Sodyum Tiyosülfat
• Hipertansiyonu veya ödemi şiddetlendirebileceğinden, bu bulgulara sahip olabilecek hastalarda (konjestif kalp yetmezliği veya böbrek yetmezliği olanlar dahil) dikkatle kullanılmalıdır.
• Duman inhalasyonu vakalarında, karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle oksijen taşıma kapasitesi zaten azalmış olduğundan, methemoglobin oluşturacak sodyum nitrit öncelikli olarak verilmemelidir (ancak sodyum tiyosülfat kullanılabilir).
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER, KEDİLER:
- Siyanür toksisitesi (etiket dışı): Önce sodyum nitrit %3 solüsyon 10 – 20 mg/kg IV, ardından sodyum tiyosülfat %25 solüsyon 150 – 500 mg/kg IV bolus veya sürekli infüzyon (CRI) şeklinde uygulanır. Hafif vakalarda tek başına sodyum tiyosülfat yeterli olabilir.
- Doksorubisin, karboplatin, sisplatin ve mekloretamin infüzyonlarına ikincil ekstravazasyon yaralanmalarının tedavisi (etiket dışı): 4 mL %10 w/v sodyum tiyosülfat ile 6 mL enjeksiyonluk steril su karıştırılarak 0.17 Mol/L solüsyon hazırlanır ve ekstravazasyon bölgesine enjekte edilir (Beşeri hasta önerilerine dayanmaktadır).
• ATLAR:
- Siyanür toksisitesi (etiket dışı): Önce sodyum nitrit %20 solüsyon 10 – 20 mg/kg IV, ardından sodyum tiyosülfat %20 solüsyon 30 – 40 mg/kg IV uygulanır.
- Arsenik toksisitesi (etiket dışı): At başına 300 mL su içinde 20 – 30 gram sodyum tiyosülfat (mg/kg DEĞİL) oral yolla, dimerkaprol (BAL) 3 mg/kg IM ile her 4 saatte bir verilir.
• RİMUNANTLAR (SIĞIR, KOYUN vb.):
- Gıda hayvanlarında kullanım: FARAD, bu tuzun hızla atıldığını ve hayvansal dokularda kalıntı sorunu oluşturmadığını belirtmektedir; bu nedenle 24 saatlik kesim öncesi arınma süresi (WDI) yeterlidir.
- Sodyum molibdat ile kombinasyon halinde bakır zehirlenmesi (etiket dışı): Sıvı replasman tedavisi ile birlikte, 3 haftaya kadar günlük PO 500 mg sodyum tiyosülfat ve 200 mg amonyum veya sodyum molibdat, vücuttaki toplam bakır yükünü azaltmaya yardımcı olur.
- Siyanogenik bitkilere ikincil siyanür toksisitesi (etiket dışı): %30'luk solüsyonda 660 mg/kg sodyum tiyosülfat, 12 veya 14 gauge iğne kullanılarak hızla IV yolla verilir.
- Arsenik zehirlenmesi (etiket dışı): Bir meta-analizde, en yaygın uygulanan antidot her 8 saatte bir IV 20 – 40 mg/kg ve günde bir kez PO 80 mg/kg sodyum tiyosülfat olmuştur; ancak her 8 saatte bir IV 40 mg/kg ve günde bir kez PO 80 mg/kg kullanan bir çalışmada daha iyi sonuçlar bildirilmiştir. Oral veya IV sıvı uygulaması sağkalım ile yüksek düzeyde ilişkilendirilmiştir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Siyanür toksisitesi tedavisi (siyanogenik glikozit içeren bitkilerden zehirlenmeler dahil).
• Sığırda arsenik toksisitesi tedavisi ve diğer ağır metal zehirlenmeleri.
• Sodyum molibdat ile kombinasyon halinde bakır zehirlenmesi tedavisi.
• Kemoterapi ekstravazasyon yaralanmalarının (sisplatin, karboplatin, daktinomisin, mekloretamin ve doksorubisin) lokal tedavisi.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Vücuda eksojen bir kükürt kaynağı sağlayarak rhodanese enzimi (tiyosülfat siyanür kükürt transferaz) aracılığıyla siyanürün detoksifikasyonunu hızlandırır.
• Rhodanese enzimi siyanürün nispeten toksik olmayan tiyosiyanat iyonuna dönüşümünü sağlar; tiyosiyanat daha sonra idrarla atılır.
• Topikal antifungal aktivitesi, kolloidal kükürttün yavaş salınımından kaynaklanır.
• Arsenik zehirlenmesinde sülfat kısmının metalle reaksiyona girerek şelat oluşturduğu ve uzaklaştırılmasını sağladığı düşünülmektedir.
Sindirim kanalından nispeten zayıf emilir. Ağız yoluyla önemli dozlarda verildiğinde salin müshil (katartik) olarak etki gösterir.
• İntravenöz yolla uygulandığında hücre dışı sıvıda dağılır ve hızla idrar yoluyla atılır.
• Köpeklerde terapötik bir IV doz 90 dakika içinde idrarla elimine edilir.
• Böbrek yetmezliği olan köpeklerde metabolik klirens hızı azalır, plazma tiyosülfat konsantrasyonu artar ve en az 16 saat boyunca yüksek kalır.
• İnsanlarda eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 1.5 saattir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Hipertansiyonu veya ödemi şiddetlendirebileceğinden, bu bulgulara sahip olabilecek hastalarda (konjestif kalp yetmezliği veya böbrek yetmezliği olanlar dahil) dikkatle kullanılmalıdır.
• Duman inhalasyonu vakalarında, karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle oksijen taşıma kapasitesi zaten azalmış olduğundan, methemoglobin oluşturacak sodyum nitrit öncelikli olarak verilmemelidir (ancak sodyum tiyosülfat kullanılabilir).
Hamilelik döneminde sodyum tiyosülfat verilen hamster yavrularında teratojenik etki görülmemiştir.
• Hayvan çalışmalarında maternal siyanür toksisitesini azalttığı gösterilmiştir.
• Anne dozlarında 580 mg/kg/güne kadar kemirgenlerde veya tavşanlarda embriyotoksik veya teratojenik değildir.
• Laktasyon güvenliği tam olarak bilinmemektedir; maternal yararlar yavrulara potansiyel risklerden ağır basıyorsa kullanılmalıdır.
Köpeklerde IV sodyum tiyosülfatın LD50 değeri 3000 mg/kg'dan büyüktür.
• Aşırı doz durumunda veya şüphesinde veteriner toksikoloji bilgi merkezine danışılmalıdır.
• Büyük oral dozlar bol miktarda ishale (şiddetli ishal) neden olabilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Sodyum nitrit ile ardışık olarak kullanıldığında siyanür toksisitesine karşı sinerjik etkilere sahiptir.
Hidroksokobalamin ile karıştırılması geçimsizdir, birlikte uygulanmamalıdır.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Siyanür zehirlenmesi için: Hayati bulgular (solunum hızı, kalp hızı, kan basıncı, merkezi sinir sistemi) ve asit-baz durumu izlenmelidir.
• Ağır metal zehirlenmesi için: Kandaki ve/veya idrardaki metal konsantrasyonları takip edilmelidir.
pH, konsantrasyon, sıcaklık ve kullanılan çözücüye bağlı olarak değişir.
• Sodyum nitrit ve sodyum nitroprussid ile uyumludur.
• Hidroksokobalamin ile karıştırıldığında geçimsizdir.
• Aynı IV hat üzerinden ardışık olarak uygulandığında sodyum nitrit ile arasında kimyasal geçimsizlik bildirilmemiştir.
Üretici tarafından aksi belirtilmedikçe oda sıcaklığında (20° - 25°C) saklanmalıdır; 15°C ile 30°C arası sıcaklık dalgalanmalarına izin verilir.
• Kristaller sıkı kapatılmış kaplarda saklanmalıdır.
Bu ajan yalnızca yakından profesyonel gözetim altında kullanılmalıdır.
• Yüksek dozlarda ağız yoluyla verilmesi durumunda şiddetli ishal görülebileceği bilinmelidir.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Sodyum Tiyosülfat
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.