Midazolam
• Benzodiazepinlere karşı aşırı duyarlılık (hipersensitivite) varlığında,
• Akut dar açılı glokom hastalarında,
• Tedavi edilmemiş açık açılı glokom vakalarında kontrendikedir.
• İntrakarotid veya diğer intra-arteriyel enjeksiyonlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Preoperatif ajan (etiket dışı): Diğer ön ilaçlar veya ko-indüksiyon ajanları (ketamin, acepromazin, opioidler, alfa-2 agonistler) ile kombinasyon halinde 0.1 – 0.3 mg/kg SC, IM, IV.
- Status epilepticus (etiket dışı): IV veya IM yolla 0.1 – 0.3 mg/kg (doz aralığı 0.07 – 0.5 mg/kg). Yanıt alınmazsa 0.5 mg/kg'a kadar iki kez tekrarlanabilir. İntranazal: 0.2 mg/kg. Sürekli IV infüzyon (CRI): 0.25 – 0.4 mg/kg/saat IV (aralık 0.1 – 2.5 mg/kg/saat).
• KEDİLER:
- Preoperatif ajan (etiket dışı): Ketamin, acepromazin, opioidler ve alfa-2 agonistler ile kombinasyon halinde 0.1 – 0.3 mg/kg SC, IM, IV. (Not: Butorfanol ile kombinasyonu bazı kedilerde huzursuzluk ve agresyona yol açabilir, yaşlı veya çok hasta kedilere saklanmalıdır).
- Opioid içermeyen enjektabl protokol (ovariohisterektomi): 0.25 mg/kg IM (ketamin 5–7 mg/kg IM, deksmedetomidin 40 µg/kg IM, bupivakain 2 mg/kg intraperitoneal ve postoperatif meloksikam 0.2 mg/kg SC ile).
- IV kateter yerleştirme: Alfaxalone 1.5 mg/kg ve hidromorfon 0.1 mg/kg ile aynı şırıngada 0.2 mg/kg IM.
• ATLAR:
- Preoperatif ajan / Total IV Anestezi (TIVA): Diazepam yerine protokollerde kullanılabilir (ketamin ± ksilazin ile). Midazolam 0.05 – 0.06 mg/kg ve ketamin 2.2 mg/kg IV. TIVA idamesi için ketamin 3 mg/kg/saat, medetomidin 5 µg/kg/saat ve midazolam 0.1 mg/kg/saat IV CRI.
- Taylarda nöbet kontrolü (etiket dışı): 50 kg'lık tay için 2 – 5 mg (mg/kg DEĞİL) IV veya IM. IV CRI: 50 kg tay için 1 – 3 mg/saat (mg/kg/saat DEĞİL).
• GEVENLER (RÜMİNANTLAR / BUZAĞI VE KEÇİLER):
- Buzağılar (etiket dışı): Ksilazin 0.05 mg/kg IV ardından ketamin 2 mg/kg ve midazolam 0.1 mg/kg IV ile genel anestezi indüksiyonu.
- Keçiler (etiket dışı): Midazolam 0.3 mg/kg IM veya midazolam 0.3 mg/kg + butorfanol 0.1 mg/kg IM ön ilaç olarak.
• KUŞLAR:
- İntranazal sedatif/zapturapt ajanı: Amazon papağanları 2 mg/kg IN; güvercinler 5 mg/kg IN (+ deksmedetomidin 80 µg/kg IN); sultan papağanları 3 mg/kg IN (+ butorfanol 3 mg/kg IN).
- Parenteral sedatif/zapturapt: Muhabbet kuşları 3 mg/kg IM (+ deksmedetomidin 10–40 µg/kg IM).
- Endişeli/stresli kuşlar için premedikasyon: 1 mg/kg IM (yüksek dozlarda 6 mg/kg'a kadar çıkabilir).
• TAVŞANLAR VE KEMİRGENLER:
- Hamster, Gerbil, Fare, Sıçan, Ginepig, Chinchilla: 1 – 2 mg/kg IM veya preanestezik olarak 3 – 5 mg/kg IM/IV.
- Tavşanlar: Preanestezik olarak 0.5 – 5 mg/kg IM veya IV. İndüksiyon için 0.05 – 0.5 mg/kg IV (etkiye göre).
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Genel anestezi indüksiyonu öncesi preoperatif ve ko-indüksiyon ilacı olarak sedatif, anksiyolitik ve iskelet kası gevşetici amaçla,
• Köpeklerde status epilepticus (nöbet durumları) tedavisinde (IV, IM veya intranazal yolla),
• Çeşitli türlerde (geviş getirenler, devegiller, domuzlar, tavşanlar, gelincikler ve bazı kuşlar) tek başına yeterli sedasyon sağlamak amacıyla,
• Opioidler, ketamin, acepromazin, deksmedetomidin gibi diğer ajanlarla kombinasyon halinde güvenilir sedasyon ve anestezi protokollerinin oluşturulmasında kullanılır.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Diğer benzodiazepinler ile benzer farmakolojik etkilere sahiptir; merkezi sinir sisteminin subkortikal seviyelerini (özellikle limbik, talamik ve hipotalamik) deprese ederek anksiyolitik, sedatif, iskelet kası gevşetici ve antikonvülsan etkiler üretir.
• Kesin etki mekanizması tam olarak bilinmemekle birlikte; serotoninin antagonizması, gama-aminobütirik asit (GABA) aktivitesinin salıverilmesinin artırılması ve/veya kolaylaştırılması ve MSS'de asetilkolin salınımının azaltılması postüle edilmiştir.
• Benzodiazepin spesifik reseptörleri memeli beyni, böbrek, karaciğer, akciğer ve kalpte bulunur (beyaz maddede reseptör bulunmaz).
• Benzersiz çözünürlük özelliklerine sahiptir (enjeksiyon için suda çözünür formülasyon ancak 4'ün üzerindeki pH'da lipit çözünürdür), bu da enjeksiyondan sonra hızlı bir etki başlangıcı sağlar.
• Diazepama kıyasla benzodiazepin reseptörlerine karşı yaklaşık 2 kat daha fazla afiniteye sahiptir, neredeyse 3 kat daha güçlüdür, daha hızlı etki başlangıcına ve daha kısa etki süresine sahiptir.
Köpekler (IM): Biyoyararlanım yaklaşık %47, pik plazma konsantrasyonu enjeksiyondan 7-8 dakika sonra. Ortalama eliminasyon yarı ömrü (t1/2) 77 dakikadır. Karaciğerde sitokrom P450 enzim 3A12, 3A26 (minör) ve 2B11 izoenzimleri ile metabolize olur.
• Atlar: IV uygulama sonrası dağılım hacmi (Vd) 2-3 L/kg, terminal yarı ömür geniş bir aralıkta değişir (120 - 924 dakika medyan).
• Alpakalar (IM/IV): IM biyoyararlanımı %92, ortalama eliminasyon yarı ömürleri 98 dakika (IV) ve 234 dakika (IM).
• Koyunlar: Dağılım hacmi (Vd) 0.84 L/kg, eliminasyon yarı ömrü 0.79 saat.
• Beşeri/Genel: Yüksek oranda proteine bağlıdır (%94 ila %97) ve kan-beyin bariyerini hızlı bir şekilde geçer. Neredeyse tamamen renal mekanizmalarla hidroksitlenmiş metabolitlerin konjugatları olarak elimine edilir. Aktif metabolit olan alfa-hidroksimidazolam klinik etkilere katkıda bulunur.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Benzodiazepinlere karşı aşırı duyarlılık (hipersensitivite) varlığında,
• Akut dar açılı glokom hastalarında,
• Tedavi edilmemiş açık açılı glokom vakalarında kontrendikedir.
• İntrakarotid veya diğer intra-arteriyel enjeksiyonlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
İlk trimester gebeliklerinde yalnızca yarar-zarar dengesi gözetilerek kullanılmalıdır (diğer benzodiazepinlerin ilk trimesterde konjenital anormalliklere yol açabileceği bildirilmiştir).
• Doğumdan hemen önce büyük dozlarda verilen benzodiazepinler yenidoğanlarda apne, hipotoni, beslenme güçlüğü ve soğuk stresine metabolik yanıt bozukluğuna neden olabilir.
• Midazolam ve aktif metaboliti sütle atılır; emziren annelerde dikkatle kullanılmalıdır.
Akut Toksisite: Farelerde IV LD50 50 mg/kg, sıçanlarda 75 mg/kg olarak bildirilmiştir.
• Semptomlar ve Yönetim: Kazara aşırı dozlar destekleyici tedaviyle (kardiyopulmoner destek, IV sıvılar) yönetilmelidir. Midazolamın etki süresi kısa olduğundan destekleyici tedavi genellikle yeterlidir. Antagonisti olarak flumazenil kullanılabilir ancak flumazenil nöbetleri tetikleyebilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Ketamin, alfaxalon, izofluran, propofol, opioidler ve alfa-2 agonistler ile kombinasyon halinde kullanıldığında anestezi gereksinimlerini azaltır ve daha güvenilir sedasyon sağlar.
Anestezik Ajanlar (alfaxalon, etomidat, izofluran, propofol vb.): Anestezi gereksinimlerini azaltır; solunum ve kardiyovasküler parametreler yakından izlenmelidir.
• Hipertansiyon İlaçları (amlodipin, enalapril, telmisartan): Eşzamanlı kullanım hipotansiyon ve ortostaz riskini artırabilir; kan basıncı izlenmelidir.
• Azol Antifungaller (itrakonazol, ketokonazol, vorikonazol): Midazolam konsantrasyonunu artırabilir, aşırı sedasyon meydana gelebilir.
• Karbonik Anhidraz İnhibitörleri (diklorfenamid, metazolamid): Hipoksiye karşı solunum tepkilerini inhibe ederek bu ajanların faydalı etkilerine müdahale edebilirler; bu kombinasyondan kaçınılmalıdır.
• MSS Depresan Ajanlar (buspiron, kannabidiol, gabapentin, metokarbamol, trazodon): MSS depresyonu riskini artırabilir; doz ayarlaması gerekebilir.
• Karaciğer Enzim İnhibitörleri (simetidin, eritromisin, izoniazid): Midazolam metabolizması azalabilir ve aşırı sedasyon görülebilir.
• İfosfamid: İfosfamid kaynaklı nörotoksik etki riskini artırabilir.
• Nondepolarizan Nöromüsküler Blokerler (atrakuryum, rokuroniyum): Etkiyi potansiyalize edebilir veya zayıflatabilir; solunum durumu izlenmelidir.
• Opioidler (butorfanol, fentanil, hidromorfon): MSS ve/or solunum depresyonu riskini artırabilir.
• Fenobarbital, Primidon: Mikrozomal karaciğer enzimlerini indükleyerek benzodiazepinlerin etkisini azaltabilir.
• Rifampin: Karaciğer enzimlerini indükleyerek midazolam etkisini azaltabilir.
• Teofilin, Aminofilin: Benzodiazepin düzeylerini ve etkinliğini düşürebilir.
• Trisiklik Antidepresanlar (amitriptilin, klomipramin): MSS/solunum depresyonu riskini artırabilir.
• Yohimbin: Anksiyolitik ilaçların terapötik etkilerini azaltabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Sedasyon veya paradoksal heyecan belirtileri,
• Bazal ve periyodik kan basıncı,
• Solunum hızı, ETCO2 ve nabız oksimetrisi,
• Atlarda ataksi açısından dikkatli gözlem,
• Tedaviye klinik yanıt.
Fiziksel olarak uyumlu olduğu ürünler: D5W, izotonik sodyum klorür (normal salin), laktat Ringer, atrakuryum, atropin sülfat, buprenorfin, butorfanol, kalsiyum klorür/glukonat, sefazolin, sefuroksim, klorpromazin, siprofloksasin, fentanil sitrat, gentamisin, glikopirolat, flukonazol, hidromorfon, hidroksizin, ketamin, lidokain, mannitol, meperidin, metoklopramid, morfin sülfat (şırıngada değil), nalbuphin, ondansetron, penisilin G potasyum/sodyum, prometazin HCl, potasyum klorür, sufentanil sitrat, skopolamin HBr.
• Fiziksel olarak geçimsiz olduğu ürünler: Amfoterisin B, ampisilin sodyum, ceftazidim, deksametazon sodyum fosfat, dimenhidrinat, esomeprazol, furosemid, heparin, hidrokortizon sodyum süksinat, pantoprazol, pentobarbital, fenobarbital, piperasilin/tazobaktam, ranitidin, sodyum bikarbonat.
Enjeksiyonluk çözeltiyi oda sıcaklığında (15°C - 30°C) ve ışıktan koruyarak saklayınız.
• Dondurulduktan sonra oda sıcaklığında çözdürülen enjektabl ürün fiziksel olarak stabildir.
• Kontrollü madde (DEA Schedule IV / C-IV) statüsünde olduğundan güvenli ve kilitli bir alanda saklanmalı, yerel yasalara uygun olarak imha edilmelidir.
Bu ilacı evde enjeksiyon yoluyla uygulamayınız; güvenli kullanım için özel tıbbi izlem gerektirir.
• Köpeklerde nöbeti durdurmak amacıyla burun içine uygulanacaksa, veteriner hekiminizin talimatlarına harfiyen uyunuz ve daha fazla talimat için derhal veteriner hekiminizle iletişime geçiniz.
• Yarış atlarında ve yarış hayvanlarında kullanım kuralları (ARCI Sınıf 2 madde) açısından yerel yarış otoriterlerine danışılmalıdır.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 4 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Midazolam
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.