Enrofloksasin
• Etken maddeye aşırı duyarlılığı (alerjisi) olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Küçük ve orta ırk büyüme çağındaki 2 ila 8 aylık köpeklerde (kıkırdak gelişimine olumsuz etkisi nedeniyle) kontrendikedir.
• Streptococcus canis enfeksiyonlarında (veya ekarte edilmemişse) ilaca bağlı nekrotizan fasiit riski nedeniyle kontrendikedir.
• Gıda üreten hayvanlarda etiket dışı (extra-label) kullanımı FDA tarafından yasaklanmıştır.
• Kedilerde böbrek fonksiyon bozukluğu olanlarda veya retinopati/körlük riski nedeniyle günde 5 mg/kg üzerindeki dozlarda kullanımı önerilmez.
• Taylarda artropatik etkiler nedeniyle kullanılmamalıdır.
• İnsanlarda kullanım için onaylı değildir (halüsinasyon, şiddetli baş ağrısı yapabilir).
Dozaj ve Uygulama Şekli (Türlere Göre)
KÖPEKLER:
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dozu / FDA Onaylı): Oral tabletler 5 – 20 mg/kg PO günde bir kez, klinik belirtilerin kaybolmasından sonra en az 2 ila 3 gün daha devam edilmelidir. Maksimum tedavi süresi 30 gündür.
- Enjektabl Solüsyon %2.27 (22.7 mg/mL): 2.5 mg/kg IM tek doz, ardından oral enrofloksasin tedavisi.
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): %2.27 enjeksiyon kullanılarak 10 – 20 mg/kg her 24 saatte bir IM, SC (seyreltilmeli) veya yavaş IV yolla uygulanır.
- Alt İdrar Yolu Enfeksiyonları (İDYE - Etiket Dışı): 10 – 20 mg/kg PO günde 24 saatte bir veya sporadik bakteriyel sistit için 18 – 20 mg/kg PO 24 saatte bir 3 gün süreyle.
- Piyelonefrit (Etiket Dışı): 20 mg/kg PO 24 saatte bir.
- Enterik Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): Granülomatöz kolitis için 10 mg/kg PO 24 saatte bir 8 hafta; kampilobakteriyozis için 10 mg/kg PO 24 saatte bir.
- Deri Enfeksiyonları (Etiket Dışı): 5 – 20 mg/kg PO 24 saatte bir (Pseudomonas spp. için yüksek doz gerekebilir).
• KEDİLER:
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dozu / FDA Onaylı): 5 mg/kg PO 24 saatte bir veya 12 saatte bir bölünmüş olarak; klinik bulguların bitiminden sonra en az 2-3 gün daha devam edilerek maksimum 30 güne kadar.
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): 5 mg/kg (veya daha az) her 24 saatte bir IM veya IV (%2.27 köpek enjektabl ürünü ile).
• ATLAR:
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): 5 – 7.5 mg/kg PO veya IV 24 saatte bir (solunum yolu enfeksiyonlarında yüksek doz aralığı tercih edilir).
• SIĞIRLAR:
- Sığır Solunum Sistemi Hastalığı (BRD) - Tek Günlük Tedavi (Etiket / FDA Onaylı): Mannheimia haemolytica, Pasteurella multocida, Histophilus somni ve Mycoplasma bovis kaynaklı BRD için et ve süt vermeyen sığırlarda 7.5 – 12.5 mg/kg SC tek doz.
- BRD - Çok Günlü Tedavi: 2.5 – 5 mg/kg SC 24 saatte bir 3 gün süreyle.
- Klinik Anaplazmozis (Anaplasma marginale): 20 aylıktan küçük damızlık süt düveleri, 2 aylıktan küçük buzağılar hariç tüm etçi sığırlar ve damızlık boğalar için 12.5 mg/kg SC tek doz (enjeksiyon başına 20 mL'yi aşmayın).
• YENİ DÜnya DEVELERİ (Alpaka):
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): 5 mg/kg SC veya 10 mg/kg PO 24 saatte bir.
• DOMUZLAR:
- Domuz Solunum Sistemi Hastalığı (SRD) ve Kolibasilloz Kontrolü (Etiket / FDA Onaylı): Actinobacillus pleuropneumoniae, P. multocida, H. parasuis, S. suis, B. bronchiseptica ve M. hyopneumoniae için 7.5 mg/kg IM veya SC (kulak arkası) tek doz (enjeksiyon başına 5 mL'yi aşmayın).
• KUŞLAR:
- Papağan Ggiller (Psittacines) Duyarlı Gram-Negatif Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): Stabil, bağışıklığı yeterli kuşlar için 20 mg/kg PO 24 saatte bir; debilike kuşlar için 15 – 20 mg/kg SC sıvı cebinde 24 saatte bir (veya immün kompromize ise 12 saatte bir).
• GELİNCİKLER:
- Duyarlı Enfeksiyonlar (Etiket Dışı): 10 – 20 mg/kg PO, IM veya SC 24 saatte bir.
• TAVŞAN, KEMİRGEN VE KÜÇÜK MEMELİLER:
- Tavşanlar (Etiket Dışı): Pastorella üst solunum yolu için 15 – 20 mg/kg PO 12 saatte bir, minimum 14 gün; veya 5 mg/kg PO, SC, IM, IV 12 saatte bir.
- Kirpiler: 5 – 10 mg/kg PO veya SC 12 saatte bir.
- Çinçillalar, Gerbiller, Ginepigler, Hamsterler, Fareler, Sıçanlar: 5 – 10 mg/kg PO/IM 12 saatte bir veya 5 – 20 mg/kg PO/SC 24 saatte bir; içme suyunda 50 – 200 mg/L 14 gün süreyle.
• SÜRÜNGENLER:
- Duyarlı Solunum Enfeksiyonları (Etiket Dışı): Çoğu tür için 5 mg/kg IM her 5 günde bir, toplam 25 gün. Kaplumbağalar için 15 mg/kg IM her 72 saatte bir, 5-7 uygulama.
Endikasyonlar ve Klinik Kullanım Sahası
Duyarlı bakteriyel enfeksiyonların sağaltımı ve kontrolü (Köpek, kedi, sığır, domuz, kuş ve egzotik türler).
• Sığırlarda Mannheimia haemolytica, Pasteurella multocida, Histophilus somni ve Mycoplasma bovis kaynaklı sığır solunum sistemi hastalığı (BRD) tedavisi ve kontrolü.
• Sığırlarda Anaplasma marginale kaynaklı klinik anaplazmozis tedavisi.
• Domuzlarda Actinobacillus pleuropneumoniae, P. multocida, Haemophilus parasuis, Streptococcus suis, Bordetella bronchiseptica ve Mycoplasma hyopneumoniae kaynaklı domuz solunum sistemi hastalığı (SRD) ve E. coli kaynaklı kolibasilloz kontrolü.
• Köpeklerde komplike olmayan ve komplike alt idrar yolu enfeksiyonları, bakteriyel deri enfeksiyonları (derin piyoderma), pyelonefrit ve enterik enfeksiyonlar.
Farmakolojik Özellikler ve Farmakokinetik
Geniş spektrumlu bir florokinolon antibiyotiktir; anaeroblara karşı genellikle etkinsizdir.
• Etki mekanizması bakteriyel DNA giraz (tip II topoisomeraz) ve topoisomeraz IV enzimlerinin inhibisyonu yoluyla DNA süper sargısını ve DNA sentezini durdurmaktır.
• Bakterisidal etkiye sahiptir ve etki konsantrasyona bağımlıdır (yüksek pik konsantrasyonlarda etkinlik artar).
• Gram-negatif basiller ve kokların çoğuna karşı (Pseudomonas aeruginosa, E. coli, Klebsiella, Salmonella, Campylobacter, Pasteurella vb.) ve bazı gram-pozitiflere (Staphylococcus türleri, Mycoplasma, Chlamydia, Brucella) karşı yüksek aktiftir.
Çoğu türde oral yoldan iyi emilir. Köpeklerde oral biyoyararlanım %80 civarındadır.
• Koyunlarda oral biyoyararlanım %90 ve üzeri, IM uygulamada %83'tür. At dudağında %60-80 arasındadır.
• Vücut dokularına ve sıvılara geniş dağılım gösterir (Köpeklerde dağılım hacmi Vd ≈ 3-4 L/kg).
• Safra, böbrek, karaciğer, akciğer ve üreme sisteminde yüksek konsantrasyonlarda bulunur; makrofajlarda yoğunlaşır.
• Plazma proteinlerine bağlanma oranı köpeklerde düşüktür (≈%27).
• Karaciğerde kısmen aktif metaboliti olan siprofloksazine metabolize olur (dolaşımdaki enrofloksazinin %10-40'ı).
• Renal (tübüler sekresyon ve glomerüler filtrasyon) ve hepatik yolla elimine edilir.
• Eliminasyon yarı ömürleri (t1/2): Köpeklerde 2-5 saat, kedilerde 6 saat, buzağılarda 9 saat, koyun ve keçi 1.5-4.5 saat, atlarda 5-10 saat, kaplumbağada 18 saat, timsahta 55 saat.
Klinik Güvenlik, Kontrendikasyonlar ve Toksikoloji
• Etken maddeye aşırı duyarlılığı (alerjisi) olan hastalarda kullanımı kontrendikedir.
• Küçük ve orta ırk büyüme çağındaki 2 ila 8 aylık köpeklerde (kıkırdak gelişimine olumsuz etkisi nedeniyle) kontrendikedir.
• Streptococcus canis enfeksiyonlarında (veya ekarte edilmemişse) ilaca bağlı nekrotizan fasiit riski nedeniyle kontrendikedir.
• Gıda üreten hayvanlarda etiket dışı (extra-label) kullanımı FDA tarafından yasaklanmıştır.
• Kedilerde böbrek fonksiyon bozukluğu olanlarda veya retinopati/körlük riski nedeniyle günde 5 mg/kg üzerindeki dozlarda kullanımı önerilmez.
• Taylarda artropatik etkiler nedeniyle kullanılmamalıdır.
• İnsanlarda kullanım için onaylı değildir (halüsinasyon, şiddetli baş ağrısı yapabilir).
Gebe köpeklerde yapılan çalışmalarda 15 mg/kg/gün dozuna kadar tedaviye bağlı advers etki bildirilmemiş olsa da, genç hayvanlardaki kıkırdak anomalisi riski nedeniyle yarar-zarar dengesi gözetilmelidir.
• Gebe veya emziren kedilerde güvenlik çalışılmamıştır.
• Gebe kısraklarda fetüste ilaç kalıntısı tespit edilmiş ancak erken gebelikte anomali görülmemiştir; yine de fetüs için potansiyel risk taşır.
• Sığır ve domuzlarda üreme performansına dair veriler sınırlıdır; inek sütüne aktif olarak geçer.
Köpeklerde 50 mg/kg/gün dozunda 14 gün boyunca sadece kusma ve iştahsızlık görülürken; 125 mg/kg/gün dozunda kusma, iştahsızlık, depresyon, zor hareket etme ve ölüm görülebilir.
• Kedilerde aşırı doz ciddi sonuçlar doğurabilir; 20 mg/kg ve üzeri dozlar geri dönüşsüz retinopati ve körlüğe (kalıcı görme kaybı), salivasyon ve depresyona yol açabilir.
• Tedavi: Spesifik bir antidotu yoktur. Semptomatik ve destekleyici tedavi uygulanır, zehirlenme durumunda veteriner zehir danışma merkezleri ile iletişime geçilmelidir.
İlaç Etkileşimleri ve Kombinasyonlar
Aktif metaboliti olan siprofloksasin ile E. coli, Staphylococcus pseudintermedius ve P. aeruginosa izolatlarında in vitro aditif (sinerjik) yanıt gösterdiği bildirilmiştir.
• Anaeroblara karşı zayıf etkili olmasına rağmen, clindamycin ile kombinasyon halinde Peptostreptococcus spp., Lactobacillus spp. ve Bacteroides fragilis suşlarına karşı in vitro sinerji rapor edilmiştir.
Alüminyum, Kalsiyum ve Magnezyum İçeren Oral Ürünler / Antiasitler ve Demir/Çinko: Enrofloksazine bağlanarak oral emilimini engeller; dozlar en az 2 saat arayla verilmelidir.
• Nitrofurantoin: Florokinolonların antimikrobiyal aktivitesini antagonize edebilir; eş zamanlı kullanımı önerilmez.
• Kortikosteroidler (Deksametazon, Prednizolon vb.): Tendinit ve tendon rüptürü riskini artırabilir.
• Siklosporin: Nefrotoksisiteyi şiddetlendirebilir ve siklosporin metabolizmasını yavaşlatabilir.
• Teofilin / Aminofilin: Enrofloksasin teofilin kan konsantrasyonlarını %30-50 oranında artırabilir.
• Fluniksin: Köpeklerde enrofloksasin ve fluniksinin EAA (AUC) değerlerini ve eliminasyon yarı ömrünü artırır.
• QT Aralığı Uzatan İlaçlar: QT uzaması ve aritmi riskini artırabilir (örn. azitromisin, klorpromazin, sisaprid, fluokonazol vb.).
• Varfarin: Antikoagülan etkileri artırabilir.
Klinik İzlem, Saklama ve Hasta Sahibi Notları
Klinik etkinlik ve iyileşme durumu
• Olası advers etkiler (GİS bozuklukları, nörolojik belirtiler)
• Kedilerde mydriazis (büyümüş göz bebekleri) ve olası retinal değişiklikler / görme kaybı belirtileri
• Karaciğer enzimleri, böbrek fonksiyon testleri (BUN, kreatinin) ve kan sayımı (gerektiğinde)
%10'luk büyükbaş hayvan enjeksiyonu steril enjeksiyon suyu ile seyreltilebilir (24 saat içinde kullanılmalı).
• %2.27 ve %10'luk formülasyonlar %0.9 sodyum klorür, Laktatlı Ringer (LRS), Plasma-Lyte® A ve %6 HES solüsyonları ile fiziksel olarak geçimsizdir.
• Kalsiyum veya magnezyum içeren intravenöz solüsyonlarla (Normosol®-R, Plasma-Lyte®-R vb.) kesinlikle karıştırılmamalı veya temas ettirilmemelidir; akciğerde mikro-çökeltiler ve ölüm bildirilmiştir.
• Atlar için elma aromalı ve stevia içeren oral jel formülasyonları tarif edilmiştir (buzdolabında 84 güne kadar saklanabilir).
• Egzotik hayvanlar için mısır şurubu, vişne şurubu veya Ora-Sweet® kullanılarak hazırlanan oral süspansiyonlar oda sıcaklığında 56 güne kadar stabildir.
Tabletler: 25°C'nin altında sıkıca kapalı kaplarda saklanmalıdır (kısa süreli 30°C çıkışlara izin verilebilir).
• %2.27 Enjektabl Solüsyon (Köpek): Işıktan korunarak 25°C veya altında saklanmalı, dondurulmamalıdır. İlk delindikten 90 gün sonra veya en fazla 20 iğne delinmesinden sonra atılmalıdır.
• %10 Enjektabl Solüsyon (Büyükbaş/Domuz): 20°C - 30°C arasında güneş ışığından korunarak saklanmalıdır (buzdolabına konulmamalı veya dondurulmamalıdır). Soğukta çökelti olursa ısıtılıp çalkalanarak çözündürülebilir. İlk delindikten 30 gün sonra veya maksimum 30 iğne delinmesinden sonra atılmalıdır.
Enrofloksasin ideal olarak aç karnına verilmelidir; ancak kusma veya iştahsızlık olursa az bir miktar mama veya ödül maması ile verilebilir (süt ürünleri, antiasitler ve demir içeren gıdalar içermemelidir).
• Film kaplı tabletler acı tatları nedeniyle ezilmemelidir.
• Kalsiyum, demir, magnezyum, alüminyum ve çinko içeren vitamin veya ilaçlarla aynı anda verilmemelidir (en az 2 saat arayla verilmelidir).
• Genç, gebe veya emziren hayvanlarda eklem anomalilerine yol açabilir.
• Kedilerde reçete edilen dozu kesinlikle aşmayın, körlüğe neden olabilir. Kedinizde göz bebekleri büyürse derhal veterinerinize başvurun.
Veteriner İlaçlar 64 Preparat
Beşeri İlaçlar 0 İlaç
Bu etken maddeye ait beşeri eczane preparatı kaydı bulunamadı.
Literatür & Bilimsel Çalışmalar 0 Çalışma
Henüz akademik literatör eklenmemiş
DOI veya PMID numarası kullanarak ilk bilimsel makaleyi ekleyin.
Enrofloksasin
Akademik Literatür & Çalışma Ekle
Makalenin DOI Numarasını (Örn: 10.1016/j.vetpar.2020.109123) veya PubMed ID (PMID) kodunu girerek künye bilgilerini ve Türkçe çevirili özetini yapay zeka ile otomatik çekebilirsiniz.