Pentoksifilin
• Retinal veya serebral hemoraji (kanama) varlığı
• Pentoksifiline veya diğer ksantin türevlerine (örn. teofilin, kafein, teobromin) karşı intolerans veya aşırı duyarlılık öyküsü
• Hemoraji riski taşıyan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır
• Şiddetli karaciğer veya böbrek yetmezliği olan hastalarda kaçınılmalı veya doz azaltılmalıdır
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
• İnflamatuar/Otoimmün Dermatolojik Durumlar (Endikasyon dışı): 10 – 30 mg/kg Oral (PO) her 8 - 12 saatte bir. Tipik olarak 15 – 20 mg/kg Oral (PO) her 8 - 12 saatte bir uygulanır.
• Simetrik Lupoid Onikitis (Endikasyon dışı): 15 – 25 mg/kg Oral (PO) her 12 saatte bir.
• İskemik Dermatopatiler (Endikasyon dışı): 15 mg/kg Oral (PO) her 8 saatte bir ile 30 mg/kg Oral (PO) her 12 saatte bir arasında. Bir açık uçlu çalışmada 25 mg/kg Oral (PO) her 12 saatte bir kullanılmıştır.
• Vaskülit (Endikasyon dışı): 10 – 15 mg/kg Oral (PO) her 12 saatte bir.
• KEDİLER:
• İnflamatuar Dermatolojik Durumlar (Endikasyon dışı): 100 mg/kedi (mg/kg DEĞİL) Oral (PO) her 12 saatte bir.
• Kutanöz Vaskülit (Endikasyon dışı): 10 – 15 mg/kg Oral (PO) her 12 saatte bir.
• ATLAR:
• Kutanöz Vaskülit (Endikasyon dışı): Farmakokinetik çalışmalara dayanarak 10 mg/kg Oral (PO) her 12 saatte bir, insanlarda ve atlarda terapotik dozlar sonrasında gözlenen serum konsantrasyonlarına eşdeğer düzeyler sağlar. Uzatılmış salınımlı tabletler ezilip melas ile karıştırılabilir. Etkinlik zamanla azelirse dozu günde iki kez 15 mg/kg'a veya günde 3 kez 10 mg/kg'a çıkarmak değerlendirilebilir. 30 gün boyunca günde iki kez 10 mg/kg Oral (PO) uygulama kutanöz vaskülitli atlarda klinik yanıt vermektedir.
• İnflamatuar/Otoimmün Dermatolojik Durumlar (Endikasyon dışı): 8 – 10 mg/kg Oral (PO) her 8 - 12 saatte bir.
• Plasentit (Endikasyon dışı): Deneysel olarak oluşturulmuş at plasentiti olan midilli kısraklarında yapılan çalışmada; trimetoprim/sülfametoksazol 30 mg/kg PO her 12 saatte bir, pentoksifilin 8.5 mg/kg PO her 12 saatte bir ve altrenogest 0.088 mg/kg PO her 24 saatte bir klinik bulguların başlangıcından canlı tay doğumuna veya düşüğe kadar uygulanmıştır. Tedavi edilen kısrakların %83'ü canlı tay doğurmuştur.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
İmmün aracılı dermatolojik durumların tedavisi
• Doku iyileşmesinin desteklenmesi
• İnflamasyonun azaltılması
• İskemik durumlar ve vaskülitte mikrosirkülasyonun iyileştirilmesi
• Köpeklerde bildirilen endikasyonlar: Ekstremite kutanöz lupus eritematozus, idiyopatik steril nodüler ve aşı ilişkili pannikülit, steril nodüler piyogranülomatöz/granülomatöz sendrom, eritema multiforme, interdigital füronküloz, pemfigus foliaseus, simetrik lupoid onikodistrofi, nazal filtrumun proliferatif arteriti, antivenom ilişkili serum hastalığı, greyhoundların kutanöz ve renal vaskülopatisi ve vaskülit
• İskemik dermatopatiler: Ailesel köpek dermatomiyoziti, aşılara karşı iskemik reaksiyonlar, kulak ucu ülseratif dermatiti/nekrozu ve termal nekroz
• IgE aracılı alerjik reaksiyonlar, kontakt dermatit ve köpek atopik dermatiti için adjuvan tedavi
• Kedilerde bildirilen endikasyonlar: İnflamatuar dermatolojik durumlar ve kutanöz vaskülit
• Atlarda bildirilen endikasyonlar: Kutanöz vaskülit, plasentit ve atopik dermatit için adjuvan tedavi, endotoksemi deneysel modellerinde etkinlik
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Mikrosirkülasyon kan akışını iyileştirici mekanizmaları tam olarak anlaşılmamıştır.
• Yeni oluşan eritrositlerin esnekliğini, muhtemelen eritrosit fosfodiesterazını inhibe ederek ve eritrosit elektrolit konsantrasyonlarını değiştirerek artırır.
• Kan viskozitesini muhtemelen prostasiklin sentezini ve salınımını uyararak, plazma fibrinojenini azaltarak, kollajen sentezini azaltarak ve fibrinolitik aktiviteyi artırarak düşürür.
• Lökosit deformabilitesini (esnekliğini) artırır, nötrofil yapışmasını ve aktivasyonunu engeller, ayrıca birçok mikrovasküler hastalığın patogenezinde rol oynayan bir sitokin olan tümör nekroz faktör alfa (TNF-alfa) üretimini inhibe eder.
• Fosfodiesteraz inhibisyonu yoluyla sitokin aracıların olumsuz endotoksik etkilerini azalttığı öngörülmektedir.
• Sağlıklı köpeklerde mast hücre degranülasyonunu inhibe ettiği ve kutanöz inflamatuar hücrelerin toplam sayısını (özellikle eozinofilleri) önemli ölçüde azalttığı gösterilmiştir.
• Atlarda matriks metaloproteinaz-9'un güçlü bir inhibitörü ve matriks metaloproteinaz-2'nin orta dereceli bir inhibitörüdür.
Köpeklerde biyoyararlanımı yaklaşık %50'dir ve dozdan yaklaşık 1 ila 3 saat sonra pik konsantrasyonlara ulaşır.
• Serum yarı ömrü ana bileşik için yaklaşık 6-7 saat, aktif metabolit 1 için 36 saat ve aktif metabolit 2 için 8 saattir.
• Atlarda ezilmiş uzatılmış salınımlı tabletlerin oral (PO) uygulamasından sonra hızla emilir; bireyler arası biyoyararlanım varyasyonu geniştir ve ortalama %68 civarındadır. Birkaç gün boyunca sürekli uygulamayla biyoyararlanım düşebilir.
• İnsanlarda GI sistemden emilim hızlı ve neredeyse tamdır ancak belirgin bir ilk geçiş etkisi görülür. Gıda emilimin hızını etkiler ancak miktarını etkilemez. Karaciğer ve eritrositlerde metabolize olur; tanımlanan tüm metabolitler etkindir. Eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 1-2 saattir ve metabolitler idrarla atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Retinal veya serebral hemoraji (kanama) varlığı
• Pentoksifiline veya diğer ksantin türevlerine (örn. teofilin, kafein, teobromin) karşı intolerans veya aşırı duyarlılık öyküsü
• Hemoraji riski taşıyan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır
• Şiddetli karaciğer veya böbrek yetmezliği olan hastalarda kaçınılmalı veya doz azaltılmalıdır
Yüksek dozlarda teratojenik olabilir. Köpeklerde yüksek konsantrasyonda pentoksifilinin ejaküle spermatozoa kalitesini artırabildiği gösterilmiştir.
• Sıçan ve tavşan çalışmalarında fetal malformasyon görülmemiş, ancak azami etiket dozunun 25 katını alan sıçanlarda artmış rezorpsiyon saptanmıştır.
• İnsanlarda anne sütüne geçer. Sıçanlarda görülen tümörijenite potansiyeli nedeniyle emziren hastalarda dikkatli kullanılmalıdır.
• Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmadığı için, anneye sağladığı yarar yavrulara olan potansiyel risklerden fazla olduğunda kullanılmalıdır.
İnsanlarda aşırı dozda kızarma, nöbetler, hipotansiyon, bilinç kaybı, ajitasyon, ateş, somnolent, GI rahatsızlık ve EKG değişiklikleri görülmüştür. 80 mg/kg alan bir hasta tamamen iyileşmiştir.
• Semptomlar doza bağlı görünür ve genellikle yaklaşık 12 saat sürer.
• Aşırı dozlar uygun GI dekontaminasyonu ve destekleyici tedavilerle yönetilmelidir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Flunixin ve pentoksifilinin birlikte kullanımının endotoksemi vakalarında tek başına kullanımlarına kıyasla üstün etkinlik gösterdiği bir çalışmada bildirilmiştir.
Antikoagülanlar (örn. rivaroksaban, warfarin): Birlikte kullanım kanama riskini artırabilir; artırılmış izlem ve dikkatle kullanılmalıdır.
• Antihipertansif İlaçlar (örn. amlodipin, enalapril, telmisartan): Pentoksifilin hipotansif etkiyi artırabilir.
• Simetidin: Pentoksifilin konsantrasyonunu artırabilir.
• Florokinolonlar (örn. siprofloksasin): Pentoksifilin konsantrasyonunu artırabilir
• İnsülin: Hipoglisemi riskini artırabilir.
• Makrolidler (örn. klaritromisin, eritromisin [azitromisin hariç]): Pentoksifilin konsantrasyonunu artırabilir.
• Nonsteroid Antiinflamatuar İlaçlar (NSAİİ; örn. karprofen, meloksikam, fenilbutazon): Eşzamanlı kullanım kanama riskini artırabilir. Atlarda NSAİİ'ler ile kullanım tartışmalıdır; bazı kaynaklar endotoksemide pentoksifilinin yararlı etkilerinin NSAİİ'ler tarafından engellendiğini belirtmektedir.
• Trombosit Agregasyon İnhibitörleri (örn. aspirin, klopidogrel): Kanama riski artar.
• Teofilin: Eşzamanlı kullanımda teofilin serum konsantrasyonu artabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Klinik etkinlik
• Yan etkiler (hiporeksi, kusma, ishal, hipereksitabilite)
• Kanama riski yüksek olan hastalarda (yakın zamanda cerrahi veya GI ülserasyonu geçirenler) kanama bulguları (örn. Hematokrit / PCV) açısından daha yoğun izlem düşünülmelidir.
Piyasada bulunan ürün 400 mg uzatılmış salınımlı tablettir (beşeri kullanım). Tabletlerin kesilmesi veya ezilmesi uzatılmış salınım özelliklerini ortadan kaldırabilir ve farmakokinetiği değiştirebilir; ancak doğru dozaj için tabletlerin bölünmesi gerekebilir.
• Köpeklerde ve kedilerde yan etkileri (hipereksitabilite, ishal) artırabileceğinden ezilmiş tablet kullanımından kaçınılmalıdır.
• Atlarda tabletlerin ezilmesi gerekebilir.
Ticari olarak temin edilebilir tabletler iyi kapatılmış kaplarda, ışıktan korunarak 20°C ile 25°C arasındaki sıcaklıklarda saklanmalıdır.
Bu ilacı yiyecekle birlikte veriniz.
• Yan etkiler köpeklerde yaygın değildir ancak iştah kaybı, kusma ve sinirlilik veya heyecan içerebilir. İlaç atlarda genellikle iyi tolere edilir.
• Bu ilaç, özellikle bu soruna yatkın hayvanlarda kanama riskini artırabilir.
• Tam etkinin görülmesi 1 ila 2 hafta (veya daha uzun) sürebilir.
• Uzatılmış salınımlı tabletler uygun dozu vermek için gerekirse bölünebilir. Tabletlerin ezilmesi yan etki riskini artırabilir ve mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 2 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Pentoksifilin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.