Zoledronik Asit
• Etken maddeye veya bisfosfonatlara karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) bulunan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Hipokalsemisi olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Şiddetli böbrek yetmezliği bulunan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Hafif ila orta derecede böbrek yetmezliği, elektrolit dengesizlikleri veya mineral metabolizmasını etkileyen bozuklukları olan hastalarda dikkatle kullanılmalıdır.
• Nefrotoksik ilaç alan hastalarda dikkatli olunmalıdır.
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Maligniteye bağlı hiperkalseminin ek Tedavisi (etiket dışı): 4 mg/köpek (mg/kg DEĞİL) 15 dakika süresince IV infüzyon şeklinde uygulanır. Ayrıca 0.1 – 0.32 mg/kg aralığındaki dozların kullanım bildirimleri de mevcuttur.
- Osteosarkoma bağlı kemik ağrısının palyatif tedavisi (etiket dışı): İyonlaştırıcı radyasyonun 2 günlük seansının ikincisinde 0.1 mg/kg dozunda 15 dakika süresince IV infüzyon olarak uygulanır ve her 4 haftada bir tekrarlanır.
• KEDİLER:
- Kemik invaziv oral yassı hücreli karsinoma (squamous cell carcinoma) ek tedavisi (etiket dışı): 0.2 mg/kg dozunda 15 dakika süresince her 28 günde bir IV infüzyon şeklinde uygulanır.
• ATLAR:
- Kemik kırılganlığı bozukluğu (bone fragility disorder) (etiket dışı): 0.075 mg/kg dozunda 30 dakika süresince IV infüzyon şeklinde uygulanır. Zoledronik asit solüsyonu, farmasötik kalitede zoledronat, sitrik asit ve mannitol solüsyonu kullanılarak uygulamadan hemen önce hazırlanmıştır (kompounding).
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Köpeklerde osteosarkom dahil primer ve metastatik iskelet maligniteleri ile ilişkili osteolitik kemik ağrısının tedavisinde adjuvan analjezik olarak.
• Malignite ile ilişkili hiperkalseminin tedavisinde.
• Deneysel olarak oluşturulmuş osteoartritli köpeklerde kondroprotektif etki sağlamak amacıyla.
• Kedilerde oral yassı hücreli karsinomalarda (squamous cell carcinoma) tümör büyümesini yavaşlatmak ve patolojik kemik döngüsünü azaltmak amacıyla.
• Kemik kırılganlığı bozukluğu (bone fragility disorder) bulunan atlarda klinik ve sintigrafik iyileşme sağlamak amacıyla.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Bisfosfonatlar, terapötik konsantrasyonlarda hidroksiapatit kristalleri ile bağlnarak kemik mineralizasyonunu engellemeden kemik rezorpsiyonunu inhibe eder.
• Osteoklast aktivitesini engeller ve osteoklast apoptozunu indükler (bu etki monoterapi olarak veya kemoterapi ile kombinasyonda görülebilir).
• Zoledronatın birincil hedefi osteoklast enzimi farnesil pirofosfat sentazdır.
• Üriner kalsiyum ve fosfor atılımını artırır; hipokalsemi, hipofosfatemi ve hipermagnezemi ile sonuçlanabilir.
• Sağlıklı köpeklerde ve deneysel hastalık modeli olan köpeklerde kemik döngüsü belirteçleri azalır.
• Pamidronata kıyasla yaklaşık 100 kat daha yüksek göreceli antirezorptif güce sahiptir.
• İn vitro olarak insan ve köpek osteosarkom hücre hatları üzerinde doğrudan sitotoksik veya sitostatik etkilere sahiptir.
• Köpek osteosarkom fare modelinde primer tümörde kemik koruyucu aktiviteler gösterir, antianjiyojenik etkilere sahip olabilir ve belirli kanserlerde hücre göçünü inhibe edebilir.
Köpekler: 4 sağlıklı köpeğe 15 dakikalık IV infüzyon şeklinde uygulanmıştır; dağılım hacmi yaklaşık 0.3 L/kg, yarı ömür (t1/2) 2.2 saattir.
• Atlar: 0.057 mg/kg deneysel formülasyonun 8 sağlıklı ata 30 dakikalık IV infüzyonla verilmesiyle dağılım hacmi 1.5 L/kg, eliminasyon yarı ömrü 2.2 saat olarak bulunmuştur.
• İnsan verileri: IV infüzyondan sonra %50 ila %75'i kemiğe dahil olur; kalanı büyük ölçüde idrarla değişmeden atılır. Metabolize olmaz ve diğer ilaçların metabolizmasını değiştirmez. Terminal eliminasyon yarı ömrü yaklaşık 146 saattir. Toplam ilaca maruziyet artan böbrek yetmezliği ile artar.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Etken maddeye veya bisfosfonatlara karşı aşırı duyarlılığı (hipersensitivitesi) bulunan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Hipokalsemisi olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Şiddetli böbrek yetmezliği bulunan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Hafif ila orta derecede böbrek yetmezliği, elektrolit dengesizlikleri veya mineral metabolizmasını etkileyen bozuklukları olan hastalarda dikkatle kullanılmalıdır.
• Nefrotoksik ilaç alan hastalarda dikkatli olunmalıdır.
Gebe sıçanlarda gebelik sırasında önerilen insan sistemik maruziyet miktarının 2.4 katından fazla dozlarda uygulanması, implantasyon öncesi ve sonrası kayıplara, fetal iskelet, viseral ve dış malformasyonlara yol açmış, maternal mortaliteyi artırmıştır.
• Zoledronik asidin süte geçip geçmediği bilinmemektedir. Neonatal maruziyet haftalarca ila aylar sürebilen etkilere yol açabileceğinden laktasyondaki hayvanlarda aşırı dikkatle kullanılmalı, süt ikame ürünleri düşünülmelidir.
• Hayvanlarda güvenliği kanıtlanmamıştır; yalnızca anneye sağlanan fayda yavrulara olası risklerden fazla olduğunda kullanılmalıdır.
Klinik olarak anlamlı hipokalsemi, hipofosfatemi ve hipermagnezemi meydana gelebilir ve düzeltilmelidir.
• Şiddetli hipokalsemi tetaniye neden olmuş ve atriyal fibrilasyon ile ilişkilendirilmiştir.
• İnsanlarda 5 dakikalık kısa IV infüzyon süreleri ve 8 mg üzerindeki dozlarda renal toksisite riski artmaktadır.
• Doz aşımı durumunda veteriner zehir danışma merkezine başvurulması önerilir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Kemoterapi ajanları ile kombinasyon halinde osteoklast apoptozunu ve anti-tümör etkilerini artırabilir.
Aminoglikozidler: Zoledronatın hipokalsemik etkilerini artırabilir; izlenmelidir.
• Kortikosteroidler (örn. deksametazon, fludrokortizon, predniz[ol]on): Kalsiyumu etkileyebilen diğer ilaçlarla birlikte kullanılırken dikkatli olunmalı ve izlem yapılmalıdır.
• Kıvrım Diüretikleri (Loop Diüretikler; örn. furosemid): Kalsiyum atılımını teşvik eder ve kalsiyum konsantrasyonları üzerinde aditif etkiler doğurabilir.
• Nefrotoksik İlaçlar (örn. aminoglikozidler, amfoterisin B, sisplatin): Dikkatli kullanılmalıdır; nefrotoksisite riskinde artış potansiyeli vardır.
• Nonsteroidal Antiinflamatuar İlaçlar (NSAİİ'ler; örn. karprofen, flunixin, meloksikam): Dikkatli kullanılmalıdır; nefrotoksisite riski artabilir.
• Tiyazid Diüretikleri (örn. hidroklorotiyazid): Kalsiyum tutulumunu teşvik eder ve zoledronatın hipokalsemik etkilerini engelleyebilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Her doz başlanmadan önce ve özellikle önceden var olan azotemisi olan veya eş zamanlı nefrotoksik ilaç alan hastalarda başlangıç ve periyodik serum renal kimya paneli ve elektrolitler (kalsiyum [toplam, iyonize], fosfor, potasyum, magnezyum) ile hidrasyon durumu izlenmelidir.
• Başlangıç ve periyodik Tam Kan Sayımı (CBC).
• Başlangıç ve periyodik kemik döngüsü belirteçleri (kemik spesifik ALP, idrar N-telopeptit).
• Başlangıç ve periyodik idrar tahlili (urinalysis).
Divalent katyonlar (kalsiyum ve magnezyum içeren sıvılar, örn. Laktatlı Ringer solüsyonu [LRS], Plasmalyte®, Ringer) içeren hiçbir IV sıvı ile karıştırılmamıştır.
• %0.9 sodyum klorür veya %5 dekstroz IV solüsyonu ve özel bir IV set kullanılması tavsiye edilir.
• Buzdolabından çıkarılan solüsyonlar uygulamadan önce oda sıcaklığına getirilmelidir.
• Y-hattı uyumlu olduğu bildirilen bazı ilaçlar: aminokaproik asit, ampisilin/sulbaktam, azitromisin, buprenorfin, butorfanol tartarat, karboplatin, sefazolin, cefotaksim, ceftazidim, sisplatin, klindamisin, siklofosfamid, sitarabin, dakarbazin, deksametazon sodyum fosfat, deksmedetomidin, deksrazoksan, difenhidramin, dopamin, dobutamin, doxorubicin HCl, doksisiklin, eritromisin laktobiyonat, famotidin, fentanil sitrat, flukonazol, fluorourasil, gemsitabin, heparin, hidromorfon, hidroksizin, imipenem-cilastatin, lidokain HCl, mannitol, metoklopramid, metilprednisolon sodyum süksinat, midazolam, mitoksantron, morfin, ondansetron, pantoprazol, piperasilin-tazobaktam, potasyum klorür, ranitidin, vinblastin, vinkristin.
• Geçimsiz olduğu bildirilen ilaçlar: dantrolen, diazepam ve fenitoin sodyum.
Zoledronat odasında 25°C'de saklanmalıdır; 15°C ile 30°C arasındaki sıcaklık dalgalanmalarına izin verilir.
• İnfüzyon için seyreltilmiş zoledronik asit konsantresi (0.8 mg/mL) 2°C ila 8°C arasında buzdolabında saklanmalıdır.
• Seyreltme ile uygulamanın tamamlanması arasındaki toplam süre 24 saati geçmemelidir.
Evcil hayvanınız bu ilacı aldıktan sonra ateş yüksekliği veya iştah kaybı yaşayabilir.
• Bazı hayvanlarda tedaviden sonraki birkaç gün boyunca kas, kemik veya eklem ağrısı görülebilir; evcil hayvanınızın ağrısı olduğunu düşünüyorsanız veteriner hekiminizle iletişime geçiniz.
• Bu ilaç evinizde uygulanamaz, veteriner kliniğinde verilmelidir.
• Veteriner hekiminiz bu ilaçla tedavi edilen evcil hayvanınızı yakından izlemelidir; bu önemli takip ziyaretlerini aksatmayınız.
• Bu ilaç, Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Enstitüsü (NIOSH) tarafından tehlikeli bir ilaç olarak tanımlanmıştır. Hayvanınızın atıklarıyla (idrar, dışkı, kusmuk) çalışırken kişisel koruyucu ekipman kullanımı hakkında veteriner hekiminiz veya eczacınızla görüşünüz.
Veteriner İlaçlar 0 Preparat
Beşeri İlaçlar 11 İlaç
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Zoledronik Asit
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.