Potasyum Fosfat / Sodyum Fosfat
• Hiperfosfatemi varlığı
• • Hiperkalsemi veya belirgin hipokalsemi varlığı
• • Oligürik böbrek yetmezliği
• • Doku nekrozu olan hastalar
• • Hiperkalemi hastalarında potasyum fosfat kullanımı kontrendikedir
• • Hipernatremi hastalarında sodyum fosfat kullanımı kontrendikedir
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER / KEDİLER:
- Hipofosfatemi (endikasyon dışı): Sodyum veya potasyum fosfat 0.01 – 0.03 mmol/kg/saat IV sürekli hızı infüzyon (CRI) ile önerilir.
- Diyabetik Ketoasidoz (DKA): 0.12 mmol/kg/saat'e kadar varan dozlar bildirilmiştir.
- DKA tedavisinde, hastadaki eşzamanlı potasyum ihtiyacı nedeniyle eklenen fosfatın 1/3 ila 1/2'sinin potasyum fosfat olarak sağlanması önerilir.
- Hasta stabilize olduktan ve fosfor seviyeleri 2 ila 2.5 mg/dL üzerinde korunduktan sonra, ek desteğe ihtiyaç duyulursa oral fosfata geçiş düşünülmelidir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Akut ve şiddetli hipofosfateminin (genellikle serum fosforu <1.5 mg/dL veya eşlik eden klinik bulgular [hemoliz, ileus, rabdomiyoliz, azalmış kasılma gücü, trombosit disfonksiyonu] varlığında <2 mg/dL olduğunda) tedavisi veya önlenmesi
• • Yeterli oral fosfor alımının mümkün olmadığı durumlar
• • Akut şiddetli hipofosfateminin yol açtığı hemolitik anemi, trombositopeni, nöromüsküler ve merkezi sinir sistemi bozuklukları, kemik/eklem ağrıları ve sirotik karaciğer hastalığı olan hastalarında dekompansasyonun önlenmesi
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Fosfor vücutta kalsiyum metabolizması, asit-baz tamponlaması, B vitamini kullanımı, kemik depolanması ve çeşitli enzim sistemleri dahil olmak üzere birçok hayati fonksiyonda rol oynar.
IV olarak uygulanan fosfat böbrekler yoluyla elimine edilir.
• Glomerüler olarak filtrelenir, ancak %80'e varan kısmı tübüller tarafından yeniden emilir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Hiperfosfatemi varlığı
• • Hiperkalsemi veya belirgin hipokalsemi varlığı
• • Oligürik böbrek yetmezliği
• • Doku nekrozu olan hastalar
• • Hiperkalemi hastalarında potasyum fosfat kullanımı kontrendikedir
• • Hipernatremi hastalarında sodyum fosfat kullanımı kontrendikedir
Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmamıştır; bu ilaç yalnızca maternal yararlar yavrulara yönelik potansiyel risklerden ağır bastığında kullanılmalıdır.
Fosfor intoksikasyonu, hipokalsemik tetani olarak kendini gösteren hipokalsemiye neden olabilir.
• Parenteral fosfat tedavisine ikincil olarak hiperfosfatemi geliştiren hastalarda fosfat infüzyonu durdurulmalı ve serum kalsiyum seviyelerini eski haline getirmek için uygun parenteral kalsiyum tedavisi uygulanmalıdır.
• Serum potasyumu izlenmeli ve gerekirse tedavi edilmelidir.
• Doz aşımı durumunda veteriner zehir danışma merkezi ile iletişime geçilmelidir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Diyabetik ketoasidoz (DKA) vakalarında potasyum gereksinimi ile fosfat desteğinin kombine edilmesi sinerjik elektrolit yönetimi sağlar.
Anjiyotensin Dönüştürücü Enzim İnhibitörleri (ADEİ; örn. benazepril, enalapril): Potasyum fosfat ile birlikte kullanıldığında hiperkalemiye yol açabilir.
• Digoksin: Potasyum fosfat, digoksin kullanan hastalarda hayati tehlike yaratan hiperkalemiye neden olabileceğinden aşırı dikkatle kullanılmalı; kalp bloğu olan dijitalize hastalarda kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Potasyum Tutan Diüretikler (örn. spironolakton): Potasyum fosfat ile kullanıldığında hiperkalemiye yol açabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Serum inorganik fosfor
• Kalsiyum, potasyum ve sodyum dahil serum elektrolitleri
Seyreltme için kalsiyum içermeyen IV sıvılar (%0.9 sodyum klorür veya %5 dekstroz) kullanılmalıdır (Laktatlı Ringer solüsyonu [LRS] KULLANILMAZ).
• Potasyum fosfat enjeksiyonunun fiziksel olarak uyumlu olduğu çözelti ve ilaçlar: %4 amino asit / %25 dekstroz, %2.5 - %10 dekstroz enjeksiyonu, %0.45 - %0.9 sodyum klorür, magnezyum sülfat, metoklopramid HCl ve verapamil HCl.
• Fosfatlar kalsiyum ve magnezyum gibi metallerle fiziksel olarak geçimsiz olabilir.
• Potasyum fosfat enjeksiyonunun fiziksel olarak geçimsiz olduğu çözelti ve ilaçlar: Yarı yarıya Laktatlı Ringer solüsyonu içinde %2.5 dekstroz, Ringer içinde %5 dekstroz, %0.9 sodyum klorür içinde %10 dekstroz, Ringer enjeksiyonu, LRS ve dobutamin HCl.
Potasyum ve sodyum fosfat enjeksiyonları oda sıcaklığında saklanmalı ve donmaktan korunmalıdır.
Bu ilaç yalnızca damar içi (IV) yolla ve mutlaka seyreltilerek uygulanmalıdır.
• • Tedavi süresince kan elektrolitlerinin (fosfor, kalsiyum, potasyum, sodyum) düzenli olarak laboratuvarda takip edilmesi hayati önem taşır.
• • Evcil hayvanınızda kas spazmları, halsizlik veya ritim bozukluğu gibi belirtiler gözlerseniz derhal veteriner hekiminize bildiriniz.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Potasyum Fosfat / Sodyum Fosfat
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.