Sorbitol
• Reteksiyon lavmanı (retenşin enema) olarak sodyum polistiren sülfonat (SPS) ile karıştırılarak KULLANILMAMALIDIR; bu uygulama insan vakalarında hücresel dehidrasyona ikincil olarak kolon nekrozu ile ilişkilendirilmiştir.
• Aktif kömür ile kombinasyon halinde kullanıldığında, birden fazla doz hipernatremi ve dehidrasyon riskini artıracağından, YALNIZCA İLK DOZ sorbitol içermelidir.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER VE KEDİLER:
• Toksin İntoksikasyonunda Aktif Kömür ile Adjüvan Tedavi (Etiket Dışı - Extra-label):
• Sorbitollü aktif kömür kullanılarak 1 – 2 g/kg PO (5 g/kg'a kadar olan dozlar da bildirilmiştir).
• Kömür ve sorbitol kombinasyonu, gastrointestinal transit süresini kısaltmak için genellikle YALNIZCA İLK DOZDA kullanılır.
• Enterohepatik siklusa giren ilaçlar ve toksinler için (kafein, fenobarbital, teobromin, teofilin, brometalin, piretrinler, esrar, NSAİİ'ler, organofosfat insektisitler, ivermektin, digoksin, antidepresanlar), sorbitolsüz aktif kömürün müteakip dozları 1 – 2 g/kg PO olarak her 4 - 8 saatte bir 24 - 48 saat boyunca önerilir.
• Klinik bulgusu olmayan köpek ve kediler, kömür süspansiyonunu şırınga ile serbestçe tüketebilir; lezzeti artırmak için az miktarda gıda eklenebilir.
• Klinik bulgu gösteren hayvanlarda, nasogastrik tüp ile uygulama tercih edilebilir (özellikle kedilerde daha kabul edilebilir, yerleştirilmesi kolay ve daha yüksek güvenlik marjı sunar); her zaman yeterli havayolu koruması sağlanmalıdır.
• Belirgin ishali olan hastalarda katartik uygulamasına gerek yoktur.
• Hiperkalemi Tedavisinde Sodyum Polistiren Sülfonat (SPS) ile Adjüvan Tedavi (Etiket Dışı - Extra-label):
• SPS reçinesi 2 g/kg, %70 sorbitol ile karıştırılarak PO, günde 3 ila 4 doza BÖLÜNEREK verilir.
• Potasyum açısından zengin gıdalarla (muz, patates vb.) karıştırılmamalıdır.
• GI Transit Süresini Kısaltma, Katartik (Etiket Dışı - Extra-label):
• 0.5 – 2 mL/kg PO günde bir kez, etkiye göre ayarlanarak uygulanır.
ATLAR:
• Bitki Zehirlenmelerinde Aktif Kömür ile Katartik (Etiket Dışı - Extra-label):
• %70 sorbitol 3 mL/kg, aktif kömür bulamacı (1 – 5 g/kg, yaklaşık 1 g aktif kömür / 5 mL su) ile karıştırılarak verilir.
• Belirgin ishali olan hastalarda katartik uygulamasına gerek yoktur.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Gastrointestinal toksinlerin atılımını hızlandırmak amacıyla aktif kömür ile kombinasyon halinde gastrointestinal dekontaminasyon (örn. kafein, fenobarbital, teobromin, teofilin, brometalin, piretrinler, marijuana, NSAİİ'ler, organofosfatlar, ivermektin, digoksin, antidepresanlar).
• Hafif hiperkaleminin tedavisinde sodyum polistiren sülfonat (SPS) ile kombinasyon halinde.
• Tatlandırıcı olarak (sakarozun tatlandırma gücünün ½'si kadarı).
• Hepatik ensefalopatisi olan hastalarda dışkı pH'ını düşürerek amonyağı dışkıda bağlamak/hapsetmek.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Sorbitol, osmotik laksatif olarak etki eden emilemeyen bir şeker alkolüdür (nonabsorbable sugar alcohol).
• Sorbitol kullanan hastalarda dışkı pH'ı düşebilir; bu durum amonyağın dışkıda tutulmasını (trap) sağlayarak hepatik ensefalopatisi olan hastalarda faydalı olabilir.
Doza ve alınan ek sıvı miktarına bağlı olarak, sorbitol dozlamadan sonraki 1 saat içinde laksatif etki gösterebilir.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Reteksiyon lavmanı (retenşin enema) olarak sodyum polistiren sülfonat (SPS) ile karıştırılarak KULLANILMAMALIDIR; bu uygulama insan vakalarında hücresel dehidrasyona ikincil olarak kolon nekrozu ile ilişkilendirilmiştir.
• Aktif kömür ile kombinasyon halinde kullanıldığında, birden fazla doz hipernatremi ve dehidrasyon riskini artıracağından, YALNIZCA İLK DOZ sorbitol içermelidir.
Emzirme döneminde güvenli kullanım kanıtlanmamıştır ancak emziren yavru için büyük bir risk oluşturması olası değildir.
• Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmadığı sürece, bu ilaç yalnızca maternal faydaların yavru için potansiyel risklerden ağır bastığı durumlarda kullanılmalıdır.
Aşırı dozlar veya çoklu dozlar, dehidrasyon ve hipernatremi dahil olmak üzere sıvı ve elektrolit bozukluklarına neden olabilir.
• Aşırı doz yaşamış veya yaşamasından şüphelenilen hastalar için, veteriner hekimliğe özel bilgi sağlayan 24 saatlik zehirlenme danışma merkezine danışılması önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Aktif kömür ile kombinasyon: GI toksinlerinin atılımını hızlandırmak ve gastrointestinal transit süresini kısaltmak için sinerjik olarak kullanılır.
• Sodyum polistiren sülfonat (SPS) ile kombinasyon: Oral yoldan hiperkalemi tedavisinde etkinliği artırmak için birlikte kullanılır.
Sodyum Polistiren Sülfonat (SPS): Veteriner hastalarda oral uygulama için yaygın olarak birlikte kullanılsa da, özellikle reteksiyon lavmanı olarak kullanıldığında kolon nekrozu riski artar. Riskler tartılmalı ve ek izlem yapılmalıdır.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Kömürün etkinliğinin izlenmesi genellikle toksinin/ilacın etki mekanizmasına, toksisitenin derecesine ve hastanın klinik bulgularına bağlıdır.
• Sorbitol aktif kömür ile verildiğinde, klinik bulgular (titreme, ataksi, nöbetler) ortaya çıkmadan önce potansiyel hipernatremiyi ele almak için tekrarlanan serum sodyum ölçümleri (örn. her 8 ila 12 saatte bir) önerilir. Serum sodyum artışları katartik uygulamasından 6 ila 10 saat sonra görülebilir.
• Hidrasyon durumu.
Belirli bir geçimsizlik veya formülasyon bilgisi belirtilmemiştir.
%70'lik oral solüsyonu kontrollü oda sıcaklığında (20°C-25°C [68°F-77°F]) saklayın.
Bu ilaç ishale, aşırı gaz oluşumuna (flatulans), kramp ve kusmaya neden olabilir.
• Sorbitol reçetesiz temin edilebilse de, veteriner hekiminize danışmadan bu ilacı kesinlikle vermeyiniz.
Veteriner İlaçlar 5 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Sorbitol
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.