Linezolid, bakteriyel 50S alt biriminin 23S ribosomal RNA'sına bağlanarak bakteriyel protein sentezinin inibisyonuna neden olur.
• Bakteriyel translasyon süreci için gerekli olan 70S başlangıç kompleksinin oluşumunu engeller.
• Enterokok ve stafilokoklara karşı bakteriyostatik, çoğu streptokok suşuna karşı ise bakterisidal etki gösterir.
• Gram-negatif bakterilere ve anaerob ülserlere karşı daha az aktiftir.
• Etkileri zamana bağımlıdır (time-dependent).
• Direnç modellerinin 23S rRNA mutasyonuna bağlı olduğu gösterilmiştir.
• Ayrıca zayıf ve non-selektif monoamin oksidaz inhibitör (MAOI) etkilerine sahiptir.
Köpeklerde oral uygulamadan sonra biyoyararlanım %95'ten fazladır ve IV kullanıma benzer bir farmakokinetik profil sergiler.
• Vücuda yaygın olarak dağılır; düşük protein bağlanmasına (%35'ten az) ve toplam vücut suyuna yakın bir dağılım hacmine sahiptir.
• Pik konsantrasyonlara hızlıca ulaşılır (Tmax = 0.78 - 0.95 saat; Cmax = 26.8 - 28.2 µg/mL).
• Köpeklerde intravenöz ve oral uygulama sonrası eliminasyon yarı ömrü (t1/2) sırasıyla 3.91 saat ve 3.6 saat olup, 24 ila 48 saat sonra ölçülebilir konsantrasyon saptanmamıştır.
• Köpeklerde IV uygulama sonrası klirens 1.99 mL/dakika/kg olarak ölçülmüştür.
• Karaciğerde oksidasyon yoluyla önemli bir antibakteriyel etkinliği olmayan 2 metabolite metabolize olur.
• Böbrek tübüler reabsorpsiyona uğrar ancak esas olarak böbrekler yoluyla değişmemiş (%30) veya metabolitler (%50) şeklinde atılır. Yaklaşık %15'i safra ile neredeyse tamamen metabolit olarak atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Oksazolidinon antibiyotiklerine karşı aşırı duyarlılık öyküsü olan hastalarda kontrendikedir.
• Son 14 gün içinde monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOİ) almış olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Şeker hastalığı (diyabet), kontrolsüz hipertansiyon, kontrolsüz hipertiroidizm, feokromositoma ve nöbet bozukluğu (epilepsi vb.) olan hastalarda dikkatle kullanılmalıdır.
Hayvan modellerinde teratojenik olmadığı görülmüştür, ancak maternal toksisitelere eşlik eden embriyo ve fetal toksisiteler (azalan neonatal sağkalım ve düşük doğum ağırlıkları) belgelenmiştir.
• Sütün içine anne plazmasındakine benzer konsantrasyonlarda geçer; emziren hastalarda uygulanırken dikkatli olunmalıdır.
Köpeklerde günde tek oral 2000 mg/kg dozda bildirilen toksisite belirtileri kusma ve tremor olup ölüm görülmemiştir.
• 30 gün boyunca tekrarlayan 40 mg/kg/gün IV ve oral doz alan köpeklerde anemi, lökopeni, trombositopeni ve kemik iliği hipoplazisi bildirilmiştir.
• Aşırı doz durumunda destekleyici bakım önerilir.
• Linezolidin yaklaşık %30'u diyaliz yoluyla uzaklaştırılır.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Belirtilen spesifik bir sinerjik kombinasyon bulunmamaktadır; ancak çoklu dirençli gram-pozitif enfeksiyonlarda duyarlılık testlerine dayalı olarak kombine edilebilir.
Kan Şekserini Düşürücü Ajanlar (örn. insülin, sülfonilüreler): Linezolid bu ajanların hipoglisemik etkilerini şiddetlendirebilir.
• Karbamazepin: Monoamin oksidaz inhibitörlerinin (MAOI) advers etkilerini kötüleştirebilir; 14 gün içinde kombinasyondan kaçının.
• Kloramfenikol: Ek miyelosupresyon potansiyeli bulunur.
• Dipiron: Ek miyelosupresyon potansiyeli bulunur.
• Tiramin İçeren Gıdalar (örn. eskitilmiş peynirler, kürlenmiş etler): İnsanlarda MAOI alanlarda beklenmedik ve ciddi kan basıncı artışlarına yol açmıştır.
• Monoamin Oksidaz İnhibitörleri (MAOİ; örn. amitraz, selegilin): Ek MAO inhibisyonu serotonerjik etkiyi kötüleştirebilir ve serotonin sendromuna yol açabilir. 14 gün içinde kullanımından kaçının.
• Opioidler (örn. buprenorfin, fentanil, hidrokodon, tramadol): Eşzamanlı kullanım serotonerjik etkileri ve MAOİ advers etkilerini kötüleştirebilir.
• Rezerpin: Rezerpin tedavisine MAOİ eklenmesi paradoksal etkilere (eksitasyon, hipertansiyon) neden olabilir.
• Rifampin: Linezolid pik konsantrasyonunda ve EAA'da (AUC) düşüş meydana gelebilir.
• Selektif Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (SSRI; örn. fluoksetin, sertralin): Serotonin sendromu riskini artırır, kombinasyondan kaçının.
• Serotonerjik Ajanlar (örn. buspiron, dekstrometorfan, metoklopramid, mirtazapin, ondansetron, trazodon): Serotonin sendromu riskini artırır, kombinasyondan kaçının.
• Sempatomimetikler (örn. albuterol, dopamin, epinefrin, fenilefrin, fenilpropanolamin): Hipertansif etkiyi kötüleştirebilir; başlangıç dozlarını azaltın ve kan basıncını yakından izleyin.
• Trisiklik Antidepresanlar (örn. amitriptilin, klomipramin): Serotonin sendromu riskini artırabilir, kombinasyondan kaçının.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Diğer antimikrobiyallere direnci ve linezolide duyarlılığı belgeleyen kültür ve duyarlılık testleri
• Tedavi süresi 14 günü aşacaksa başlangıç ve periyodik tam kan sayımı (CBC)
• Klinik etkinlik takibi
• Gerektiğinde nörolojik muayene
• Venöz kan gazı ve serum laktat takibi
Linezolid tabletleri ve rekonstitüsyon tozları 25°C'de saklanmalı, ışık ve nemden korunmalıdır.
• Rekonstitüsyon sonrası oral süspansiyon oda sıcaklığında saklanmalı ve 21 gün sonra atılmalıdır.
• Açılmamış IV torbaları 25°C'de koruyucu ambalajında ışıktan ve dondurulmaktan korunarak saklanmalıdır. Zamanla sarı renk alabilir ancak etki gücü etkilenmez.
İlacı tam olarak reçete edildiği şekilde veriniz ve hayvanınız daha iyi görünüse bile tedavi kürünü tamamlayınız.
• En yaygın yan etkiler gastrointestinal sistem rahatsızlıklarıdır (aşırı salya, kusma, ishâl, iştahsızlık).
• Yemekle birlikte veya aç karnına verilebilir; bulantı veya kusma olursa yemekle vermeyi deneyiniz.
• Tedavi sırasında diyet değişiklikleri, ek ilaçlar ve dış/kenar ürünleri kullanmadan önce veteriner hekiminize danışınız.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 4 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Linezolid
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.