Oseltamivir
• Oseltamivire veya formülasyon bileşenlerine karşı aşırı duyarlılığı olduğu bilinen hastalarda kontrendikedir.
• FDA tarafından tavuk, hindi ve ördeklerde (kanatlı hayvanlarda) oseltamivir ve diğer influenza antivirallerinin etiket dışı kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır.
• İnsan influenza pandemisine karşı birincil savunma hattı olması ve viral direnç gelişme riski nedeniyle köpek influenzasının tedavisinde kullanılması önerilmez.
• Halk sağlığı endişeleri ve beşeri ilaç tedarik zincirinin korunması gerekliliği nedeniyle veteriner sahada kullanımı tartışmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• Köpek Parvoviral Enteritisi Destekleyici Tedavisi (Etiket dışı): 12 saatte bir 2 mg/kg PO, 5 gün boyunca uygulanır. (Not: Yapılan küçük ölçekli bir çalışmada lökosit sayısının korunması ve kilo alımında istatistiksel fark görülmüş, ancak morbidite veya mortalitede anlamlı bir düşüş sağlanamamıştır).
ATLAR:
• Equine İnfluenza A Tedavisi (Etiket dışı): Günde 2 kez 2 mg/kg PO, 5 gün boyunca uygulanır. (Not: Bu protokol insan pediatrik dozlarına dayanmaktadır; farmakokinetik veriler equine influenza virüsünün inhibitör konsantrasyonunu korumak için doz aralığının 10 saatten kısa olması gerektiğini göstermektedir).
• Equine İnfluenza A Profilaksisi (Etiket dışı): Günde 1 kez 2 mg/kg PO, 5 gün boyunca deneysel olarak uygulanmıştır; ancak daha yüksek bir dozun veya daha uzun süreli uygulamanın daha iyi koruma sağlayabileceği bildirilmiştir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Köpek parvovirüs enfeksiyonlarının (CPV) destekleyici tedavisinde (intestinal mukozal invazyonu ve bakteriyel translokasyonu sınırlandırmak amacıyla deneysel/etiket dışı kullanım).
• İkincil bakteriyel komplikasyonlarla seyreden viral enfeksiyonların yardımcı tedavisinde.
• Atlarda Equine İnfluenza A (H3N8) enfeksiyonuna bağlı ateşin, viral saçılımın ve ikincil bakteriyel pnömoninin hafifletilmesinde ve profilaksisinde.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Oseltamivir fosfat bir ön ilaçtır (prodrug) ve emilimden sonra aktif formu olan oseltamivir karboksilata hidrolize olur. Oseltamivir karboksilat, influenza virüsü nöraminidaz enzimini yarışmalı (kompetitif) olarak inhibe eder. Bu enzim; viral replikasyon, enfekte hücrelerden virüsün salınması ve salınan virüslerin kümelenmesinin önlenmesi için gereklidir. Laboratuvarda ve insan izolatlarında direnç gelişimi bildirilmiştir.
Köpek parvovirüsünde; ilacın virüsün bağırsak mukozasını geçerek kript hücrelerini enfekte etme yeteneğini sınırlandırdığı, solunum yollarındaki mukus inaktivasyonuna benzer şekilde gastrointestinal sistemde koruma sağladığı, gastrointestinal bakteriyel kolonizasyonu, translokasyonu ve toksin üretimini azaltabileceği ileri sürülmüştür.
Köpek ve Kediler: Farmakokinetik profilleri hakkında veri bulunmamaktadır.
• Atlar: 2 mg/kg nazogastrik uygulamayı takiben hızla emilir ve doruk plazma konsantrasyonuna 1-2 saat içinde ulaşılır. Eliminasyon yarı ömrü (t1/2) oseltamivir için yaklaşık 2 saat, aktif metabolit oseltamivir karboksilat için 2.5 saattir.
• İnsanlar: Oral yoldan kolayca emilir ve karaciğer esterazları ile aktif karboksilat metabolitine dönüştürülür. Biyoyararlanımı yaklaşık %75'tir. Plazma proteinlerine bağlanma oranı minimaldir. Eliminasyon temel olarak glomerüler filtrasyon ve tübüler sekresyon yoluyla böbreklerden gerçekleşir. Böbrek fonksiyonları normal bireylerde eliminasyon yarı ömrü (t1/2) 6-10 saattir. Dozun %20'ye kadarı feçesle atılabilir.
• Sitokrom P450: Ne oseltamivir ne de karboksilat metaboliti CYP-450 izoenzimleri için substrat veya inhibitör değildir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Oseltamivire veya formülasyon bileşenlerine karşı aşırı duyarlılığı olduğu bilinen hastalarda kontrendikedir.
• FDA tarafından tavuk, hindi ve ördeklerde (kanatlı hayvanlarda) oseltamivir ve diğer influenza antivirallerinin etiket dışı kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır.
• İnsan influenza pandemisine karşı birincil savunma hattı olması ve viral direnç gelişme riski nedeniyle köpek influenzasının tedavisinde kullanılması önerilmez.
• Halk sağlığı endişeleri ve beşeri ilaç tedarik zincirinin korunması gerekliliği nedeniyle veteriner sahada kullanımı tartışmalıdır.
Hayvanlarda güvenliği belirlenmemiştir; yalnızca anneye sağlayacağı fayda yavruya yönelik potansiyel risklerden açıkça üstün olduğunda kullanılmalıdır.
• Oseltamivir ve karboksilat metaboliti süte geçer; ancak emzirilen bebeklerde advers etki bildirilmemiştir.
• İnsanlarda gebelikte güvenliği en fazla kanıtlanmış ve tercih edilen ajandır.
Oseltamivirin toksik potansiyeli nispeten düşüktür. İnsanlarda 1000 mg'a kadar olan doz aşımlarında sadece bulantı ve kusma bildirilmiştir.
• Yenidoğan sıçanlara 1 g/kg uygulandığında, beyin dokusundaki ön ilaç konsantrasyonu yetişkinlere göre 1500 kat, aktif metabolit ise 3 kat daha yüksek bulunmuştur; bu nedenle yenidoğan köpek yavrularında benzer şekilde nörotoksisite gelişme riski bulunmaktadır.
• Doz aşımı şüphesinde veteriner zehir danışma merkezlerine başvurulmalı ve semptomatik/destekleyici tedavi uygulanmalıdır.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Sekonder bakteriyel pnömoni ve bakteriyel translokasyon gelişen viral enfeksiyon vakalarında uygun antibiyotiklerle kombine destekleyici tedavide kullanılabilir.
Probenesid: Renal tübüler sekresyonu azaltarak aktif metabolit olan oseltamivir karboksilata maruziyeti 2 kat artırabilir.
• Canlı İnfluenza Aşıları (Live Vaccines): Oseltamivir, canlı aşı virüsünün replikasyonunu engelleyerek aşıya karşı oluşacak bağışıklık yanıtını azaltabilir. İnaktif (ölü) aşılar üzerinde bilinen bir etkisi yoktur.
• Varfarin: Eşzamanlı kullanımda kanama riskini artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Klinik etkinlik (ateşin düşmesi, viral semptomların gerilemesi, beyaz kan hücresi sayısı takibi).
• Böbrek fonksiyon testleri (böbrek yetmezliği olan hastalarda doz ayarlaması gerekebilir).
• Olası gastrointestinal yan etkiler (kusma, iştahsızlık).
Majistral Süspansiyon Hazırlama: Ticari oral süspansiyonun bulunmadığı durumlarda, ticari kapsüller kiraz şurubu (cherry syrup), basit şurup veya OraSweet® SF kullanılarak 6 mg/mL konsantrasyonda ekstemporane oral süspansiyon haline getirilebilir.
• Stabilite: Bu majistral süspansiyon oda sıcaklığında 5 gün, buzdolabında (2°C-8°C) ise 5 hafta boyunca stabildir.
Kapsüller: 25°C'de saklanmalı; 15°C - 30°C arasındaki sıcaklık dalgalanmalarına izin verilir.
• Oral Süspansiyon Tozu: 15°C - 30°C arasında saklanmalıdır.
• Sulandırılmış Oral Süspansiyon: 55 mL su ile hazırlandıktan sonra oda sıcaklığında (15°C - 30°C) 10 gün, buzdolabında (2°C - 8°C) 17 gün saklanabilir.
• Dondurulmaktan kesinlikle korunmalıdır.
Bu ilaç hayvanlarda yaygın olarak kullanılmamaktadır; hayvanlardaki klinik etkinliği ve tam güvenliği kesin olarak bilinmemektedir.
• İlacın etkili olabilmesi için semptomların başlangıcından itibaren mümkün olan en erken sürede başlanması kritik önem taşır.
• İlacı veteriner hekiminizin belirttiği süre ve sıklıkta aksatmadan veriniz.
• Evcil hayvanınızda kusma veya olağandışı bir yan etki görürseniz derhal veteriner hekiminize danışınız.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 13 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Oseltamivir
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.