ATC: H01BB02 Hormonlar & Reprodüktif Yönetim

Oksitosin

Görüntülenme

Çantada

Hedef Türler:

🐮 Sığır (Büyükbaş) 🐑 Koyun & Keçi (Küçükbaş) 🐴 At & Katır (Tek Tırnaklı) 🐶 Köpek 🐱 Kedi 🐔 Kanatlı (Tavuk / Hindi / Su Kanatlısı) 🐰 Egzotik, Kemirgen & Kafes Kuşu 🐷 Domuz

Etken Madde Kimyasal Tanımı

Oksitosin (ATC: H01BB02)

Global Markalar / Eşdeğer İsimlendirmeler: Pitocin®

Kullanılabileceği Sistemik Problemler & Organ Sistemleri:

Hedef Organ & Patoloji Uyumu

Endokrinoloji

Hepatoloji

Kardiyoloji

Nöroloji

Jinekoloji & Androloji

KRİTİK KONTRENDİKASYONLAR & UYARILAR:

• Oksitosine aşırı duyarlılığı olduğu bilinen hayvanlarda kontrendikedir.
• Düzeltilmediği sürece fetüsün anormal pozisyonu veya anne anatomisinin bozukluğuna bağlı obstruktif (engellenmiş) distosilerde kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Dişi anatomisinin vajinal doğuma izin vermediği durumlarda kontrendikedir.
• Gebelik döneminde prepartum kullanılacaksa, serviks doğal olarak veya önceden östrojen uygulanarak tam olarak gevşemiş olmalıdır.
• Primer uterin ataleti (doğumda uterus kaslarının normal kasılmaması) tedavisinde etkinsizdir.
• İnsan tıbbında gebelikte intranazal oksitosin kullanımı kontrendikedir.

Hızlı Atlama: Dozaj & Uygulama Endikasyonlar Farmakoloji & Kinetik Güvenlik & Toksikoloji İlaç Etkileşimleri Klinik İzlem & Saklama

Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)

Hedef hayvan türlerine göre klinik dozaj, uygulama sıklığı ve yolları

KÖPEKLER / KEDİLER:
- Uterin atoni (doğum eylemi): Çoğu vakada oksitosinle kasılma gücünü artırmadan önce kalsiyum verilmelidir.
a) Başlangıç dozu 0.1 ünite/kg IM; dozlar 30 ila 40 dakikada bir tekrarlanarak kademeli olarak maksimum 2 üniteye (maksimum toplam 20 ünite/kg) kadar artırılabilir.
b) Oksitosin 2 ünite (toplam doz, ünite/kg DEĞİL) IV, 30 ila 60 dakika içinde tekrarlanır.
c) Dişi köpek veya kedi başına 0.25 ünite SC veya IM, maksimum 4 üniteye kadar. Doğum kalıbına göre saat başından daha sık verilmemelidir.
- Sekonder agalaksi: Dişi köpek veya kedi başına 0.25 – 1 ünite SC, her 2 saatte bir. Enjeksiyondan sonra yavrular 30 dakika uzaklaştırılır ve emmeye teşvik edilir veya bezlere hafifçe masaj yapılır. Süt üretimini desteklemek için Metoklopramid (dopamin antagonisti) 0.1 – 0.2 mg/kg SC her 12 saatte bir verilebilir.
- Akut metritis ek tedavisi: Üreme kanalına iyi doku penetrasyonu olan geniş spektrumlu antibiyotik tedavisi başlatılır (örn. klindamisin artı gentamisin, ampisilin/sulbaktam, amoksisilin/klavulanat vb.). Doğumdan sonra 22 saatten az süre geçmişse 0.5 – 5 ünite IM oksitosin kullanılabilir.
- Uterin prolapsus manuel redüksiyonu sonrası uterus involüsyonu:
a) Redüksiyon sonrası 0.5 – 5 ünite IM oksitosin uterus involüsyonunu destekler.
b) Uterin boynuz steril salinle yıkanır, redüksiyon sonrası 5 – 10 ünite IM oksitosin uygulanır.

• ATLAR:
- Doğum sırasında kasılmaların artırılması veya başlatılması:
1) Düşük doz oksitosin 2.5 – 5 ünite (toplam doz, ünite/kg DEĞİL) IV her 15-30 dakikada bir;
2) Oksitosin 1 ünite (toplam doz)/dakika IV CRI; veya
3) Çoklu küçük dozlar halinde 15 ünite (toplam doz) IM her 15-20 dakikada bir.
- Luteolizin önlenmesi:
a) Oksitosin 60 ünite (toplam doz) IM günde bir kez, ovülasyondan sonraki 7. günden 14. güne kadar korpus luteum ömrünü uzatmak için verilebilir.
b) 8. ila 17. günler arasında benzer şekilde 60 ünite IM uygulama.
- Uterin sıvının uzaklaştırılması: 10 – 20 ünite (toplam doz) IV veya IM her 4 ila 8 saatte bir.
- Tutulmuş fetal zarların uzaklaştırılmasına yardım: Tay doğumundan 2 ila 3 saat sonra başlayarak her saat başı 20 ünite IV veya IM; gerektiğinde tekrarlanır. Alternatif olarak sabah ve akşam birer saatlik bloklar halinde her 15 dakikada bir 20 ünite IV veya IM.
- Özofageal obstrüksiyon ("boğulma - choke") tedavisi: Butilskopolamin 0.3 mg/kg IV tek doz ve Oksitosin 0.11 – 0.22 ünite/kg IV tek doz. Gebelerde kaçınılmalıdır.

• SIĞIRLAR:
- Süt salınımı (Etiket dozu / FDA onaylı): 10 – 20 ünite IV; gerektiğinde yinelenebilir.
- Obstetrik kullanım (Etiket dozu / FDA onaylı): 100 ünite IV, IM veya SC; gerektiğinde yinelenebilir (klinisyenler bunun gerekenden yüksek olduğuna inanmaktadır).
- Tutulmuş fetal zarlar: Doğumdan hemen sonra 20 – 30 ünite (toplam doz) IM, 2 ila 4 saat sonra tekrarlanır.
- Akut postpartum metritis (hafif-orta): 20 ünite (toplam doz) IM günde 3-4 kez, 2-3 gün süreyle.
- Doğumda kasılmaların artırılması: 30 ünite (toplam doz) IM; gerekirse 30 dakikadan kısa olmamak şartıyla tekrarlanır.

• KOYUNLAR / KEÇİLER:
- Koyunlarda obstetrik kullanım (Etiket dozu / FDA onaylı): 30 – 50 ünite (toplam doz) IV, IM veya SC; gerektiğinde tekrarlanabilir.
- Uterin atoni olan hastalarda retansiyon plasenta: 10 – 20 ünite (toplam doz) IM; 48 saat sonra uterin duyarlılık azaldığından değeri sınırlıdır.
- Akut postpartum metritis (hafif-orta): 5 – 10 ünite (toplam doz) IM günde 3-4 kez, 2-3 gün.
- Keçilerde iç manipülasyonlar sonrası servikal ve uterin kanamanın kontrolü: 10 – 20 ünite (toplam doz) IV; 2 saat sonra SC yinelenebilir.
- Cerrahi olmayan embriyo toplama: Embriyo yıkamasından 20 dakika önce IV veya intravaginal yolla 50 ünite (toplam doz) oksitosin.

• YENİ DÜNYA DEVELERİ (LLAMA, ALPAKA):
- Retansiyon plasenta: Nazik traksiyonla veya traksiyonsuz olarak 10 dakikalık aralarla 5 – 30 ünite (toplam doz) IM verilebilir.
- Agalaksi: Her 2 saate kadar 20 ünite (toplam doz) IM.

• DOMUZLAR:
- Sığırlarda süt salınımı (Etiket dozu): 5 – 20 ünite (toplam doz) IV; gerektiğinde tekrarlanabilir.
- Doğumda kasılmaların artırılması: 30 – 50 ünite IV, IM veya SC (FDA onaylı) veya 10 ünite IM (gerekirse 30 dk sonra tekrar).
- Akut postpartum metritis (hafif-orta): 5 ünite (toplam doz) IM; etki süresi 30 dk kadar kısa olabileceğinden tekrarlanması gerekebilir.
- MMA sendromu ek tedavisi: 20 – 50 ünite IM veya 5 – 10 ünite IV.
- Uterin atoniye bağlı retansiyon plasenta: Antimikrobiyal tedavi ile birlikte her 2-3 saatte bir 20 – 30 ünite IM.

• KUŞLAR:
- Yumurta sıkışması (obstrüktif olmayan): Tavuk başına 0.2 – 2 ünite (toplam doz, ünite/kg DEĞİL) IM tek doz. Yeterli kalsiyum bulunmalıdır. Kuş başına 0.5 – 10 ünite/kg (30 üniteye kadar) bildirilmiştir.

• TAVŞANLAR, KEMİRGENLER, KÜÇÜK MEMELİLER:
- Distosi:
- Fareler, Sıçanlar, Gerbiller, Hamsterler, Ginepigs, Çinçillalar: 0.2 – 3 ünite/kg IV, IM veya SC.
- Tavşanlar: Oksitosin 1 – 3 ünite (toplam doz) IM verilmeden 30 dakika önce Kalsiyum glukonat %10, 5 – 10 mL PO verilir.
- Gelincikler: Ferret başına 5 – 10 ünite (toplam doz) IM.

• SÜRÜNGENLER:
- Yumurta sıkışması (obstrüktif olmayan): Türüne bağlı olarak 1 – 40 ünite/kg etkilidir (özellikle testudinalar). İkinci doz 20 dakika ila 12 saat sonra verilebilir.
- Yılanlar: 5 – 20 ünite/kg IM.
- Kertenkeleler: 5 – 30 ünite/kg IM veya intrasölomik.
- Kaplumbağalar (Chelonians): Genellikle 1 – 3 ünite/kg IM, IV veya intraosseöz infüzyon.

Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası

Tedavi alanı, endike hastalıklar ve patolojik durumlar

Doğum sırasında uterin kasılmaların başlatılması veya güçlendirilmesi
• Postpartum uterin kalıntıların atılması veya uterin kanamanın kontrolü
• Köpeklerde uterus prolapsusunun manuel düzeltilmesi sonrası uterin involüsyon
• Agalaksi tedavisi ve süt salınımının (milk letdown) uyarılması
• Evcil hayvanlarda retansiyon plasenta (plasenta tutulması) vakalarının yönetimi
• Çeşitli türlerde yumurta sıkışması (egg binding) durumları

Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik

Etki mekanizması, emilim, dağılım, metabolizma ve itrah kinetiği

Etki Mekanizması & Farmakoloji:

Oksitosin, uterus miyofibrillerinin sodyum geçirgenliğini artırarak uterin kasılmaları uyarır.
• Oksitosin kaynaklı uterin kasılma eşiği gebelik süresi ilerledikçe, yüksek östrojen seviyelerinin varlığında ve hali hazırda doğumda olan hastalarda azalır.
• Süt fırlatılmasını (milk ejection) kolaylaştırabilir ancak galaktopoietik (süt üretimini artırıcı) özellikleri yoktur.
• Zayıf antidiüretik özelliklere sahiptir.

Emilim, Dağılım ve İtrah (Farmakokinetik):

MİDE-BARSAK KANALINDA YIKILDIĞI İÇİN PARANTERAL OLARAK UYGULANMALIDIR.
• IV uygulamadan hemen sonra uterin yanıt oluşur.
• IM uygulamadan sonra uterus genellikle 3 ila 5 dakika içinde yanıt verir.
• Köpeklerde IV veya IM/SC uygulama sonrası etki süresi sırasıyla 13 dakika ve 20 dakikadır.
• İntranazal uygulanabilmesine rağmen emilim düzensiz olabilir.
• Hücre dışı sıvılara dağılır; küçük miktarlarda plasentayı geçerek fetal dolaşıma girebilir.
• Çoğu memelide plazma yarı ömrü (t1/2) ≈1 ila 6 dakikadır (keçilerde ≈22 dakika).
• Karaciğer ve böbreklerde hızla metabolize olur; dolaşımdaki oksitosinaz enzimi hormonu yıkabilir. Çok küçük miktarları değişmeden idrarla atılır.

Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji

Kritik uyarılar, üreme güvenliği, aşırı doz toksisitesi ve spesifik antidot bilgileri

Kritik Kontrendikasyonlar & Kullanılmayacak Durumlar: Mutlak Dikkat

Gebelik, Laktasyon ve Üreme Güvenliği: Maternal Güvenlik

Önemli sefalopelvik uyumsuzluğu, elverişsiz fetüs pozisyonları, cerrahi müdahale gerektiren obstetrik acil durumlar veya şiddetli toksemisi olan insanlarda kontrendikedir.
• Gebeliğin ilk üç ayında spontan veya indüklenmiş abortus haricinde kullanım endikasyonu yoktur.
• Belirtildiği şekilde kullanıldığında fetal anormallikler için bir risk oluşturması beklenmez.
• Anne sütünde küçük miktarlarda bulunabilir ancak önemli bir etki yaratması olası değildir; süt akışını değiştirebilir.

Doz Aşımı Toksisitesi, Belirtileri ve Antidot: Toksikoloji & Antidot

Uterus üzerindeki aşırı doz etkileri doğum evresine ve fetüsün pozisyonuna bağlıdır.
• Hipertonik veya tetanik kasılmalar, çalkantılı doğum (tumultuous labor), uterin rüptür ve/veya fetal yaralanma veya ölüm meydana gelebilir.
• Çok uzun süre büyük dozlarda infüzyon yapılması, özellikle içme suyuna serbest erişim varsa veya elektrolitsiz IV sıvılar eş zamanlı verilirse su zehirlenmesine (water intoxication) yol açabilir.
• Klinik belirtiler hafif halsizlik/depresyondan komaya, nöbetlere ve nihai ölüme kadar değişebilir.
• Tedavi: Oksitosin tedavisinin durdurulması ve belirtiler düzelene kadar su erişiminin kısıtlanması. Şiddetli zehirlenmelerde furosemid ile birlikte veya tek başına osmotik diüretikler (mannitol, üre, dekstroz) gerekebilir.

Oksitosin İçin Çoklu Etkileşim Kontrolü

Bu etken maddeyi diğer ilaçlarla birlikte reçete etmeden önce antagonizma ve toksisite riskini test edin.

Etkileşim Kontrolünü Başlat →

İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar

Sinerjik kombinasyonlar, geçimsizlikler ve antagonizma uyarıları

Sinerjik Kombinasyonlar Güçlendirici

Kalsiyum tuzları (örn. kalsiyum boroglukonat, kalsiyum klorür, kalsiyum glukonat) oksitosinin kasılma gücünü artırır ve uterin atoni vakalarında oksitosinden önce verilmesi sinerjik etki sağlayabilir.

Geçimsizlik & Antagonizma Kaçınılmalı

Beta-Adrenerjik Agonistler (örn. albuterol, clenbuterol): Oksitosin etkilerini azaltabilir ve doğum sürecini geciktirebilir.
• Dinoprost: Oksitosin etkilerini güçlendirebilir.
• Misoprostol: Oksitosin etkilerini güçlendirebilir.
• Nonsteroid Antiinflamatuar İlaçlar (NSAİİ; örn. fluniksin): Postpartum ineklerde oksitosik etkilerin zayıfladığı gösterilmiştir.
• Vazokonstriktörler (örn. efedrin, epinefrin): Sempatomimetik ajanlar veya diğer vazokonstriktörlerle eş zamanlı kullanım hipertansiyon riskini artırır.

Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları

Laboratuvar takibi, çözelti uyumu, saklama şartları ve hasta bilgilendirmesi

Laboratuvar & Klinik Parametre Takibi:

Uterin kasılmalar ve serviksin durumu
• Mümkünse ve endike ise fetal izlem

Çözelti ve Sıvı Tedavisi Uyumu:

Geçimli olduğu sıvılar/ilaçlar: Çoğu yaygın IV sıvı, amikasin, buprenorfin, butorfanol, kalsiyum tuzları, cefazolin, klindamisin, deksametazon sodyum fosfat, famotidin, ketamin, lidokain, metoklopramid, metronidazol, midazolam, ondansetron, penisilin G potasyum/sodyum, sodyum bikarbonat ve verapamil ile fiziksel olarak uyumludur.
• Geçimsiz olduğu ilaçlar: Ampisilin sodyum, diazepam, pantoprazol ve sülfametoksazol/trimetoprim ile fiziksel olarak geçimsizdir.

Saklama Koşulları:

25°C'nin altında, dondurulmadan saklanmalıdır.
• Bazı üreticiler buzdolabında (2°C–8°C) saklamayı önerir, ancak bazı ürünlerin 26°C'nin altında saklandığında 5 yıla kadar stabil olduğu gösterilmiştir.

Hasta Sahibi Bilgilendirme:

Tıkanmış doğumda, serviks hazır/gevşek değilse veya vajinal doğum mümkün değilse kullanmayın.
• Sadece etkileri yeterince izlenebilecek hayvanlarda kullanılmalıdır.
• Bu ilacı yalnızca veteriner hekiminizle yakın iletişim kurarak kullanın.
• Enjeksiyon yoluyla uygulanır; talimatları anladığınızdan emin olun.
• Kullanılmış iğne ve enjektörleri derhal kesici-delici tıbbi atık kabına atın.
• Beklenen süre içinde fetüs doğmazsa veya hayvanınızda ateş, kusma veya nöbet gelişirse derhal veteriner hekiminize başvurun.
• Hamile kalmaya çalışanlar, hamile veya emziren kadınlar oksitosini dikkatli tutmalıdır.
• NIOSH tarafından tehlikeli ilaç (hazardous drug) olarak sınıflandırılmıştır; kişisel koruyucu ekipman (PPE) kullanımı hakkında bilgi alın.

Veteriner İlaçlar 5 Preparat

Bu etken maddeyi içeren ruhsatlı veteriner ticari ürünleri, formları ve prospektüsleri

Bu Etken Maddede İlacınız 1. Sırada Yer Alsın: Oksitosin Sponsorluk Vitrini

Hekimler Oksitosin dozaj ve monografını incelerken ilacınız ve KÜB/KT prospektüsünüz en üst sırada önerilsin.

Sponsorluk & Fiyat Paketleri

Türkiye Ruhsatlı Veteriner Preparatları (5)

Aktosin

Etken Madde: oksitosin

AKSU ECZACILIK VE İLAÇ SAN.İTH.İHR.TİC.LTD.ŞTİ.

Tek Etken Madde çözelti enjeksiyon ATC: QH01BB02