Medroksiprogesteron
• Ergenlik öncesi köpek veya kedilerde kullanımı kontrendikedir.
• Diabetes mellitus (şeker hastalığı) hastası hayvanlarda kullanılmamalıdır.
• Dişi köpeklerde yalancı gebelik (pseudopregnancy) durumunda kullanılmamalıdır.
• Diestrus dönemindeki veya uzun süreli kızgınlık (heat) gösteren dişi hastalarda kistik ovariyan hastalık doğrulanmadıkça ve cerrahi, GnRH veya hCG uygulanabilir seçenekler olmadıkça kullanılmamalıdır.
• Uterin hemoraji (rahim kanaması) veya akıntısı olan dişi hastalarda kullanılmamalıdır.
• Etken maddeye aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) bulunan hastalarda kontrendikedir.
• Karaciğer disfonksiyonu olan hastalarda kullanılmamalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Gebe dişi köpeklerde luteal yetmezlik (extra-label): 0.1 mg/kg PO günde bir kez uygulanır. Beklenen doğum tarihinden birkaç gün önce uzamış gebeliği önlemek için tedavi kesilir.
- Uzun vadeli üreme kontrolü (extra-label): Her 5 ayda bir 2.5 – 3 mg/kg IM uygulanır.
- Alopeksi X (extra-label): Pomeranian ırkı köpeklerde yapılan bir çalışmada, her 4 haftada bir SC 5 veya 10 mg/kg olmak üzere 4 tedavi uygulanmış, 8 köpeğin 3'ünde kısmi, 1'inde tam tüy yeniden büyümesi gözlenmiştir.
• KEDİLER:
- Davranış bozuklukları (örneğin kısırlaştırılmış erkek kedilerde idrar işaretlemesini azaltmak için, diğer tüm ilaçlar başarısız olduğunda - extra-label): Yılda 3 ila 4 kez SC veya IM 5 – 20 mg/kg.
- Uzun vadeli üreme kontrolü (extra-label): Her 5 ayda bir 2 mg/kg IM uygulanır.
• ATLAR:
- Bahar geçiş dönemi yönetimi, kızgınlık davranışının önlenmesi, östrus siklusu senkronizasyonunun indüklenmesi, gebeliğin sürdürülmesi veya aygır davranışının modifikasyonu (extra-label): Yaklaşık 500 – 800 mg IM uygulanır. Dozlar arası süre atlar arasında değişir; çoğu enjeksiyon 2 ila 3 ay sürer.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Kedilerde; kısırlık/kastrasyonun etkisiz veya istenmeyen olduğu durumlarda miyavlama, uluma, idrar püskürtme (spraying), erkekler arası agresif davranışlar ve üstüne atlama (mounting) gibi cinsel dimorfik davranış problemlerinin tedavisinde kullanılır.
• Köpeklerde; progestine duyarlı dermatit (alopesi X dahil), agresif davranışlar, uzun süreli üreme kontrolü, genç Alman çoban köpeği cüceliği tedavisi, benign prostat hipertrofisinin kısa süreli tedavisi ve luteal yetmezlik tedavisinde kullanılır.
• Atlarda; bahar geçiş dönemi yönetimi, kızgınlık davranışının önlenmesi, östrus senkronizasyonu, gebeliğin korunması ve aygır davranışlarının modifikasyonunda kullanılır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Progestinler öncelikli olarak korpus luteum tarafından endojen olarak üretilirler. Proliferatif endometriyumu sekretuar endometriyuma dönüştürürler, miyometriyum hipertrofiseni artırırlar ve spontan uterin kasılmayı engellerler.
• Hipofiz gonadotropinlerinin salgılanması üzerinde doza bağımlı inhibitör etkiye sahiptirler ve anti-insülin etkisi gösterebilirler.
• Hayvanlarda belirgin bir adrenokortikoid etki sergiler ve ACTH ile kortizol salınımını baskılayabilirler.
• Anti-östrojeniktir ve insan ile köpeklerde plazma testosteron seviyelerini düşürür.
• İnsanlarda endometrial karsinom ve renal karsinoma karşı antineoplastik aktiviteye sahiptir.
Veteriner türlerde özel farmakokinetik parametreler bulunmamaktadır.
• Kedilerde davranış bozukluklarının tedavisinde kullanıldığında enjekte edilebilir MPA'nın etki süresinin yaklaşık 30 gün olduğu bildirilmiştir.
• Kadınlara IM yolla uygulandığında en az 3 ay kontraseptif aktivite gösterir.
• İnsanlarda oral yolla uygulamanın ardından tek doz yarı ömrü (t1/2) yaklaşık 12 saattir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Ergenlik öncesi köpek veya kedilerde kullanımı kontrendikedir.
• Diabetes mellitus (şeker hastalığı) hastası hayvanlarda kullanılmamalıdır.
• Dişi köpeklerde yalancı gebelik (pseudopregnancy) durumunda kullanılmamalıdır.
• Diestrus dönemindeki veya uzun süreli kızgınlık (heat) gösteren dişi hastalarda kistik ovariyan hastalık doğrulanmadıkça ve cerrahi, GnRH veya hCG uygulanabilir seçenekler olmadıkça kullanılmamalıdır.
• Uterin hemoraji (rahim kanaması) veya akıntısı olan dişi hastalarda kullanılmamalıdır.
• Etken maddeye aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) bulunan hastalarda kontrendikedir.
• Karaciğer disfonksiyonu olan hastalarda kullanılmamalıdır.
İnsanlarda progestinler gebeliğin ilk 4 ayında uygulandığında konjenital kalp defektlerine, uzuv azalma deformitelerine, erkek fetüslerde hipospadiasa ve dişi fetüslerin dış genital organlarında hafif virilizasyona neden olmuştur.
• Gebe kadınlarda kontrendike kabul edilir.
• Genellikle gebe hayvanlarda kaçınılmalıdır, ancak bazı istisnalar (örn. luteal yetmezlik) hariçtir; hipolüteoidizm için medroksiprogesteron ile tedavi edilen bir dişi köpeğin 4 yavrusundan 1'inde yüz deformiteleri bildirilmiştir.
• Anne sütüne geçebilir; emziren yavrılarda advers etki bildirilmemiş olsa da risk göz ardı edilemez.
Bu ajanla kazara aşırı doz alımına ilişkin rapor veya bilgi bulunmamaktadır.
• Aşırı doz durumunda olası etkiler Advers Etkiler bölümünde belirtilen bulgulardır.
• Aşırı doz veya toksin maruziyeti şüphesi olan hastalar için veteriner zehirlenme danışma merkezi ile iletişime geçilmesi önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Luteal yetmezlik durumlarında gebeliğin sürdürülmesi amacıyla uygun progesteron takviyeleri klinik fayda sağlayabilir.
Kortikosteroidler: Kortikosteroid yan etkileri riskinde artışa neden olabilir.
• Siklosporin: Siklosporin toksisitesi riskini artırabilir.
• Felbamat: Medroksiprogesteron metabolizmasını artırabilir.
• Rifampin: Mikrozomal enzim indüksiyonu ve buna bağlı artmış progestin metabolizması yoluyla progestin aktivitesini azaltabilecek potansiyel bir etkileşim mevcuttur.
• Sejilin: Sejilin oral biyoyararlanımında artışa ve sejilin advers reaksiyon riskinde artışa yol açabilir.
• Teofilin: Teofilin toksisitesine neden olabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Vücut ağırlığı
• Başlangıç ve periyodik kan glikozu
• Neoplazi gelişimini tespit etmek için meme bezi palpasyonu ve muayenesi
• Klinik duruma göre adrenokortikal fonksiyon (ACTH stimülasyon testi)
• Tedavi etkinlik takibi
Spesifik bir geçimsizlik veya formülasyon hazırlama bilgisi bildirilmemiştir.
Enjeksiyonluk süspansiyonlar oda sıcaklığında (15°C–30°C) saklanmalıdır; dondurmaktan ve 40°C üzerindeki sıcaklıklardan kaçınılmalıdır.
• Tabletler sıkıca kapatılmış kaplarda oda sıcaklığında saklanmalıdır.
Bu ilacı veteriner hekiminizin talimatlarına göre kesinlikle uygulayınız.
• Köpek ve kedilerde enjeksiyon bölgesinde tüy dökülmesi, kilo alımı ile birlikte iştah artışı, artmış susama, depresyon ve uyuşukluk, davranış değişiklikleri, meme değişiklikleri (büyüme, süt üretimi ve tümörler dahil), şeker hastalığı, düşük tiroid hormonu (hipotiroidizm), rahim enfeksiyonu ve sperm üretiminde geçici inhibisyon görülebilir.
• Veteriner hekiminizin ilacı kullanırken hayvanınızı düzenli olarak izlemesi gerekecektir; takip ziyaretlerini aksatmayınız.
• Bu ilaç, NIOSH tarafından tehlikeli bir ilaç olarak sınıflandırılmıştır; ilacı tutarken kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanımı hakkında veteriner hekiminiz veya eczacınızla görüşünüz.
Veteriner İlaçlar 1 Preparat
Beşeri İlaçlar 1 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Medroksiprogesteron
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.