Norepinefrin
• Hayatı tehdit eden durumlarda norepinefrin (NE) kullanımına ilişkin mutlak kontrendikasyon bulunmamaktadır; ancak vazopressörler yeterli kan, sıvı veya elektrolit replasmanının yerini alamaz.
• Hipovolemiden kaynaklanan hipotansiyon hastalarına, koroner ve serebral arter perfüzyonunu sıvı replazman tedavisi tamamlanana kadar korumak için acil bir önlem olarak yapılmadığı sürece verilmemelidir.
• Şiddetli periferik vazokonstriksiyon mevcutse kullanılmamalıdır; çünkü etkisiz olabilir ve hayati organlara giden kan akışında daha fazla azalmaya neden olabilir.
• Miyokard oksijen talebini artırdığı için kardiyak olaylar (ör. aritmiler) sırasındaki kullanım riskleri ilacın faydalarından ağır basabilir.
• Önceden var olan vasküler trombozu olan hastalarda, iskemiyi artırabileceği için kullanılmamalıdır.
• Alfa-2 adrenerjik agonistlerin neden olduğu kardiyak etkileri tedavi etmek için kullanılmamalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER VE KEDİLER:
- Yeterli sıvı hacmi replasmanı sonrasında kalıcı, derin hipotansiyon (kullanım izni dışı): Başlangıç dozu 0.05 – 0.1 µg/kg/dakika IV CRI, ardından istenen etkiye ulaşana kadar titre edilir; çoğu kaynak maksimum 1 – 2 µg/kg/dakika IV CRI oranını önerir. Dopamin, dobutamin veya vazopressin ile kombinasyon halinde kullanılabilir.
- İzofluran kaynaklı hipotansiyon (kullanım izni dışı): 12 sağlıklı beagle üzerinde yapılan bir çalışmada ortalama etkili doz 0.44 µg/kg/dakika IV CRI olarak bulunmuştur. Dozlar 0.1 – 0.2 µg/kg/dakika IV CRI arasında değişmiştir.
• ATLAR:
- Kritik hasta taylarda hipotansiyon (kullanım izni dışı): Başlangıç dozu 0.1 µg/kg/dakika IV CRI, ardından istenen etkiye ulaşana kadar titre edilir. Doz aralığının üst sınırı ≈1.5 µg/kg/dakika IV CRI'dir. Dobutamin ile birlikte kullanımı düşünülebilir.
- İzofluran kaynaklı hipotansiyon (kullanım izni dışı):
a) Yeni doğan taylar: 0.3 – 1 µg/kg/dakika IV CRI. Kardiyak indeks ve O2 sunumunu iyileştirir; yüksek doz kan basıncını önemli ölçüde artırır.
b) Erişkin atlar: 0.1 – 0.5 µg/kg/dakika IV CRI.
- Asepromazin kaynaklı hipotansiyon (kullanım izni dışı): Uyanık attaki asepromazin hipotansif etkisi 15 dakika boyunca 1 µg/kg/dakika IV CRI norepinefrin infüzyonu ile tedavi edilmiştir. Bu atlar önceden asepromazin almadan norepinefrin infüzyonu aldığında ikinci derece AV blok gelişmiştir.
• ALPAKALAR:
- İzofluran kaynaklı hipotansiyon (kullanım izni dışı): 0.3 – 1 µg/kg/dakika IV CRI. Aşırı vazokonstriksiyondan kaçınmak için doza en düşük dozdan başlanarak titre edilmesi önerilir.
• KOYUNLAR:
- Septik şok sırasında yeterli sıvı hacmi replasmanı sonrası hipotansiyon (kullanım izni dışı): Deneysel olarak oluşturulmuş sepsis geçiren koyunlarda 0.4 – 1 µg/kg/dakika IV CRI güvenle kullanılmıştır. Dobutamin ile kombinasyon halinde tek başına norepinefrinden daha etkili olabilir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Sıvı açıkları yerine konulduktan sonra kalıcı ve derin şok vakalarında vazopressör ajan olarak kullanılır.
• Özellikle septik şok ile ilişkili hipotansiyonda endikedir.
• İzofluran anestezisinden kaynaklanan hipotansiyonun düzeltilmesinde faydalıdır.
• Hacim açısından doymuş hastalarda septik şok için ilk tercih edilen vazopressördür; kan basıncını yükseltmek ve kardiyak stimülan olarak kullanılabilir.
• Resüsitasyon sonrası şok ile ilişkili hipotansiyon vakalarında (köpeklerde ve kedilerde ekstrapolasyon yoluyla) destekleyici olarak değerlendirilir.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Norepinefrin (NE), doğrudan etkili bir sempatomimetik vazopressör ve kardiyak inotropdur.
• Güçlü bir alfa-1 ve alfa-2 adrenerjik reseptör agonisti ve orta derecede bir beta-1 agonistidir.
• Periferik vazokonstriktör (alfa-adrenerjik), inotropik kardiyostimülan ve koroner arter dilatörü (beta-adrenerjik) olarak hareket eder.
• Toplam periferik direnç artar, bu da sistolik ve diyastolik kan basıncının yükselmesine neden olur.
• Özellikle daha yüksek dozlarda hayati organlara, cilde ve iskelet kasına olan perfüzyon azalabilir.
İV uygulandığında norepinefrinin etki başlangıcı 1 ila 2 dakika içinde gerçekleşir ve ek olarak 1 ila 2 dakika devam eder.
• Vazokonstriktif etkileri nedeniyle doku hasarına neden olabilir ve SC verildiğinde emilimi zayıftır.
• Oral alımdan sonra GI kanalında parçalanır ve emilmez.
• Sempatik sinir uçları tarafından alındıktan sonra katekol-O-metiltransferaz (COMT) ve monoaminooksidaz (MAO) yoluyla hızla inaktif metabolitlere metabolize edilir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Hayatı tehdit eden durumlarda norepinefrin (NE) kullanımına ilişkin mutlak kontrendikasyon bulunmamaktadır; ancak vazopressörler yeterli kan, sıvı veya elektrolit replasmanının yerini alamaz.
• Hipovolemiden kaynaklanan hipotansiyon hastalarına, koroner ve serebral arter perfüzyonunu sıvı replazman tedavisi tamamlanana kadar korumak için acil bir önlem olarak yapılmadığı sürece verilmemelidir.
• Şiddetli periferik vazokonstriksiyon mevcutse kullanılmamalıdır; çünkü etkisiz olabilir ve hayati organlara giden kan akışında daha fazla azalmaya neden olabilir.
• Miyokard oksijen talebini artırdığı için kardiyak olaylar (ör. aritmiler) sırasındaki kullanım riskleri ilacın faydalarından ağır basabilir.
• Önceden var olan vasküler trombozu olan hastalarda, iskemiyi artırabileceği için kullanılmamalıdır.
• Alfa-2 adrenerjik agonistlerin neden olduğu kardiyak etkileri tedavi etmek için kullanılmamalıdır.
Yüksek doz norepinefrin (40 µg/dakika IV) alan gebe koyunlarda plasental kan akışının azaldığı görülmüştür.
• NE'nin anne sütüne geçip geçmediği bilinmemektedir.
• Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmamıştır; bu nedenle ilaç yalnızca anneye sağlanacak faydaların yavrulara yönelik potansiyel risklerden ağır bastığı durumlarda kullanılmalıdır.
Şiddetli hipertansiyon, aritmiler, refleks bradikardi, kardiyak iskemi, hayati organlara perfüzyonun azalmasıyla sonuçlanan periferik direnç artışı, parmak veya diğer uydu doku nekrozu ve azalmış kardiyak debi görülebilir.
• Bu belirtilerden herhangi biri meydana gelirse ilacın uygulanması durdurulmalıdır.
• Doğrudan toksik etkiler 1 ila 2 dakika içinde kaybolur, ancak iskemik lezyonlar saatler veya günler sonra belirginleşebilir.
• NE kaynaklı kardiyak aritmileri tedavi etmek için propranolol kullanılabilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Dobutamin, dopamin veya vazopressin ile kombinasyon halinde kullanıldığında etkinlik artabilir ve septik şok vakalarında daha başarılı sonuçlar elde edilebilir.
Alfa-2-Adrenerjik Agonistler (örn. detomidin, deksmedetomidin, medetomidin, ksilazin): NE, alfa-agonist etkilere sahiptir; bu nedenle alfa-2 adrenerjik agonistlerin neden olduğu kardiyak etkileri tedavi etmek için KULLANILMAMLIDIR.
• Alfa-Adrenerjik Antagonistleri (örn. fenoksibenzamin, fentolamin, prazosin): Alfa-1 blokajı nedeniyle NE'nin presör etkilerini tersine çevirebilir.
• Antihistaminikler: Belirli antihistaminikler (örn. klorfeniramin, difenhidramin) NE'nin etkilerini potansiyelize edebilir.
• Atropin: NE'nin neden olduğu refleks bradikardiyi bloke edebilir ve presör yanıtı artırabilir.
• Beta-Adrenerjik Antagonistleri (örn. atenolol, esmolol, propranolol): Beta-2 reseptörlerini antagonize ederek arteriyol dilatasyonuna ikincil olarak daha yüksek kan basınçlarına neden olabilir. Kardiyak uyarıcı etkileri antagonize edebilir; propranolol NE kaynaklı kardiyak aritmileri tedavi etmek için kullanılabilir.
• Digoksin: Aritmi riskinde artış.
• Diüretikler (örn. furosemid): NE'ye karşı arteriyel duyarlılığı azaltabilir.
• Monoaminooksidaz İnhibitörleri (MAOI; örn. amitraz, linezolid, selegilin): Hipertansiyon meydana gelebilir.
• Nitratlar (örn. nitrat gliserin/nitrogliserin): NE'nin presör etkilerini tersine çevirebilir.
• Oksitosin: Oksitosik ajanlarla birlikte kullanılırsa hipertansiyon ortaya çıkabilir.
• Fenotiyazinler (örn. asepromazin): Alfa-1 blokajı nedeniyle NE'nin presör etkilerini tersine çevirebilir.
• Trisiklik Antidepresanlar (örn. amitriptilin, klomipramin): Hipertansiyon, kardiyak aritmiler ve taşikardi meydana gelebilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Kan basıncı (tercihen merkezi venöz basınç veya pulmoner arteriyel diyastolik basınç dahil; ortalama arter basıncını 65 mm Hg'den yüksek tutun)
• Sürekli EKG
• İdrar çıkışı
Kompatibilite pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan seyreltici gibi faktörlere bağlıdır.
• Uyumlu ilaçlar: Amikasin sülfat, kalsiyum klorür/glukonat, siprofloksasin, dimenhidrinat, dobutamin HCl, heparin sodyum, hidrokortizon sodyum süksinat, magnezyum sülfat, meropenem, metilprednizolon sodyum süksinat, multivitaminler, potasyum klorür, süksinilkolin klorür ve verapamil HCl.
• Demir tuzları, alkaliler veya oksidan ajanlarla temasından kaçınılmalıdır. Aminofilin, sodyum bikarbonat, ranitidin veya pantoprazol ile geçimsizdir.
• Tam kan veya plazma ayrı olarak uygulanmalıdır (eş zamanlı veriliyorsa Y-tüpü ve ayrı kaplar aracılığıyla).
• Dekstroz %5 veya %5 dekstrozlu %0.9 sodyum klorür içerisinde seyreltilmelidir. Sadece %0.9 sodyum klorür içinde uygulanması oksidasyon nedeniyle önemli güç kaybına yol açabileceği için önerilmez. Çözelti rengi pembeleştiyse, hafif sarıdan daha koyu ise veya çökelme içeriyorsa kullanılmamalıdır.
Oda sıcaklığında (25°C) saklayın; 15°C ile 30°C arasındaki sıcaklık değişimlerine izin verilir. Işıktan koruyun.
Yalnızca hastane yoğun bakım ortamında veteriner hekimler tarafından kullanılmalıdır.
• Evcil hayvan sahiplerinin evde kullanımına uygun değildir ve kritik takip gerektirir.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 3 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Norepinefrin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.