Vankomisin
• Başarılı bir şekilde tedavi edilebilecek başka antibiyotikler mevcut olduğunda veteriner hastalarında kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Tavşanlarda IV vankomisin uygulaması ölümcül olabilir.
• İlaç kesinlikle hızlı bir şekilde veya bolus şeklinde IV verilmemelidir; tromboflebit, şiddetli hipotansiyon ve kardiyak arreste yol açabilir.
• Vankomisin asla IM (intramüsküler), SC (subkutan) veya IP (intraperitoneal) yolla verilmemelidir; şiddetli doku harabiyeti ve şiddetli ağrı meydana gelir.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER VE KEDİLER:
- Duyarlı gram-pozitif, sistemik, hayati tehlike arz eden enfeksiyonlar (etiketsiz): 15 mg/kg IV yolla 30 ila 60 dakikada bir, her 6 - 8 saatte bir uygulanır.
- Alternatif protokol: 3.5 mg/kg IV yükleme dozu ve ardından 1.5 mg/kg/saat hızında IV sürekli infüzyon (CRI).
- Metronidazole yanıt vermeyen doğrulanmış Clostridioides difficile enterik enfeksiyonlarının oral tedavisi (etiketsiz): 10 – 20 mg/kg PO her 6 saatte bir, 5 ila 7 gün süreyle verilir. (NOT: Oral vankomisin sistemik olarak emilmez, yalnızca lümendeki enteral enfeksiyonlarda etkilidir).
• ATLAR:
- Duyarlı gram-pozitif, sistemik, hayati tehlike arz eden enfeksiyonlar (etiketsiz): Ortalama doz 7.5 mg/kg IV yolla 30 dakikada bir, her 8 saatte bir (15 at üzerinde yapılan retrospektif çalışmaya dayanarak) uygulanır.
- Duyarlı gram-pozitif sistemik, hayati tehlike arz eden enfeksiyonlar; IV bölgesel ekstremite perfüzyonu (IVRLP) veya intraossöz bölgesel ekstremite perfüzyonu (IORLP) (etiketsiz): 300 mg vankomisin 60 mL %0.9 sodyum klorür içinde seyreltilir ve infüzyon pompası ile IV (veya manuel olarak IO) 30 dakikada verilir.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Duyarlılık testleri ile doğrulanmış ve diğer tüm antibiyotiklere dirençli çoklu ilaca dirençli (multidrug-resistant) gram-pozitif bakteriyel enfeksiyonlar (genellikle metisiline dirençli Staphylococcus türleri [örn. MRSA, MRSP] veya çoklu ilaca dirençli Enterococcus türleri).
• Metronidazole yanıt vermeyen Clostridioides difficile kaynaklı enterik enfeksiyonların oral tedavisi.
• Antimikrobiyal emdirilmiş maddelerin (örn. PMMA boncukları, jelleri) implantasyonu, intra-artiküler enjeksiyon ve bölgesel ekstremite perfüzyonu yoluyla uygulanan yerel tedaviler.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Vankomisin, hücre duvarı sentezini ve bakteriyel hücre zarı geçirgenliğini inhibe eder; ayrıca bakteriyel RNA sentezini etkiler.
• Sadece streptokoklar, stafilokoklar ve enterokoklar dahil olmak üzere gram-pozitif bakterilere karşı etkilidir.
• Genel olarak bakterisit ve zamana bağlı (time-dependent) bir antibiyotiktir, ancak enterokoklara karşı bakteriyostatiktir.
• Clostridioides (Clostridium) difficile, Rhodococcus equi, Listeria monocytogenes, Corynebacterium türleri ve Actinomyces türlerine karşı da aktivite gösterir.
• İrin ve hücre artıkları vankomisine bağlanarak etkinliğini azaltabilir.
• Aminoglikozitler ile duyarlı bakterilere karşı sinerjik etki gösterebilir.
Oral yolla verildiğinde önemli ölçüde emilmez. Köpeklerde yapılan tek dozlu bir çalışmada oral biyoyararlanım %0.27 ile %1.66 arasında bulunmuştur.
• IV uygulamadan sonra vücuda yaygın olarak dağılır. Plevral, asitik, perikardiyal ve sinoviyal sıvılarda terapötik konsantrasyonlara ulaşır. Normal serum konsantrasyonlarında BOS'a (beyin-omurilik sıvısı) kolayca geçmez.
• İnsanlarda normal böbrek fonksiyonuna sahip hastalarda eliminasyon yarı ömrü (t1/2) yaklaşık 4 ila 6 saat kadardır.
• İlaç esas olarak glomerüler filtrasyon yoluyla elimine edilir; az bir kısmı safra ile atılır.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Başarılı bir şekilde tedavi edilebilecek başka antibiyotikler mevcut olduğunda veteriner hastalarında kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Tavşanlarda IV vankomisin uygulaması ölümcül olabilir.
• İlaç kesinlikle hızlı bir şekilde veya bolus şeklinde IV verilmemelidir; tromboflebit, şiddetli hipotansiyon ve kardiyak arreste yol açabilir.
• Vankomisin asla IM (intramüsküler), SC (subkutan) veya IP (intraperitoneal) yolla verilmemelidir; şiddetli doku harabiyeti ve şiddetli ağrı meydana gelir.
Ciddi enfeksiyonlar için kullanılması gerektiğinden, tedavinin potansiyel yararları çoğu durumda risklerden ağır basacaktır.
• Vankomisin anne sütüne geçer. GI sistemden önemli ölçüde emilmediği için emziren yavrulara ciddi bir zarar vermesi olası değildir, ancak ishal görülebilir.
IV aşırı dozlar, özellikle ototoksisite ve nefrotoksisite gibi advers etki riskini artırabilir.
• Destekleyici tedavi önerilir. Hemodiyalizin ilacı önemli ölçüde uzaklaştırmadığı görülmektedir.
• Şüpheli veya gerçek zehirlenme durumlarında veteriner zehir danışma merkezleri ile iletişime geçilmelidir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Vankomisin ve aminoglikozitler, duyarlı bakterilere (stafilokoklar ve enterokoklar) karşı sinerjik etki gösterebilir.
Aminoglikozitler: Vankomisin, aminoglikozit ilişkili ototoksisite veya nefrotoksisite riskini artırabilir. Tıbbi olarak gerekli olduğunda gelişmiş izleme önerilir.
• Anestezik Ajanlar: Çocuklarda anestezik ajanlarla birlikte kullanıldığında eritem ve histamin benzeri kızarıklığa neden olmuştur.
• Nefrotoksik İlaçlar (örn. amfoterisin B, sisplatin): Diğer nefrotoksik ajanlarla birlikte dikkatle kullanılmalı, ek izleme yapılmalıdır.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Parenteral kullanımda başlangıç ve periyodik serum renal kimya profili.
• Çukur (trough) ilacı konsantrasyon takibi: Hedef çukur konsantrasyonu 10 – 15 µg/mL arasında olmalı, ciddî MRSA enfeksiyonlarında 15 – 20 µg/mL önerilir.
• Uzun süreli tedavilerde başlangıç ve periyodik hemogram (CBC).
%5 Dekstroz, %0.9 sodyum klorür ve laktatlı Ringer enjeksiyonu ile geçimlidir.
• Ampisilin, amfoterisin B, sefazolin, ceftazidim, diazepam, furosemid, hidrokortizon sodyum süksinat, pantoprazol ve propofol ile geçimsizdir.
Oda sıcaklığında, ışıktan korunan kapalı kaplarda saklanmalıdır.
• Sulandırıldıktan sonra enjektabl veya oral solüsyonlar buzdolabında saklandığında 14 gün stabildir.
• %5 dekstroz veya %0.9 sodyum klorür ile seyreltildiğinde oda sıcaklığında 24 saat, buzdolabında 2 ay stabildir. Çözülen solüsyonlar tekrar dondurulmamalıdır.
Bu ilaç genellikle hayvanınız hastanedeyken veteriner hekiminiz tarafından damar yoluyla verilir.
• Oral vankomisin ayaktan tedavi için kullanılabilir. İlacı veterinerinizin belirttiği şekilde verin; az miktarda yiyecekle verilebilir.
• Veterineriniz bu ilacı alırken hayvanınızı yakından takip etmelidir. Önemli kontrol randevularını aksatmayın.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 9 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Vankomisin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.